Zagađen vazduh uzrok sve veće stope steriliteta širom Zapadnog Balkana

Objavljeno: 12.01.2022, 11:05h

Dugotrajno izlaganje zagađenom vazduhu na Zapadnom Balkanu može da smanji plodnost žena više od 10 posto, a tokom dâna sa visokim nivoom zagađenja smanjuju se šanse za začeće a povećavaju za pobačaj, saopštio je Evropski Fond za Balkan koji sa partnerima iz regiona sprovodi kampanju ‘Ujedinjeni Balkan za čist vazduh’. 

“Dugotrajno izlaganje zagađenom vazduhu na Zapadnom Balkanu može da smanji plodnost žena za više od 10 posto; tokom dâna sa visokim nivoom zagađenja smanjuju se šanse za začeće, a povećavaju za pobačaj, saopštio je Evropski Fond za Balkan koji sa partnerima iz regiona sprovodi kampanju ‘Ujedinjeni Balkan za čist vazduh’.

Ovog mjeseca, u drugoj etapi kampanje u fokusu je informisanje građana o smanjenju plodnosti i sve većoj stopi steriliteta kod žena i muškaraca širom Zapadnog Balkana, što je izazvano upravo zagađenjem vazduha. Zemlje regiona već bilježe konstantan pad stope prirodnog priraštaja i smanjivanje populacije.

Naučna istraživanja potvrdila su da je učestalost pobačaja i mrtvorođenih beba značajno viša u periodu izlaganja zagađenom vazduhu. Studije pokazuju i da žene koje žive u zagađenim oblastima imaju manje vitalnih jajnih ćelija, a biljeleže niže stope plodnosti i veće stope neuspeha pri implantaciji embriona tokom vantjelesne oplodnje u poređenju sa onima koje nijesu izložene uticaju zagađenog vazduha. Praškaste materije PM 2,5 smanjuju plodnost kod žena, a zagađeni gradovi širom regiona bilježe prosječno duplo više od dozvoljenih godišnjih vrijednosti, što može smanjiti plodnost i do 10 posto.

Kod muškaraca zagađenje praškastim materijama dospijeva do testisa i uzrokuje pad proizvodnje sperme, manju pokretljivost spermatozoida i češće pobačaje u trudnoći usled programirane smrti ćelija. Sulfatna jedinjenja koja nastaju u procesu sagorijevanja uglja povećavaju rizik od pobačaja i do 13 posto, a na neplodnost utiče i zagađenje plastikom. Polistiren, tip plastike koji se u mikro i nano stanju može naći u hrani, vodi i vazduhu, utiče na rani razvoj embriona, što kasnije može prouzrokovati abnormalni razvoj i prevremeni porođaj.

Vazduh zagađen praškastim materijama, teškim metalima, mikro i nano plastikom i drugim materijama dovodi do uvećane stope pobačaja i u slučajevima vantjelesne oplodnje, jer zagađen vazduh smanjuje procenat uspešjnosti i u laboratorijama u kojima se ovaj proces vrši.

Učesnici kampanje ponavljaju zahtjev za hitnim rješavanjem hroničnog problema zagađenja vazduha koji ubija zemlje Zapadnog Balkana:

* Napuštanje upotrebe uglja za proizvodnju struje je najvažnija mjera za poboljšanje kvaliteta vazduha, a značajnu ulogu može imati zamjena kotlova u domaćinstvima ekološki čistijim rješenjima.

* Ublažavanje štetnog uticaja zagađenog vazduha smanjenjem upotrebe plastike za jednokratnu upotrebu, kao i zamjenom sintetičkih vlakana prirodnim.

* Nadležne institucije bi trebalo da rade na politikama promovisanja zdrave trudnoće, kako bi se unaprijedilo znanje žena i muškaraca o procesu trudnoće, a buduće majke bile u situaciji da sebe i plod bolje zaštite.

* Potrebno je obezbjediti visokoefikasne filtere za vazduh u zatvorenom prostoru, posebno za specijalne ustanove koje se bave liječenjem steriliteta.

* Potrebno je i poboljšati kapacitete dijagnostičkih centara kao i izvođenje zajedničkih studija koje će koristiti podatke praćenja i mjerenja posledica zagađenja vazduha na neplodnost, prevremena rođenja, nastanak bolesti i smrtnost novorođenčadi u zemljama Zapadnog Balkana.

Ekspertsku analizu o štetnom uticaju zagađenja vazduha na plodnost kod žena i muškaraca u regionu za kampanju ‘Ujedinjeni Balkan za čist vazduh’ izradio je naš istaknuti profesor humane genetike i osnivač specijalne bolnice za liječenje steriliteta u Leskovcu, Miodrag Stojković, iznoseći upozorenje da bez djelovanja zakonodavaca i odgovornih nema uspjeha u sprečavanju bolesti nastalih usled zagađenja – uključujući sterilitet. U toj oblasti, međutim, tokom prošle godine nije bilo pomaka, a gradovi u regionu su ostali u vrhu svjetske liste gradova sa najzagađenijim vazduhom.

Kampanja ‘Ujedinjeni Balkan za čist vazduh’ poziva građane i građanke iz zemalja Zapadnog Balkana da se priključe borbi kako bi zajedničkim snagama poboljšali kvalitet vazduha, a time i smanjili neplodnost i unaprijedili zdravlje djece.

Kampanja ‘Ujedinjeni Balkan za čist vazduh’ je inicijativa Evropskog fonda za Balkan u partnerstvu sa organizacijama, Eko forum iz Zenice, Environmental Territorial Management Institute iz Tirane, Sbunker I Balkan Green Foundation iz Prištine, Air Care iz Skoplja, OZON iz Podgorice, Regulatorni institut za obnovljivu energiju i životnu sredinu i Beogradska otvorena škola iz Beograda. Sprovodi se drugu godinu zaredom, sa ciljem podizanja svijesti stanovnika regiona o uzrocima i posledicama zagađenja, mogućim načinima poboljšanja kvaliteta vazduha i borbi za zdraviju životnu sredinu. ‘Ujedinjeni Balkan za čist vazduh’ ističe neophodnost regionalne saradnje za transformaciju energetike i sistema zaštite životne sredine, koja bi istovremeno unaprijedila privredu i javno zdravlje”.

Pratite nas na Fejsbuku, Instagramu i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]
Prije nego ostavite komentar, molimo vas da pročitate Pravila komentarisanja na Portalu PCNEN

Leave a Reply

Blogovi

Logujte se ili registrujte




Forgot?
Register