Piše: CDT

Centar za demokratsku tranziciju (CDT) je posmatrao sprovođenje izbora za odbornike skupštine opštine Kotor uzimajući u obzir 36 biračkih mjesta određenih rješenjem Opštinske izborne komisije od 14. oktobra, dakle na biračkim mjestima o kojima je u zvaničnoj komunikaciji obaviještena naša koordinatorica za opštinu Kotor. Rezultati izbora i ocjena izbornog procesa koju smo saopštili takođe se odnose na informacije sa tih 36 biračkih mjesta.

Nažalost, budući da nijesmo bili u mogućnosti da nadgledamo kompletan proces, naša pozitivna ocjena procesa saopštena u izbornoj noći je narušena. Način na koji je sprovedeno glasanje u ZIKS-u, o čemu smo saznali nakon okončanja izbornog procesa, baca ozbiljnu sjenku na transparentnost procesa u cjelini.

CDT je nakon završetka prebrojavanja glasova, u komunikaciji sa pojedinim partijama i na osnovu izjava u medijima, došao do saznanja da se u toku lokalnih izbora u Kotoru glasalo i na još jednom biračkom mjestu, u Zavodu za izvršenje krivičnih sankcija. O postojanju takvog biračkog mjesta, ni nakon dobijanja službenog ovlašćenja za nadgledanje izbora u Državnoj izbornoj komisiji, niti u redovnoj komunikaciji sa Opštinskom izbornom komisijom, nijesmo bili obaviješteni.

CDT već godinama sprovodi uspješne kampanje građanskog nadgledanja izbora, trudeći se da kroz svoj rad pozitivno utiče na rad izborne administracije, ponašanje političkih partija u kampanjama i edukaciju birača, a sve u cilju uspostavljanja i očuvanja povjerenja građana u izborni proces. Zbog nepotpune informisanosti o ovom izbornom procesu želimo izbornoj administraciji postaviti nekoliko pitanja.

1.         Da li je i kada je Državna izborna komisija donijela Odluku o utvrđivanju biračkog mjesta, sastavu biračkog odbora i načinu glasanja za birače koji su u pritvoru ili izdržavaju kaznu zatvora?

2.         Da li je ta odluka donešena nasjednici DIK-e i zašto obavještenje o toj sjednici nije postavljeno na website-u DIK-e ili objavljeno na drugi način, budući da je rad organa za sprovođenje izbora javan (član 22 ZIOP)?

3.         Zašto ta odluka nije objavljena na website-u DIK-e, saglasno članu 32 Zakona o izboru odbornika i poslanika, koji propisuje obavezu DIK-e da sve dokumente i podatke važne za sprovođenje izbora objavljuje na svojoj Internet prezentaciji?

4.         Da li je i kada OIK-a bila obavještena o formiranju takvog biračkog mjesta, i da li je i kada dostavila potrebne materijale za glasanje?

5.         Zašto OIK-a nije podijelila tu informaciju, ako ju je posjedovala, sa akreditovanim posmatračima?

6.         Da li su podnosioci potvrđenih izbornih lista obaviješteni o formiranju ovog biračkog mjesta, i da li je opunomoćenim predstavnicima potvrđenih izbornih lista omogućeno da posmatraju glasanje na ovom biračkom mjestu?

7.         Da li je utvrđen izvod iz biračkog spiska za glasanje na ovom mjestu, i da li je dostavljen podnosiocima potvrđenih lista?

Na osnovu ovih neodgovorenih pitanja, CDT ocjenjuje proces glasanja u ZIKS-u netransparentnim, a upravo je transparentnost od najvećeg značaja za glasanje u zatvorenim institucijama. Imajući u vidu činjenicu da su glasovi sa ovog biračkog mjesta bitno uticali na rezultat izbora, upozoravamo da netransparentno djelovanje izborne administracije može uticati na smanjenje povjerenja građana u izborni proces.

CDT izražava zabrinutost zbog nedovoljne transparentnosti ovog procesa, i poziva nadležne organe da ozbiljno razmotre načine za otklanjanje ovakvih i sličnih propusta. U zatvorenoj instituciji je, bez prisustva nezavisnih posmatrača ili predstavnika različitih političkih partija, mala grupa ljudi glasala sa preko 95% za jednu partiju, što je imalo ozbiljan uticaj na rezultat izbora. Da li je to poruka koja podstiče povjerenje u izborni proces i legitimitet vlasti?