Strategija uništavanja intelektualne i napredne misli u Crnoj Gori

Objavljeno: 05.07.2007, 19:11h

 ili dr Miloš Bešić na rodnim studijama

 ili dr Miloš Bešić na rodnim studijama

Piše: Ljupka Kovačević*

Ograđujem se od osobnosti gospodina Bešića, čije intelektualne potencijale i ambiciju ne dovodim u pitanje. U ovom promišljanju, on je samo izvršni organ strategije režima za „vladanje dovijeka" koja se sprovodi u teoriji i praksi kako bi se najbolje „bez ostatka" ubila svaka slobodna, napredna autentična misao iz Crne Gore. Put gospodina Bešića ka intelektualnoj eliti u Crnoj Gori je kratak i jasan.  

Gospodin Bešić je dugogodišnji pomoćnik i naučni istražtelj  prof. dr Borislava Đukanovića, koji kao gostujući profesor na Univerzitetu Crne Gore, iz Beograda, u svojoj  dugogodišnjoj saradnji sa ovom institucijom nije našao adekvatnog saradnika iz Crne Gore među svojim  studenata. Tako da je gostujući profesor morao dovesti gospodina Bešića da bi radio u njegovim naučnim istraživanjima.( Koga interesuje može da pogleda  naučnu djelatnost gospodina Bešića od prve do dvanaeste stavke u biltenu Univerziteta Crne Gore).

Uobičajeno već, Filozofski fakultet u Nikšiću i fakulteti u Podgorici, su siguran izvor prihoda za profesore iz Beograda, a sa njima status Beogradskog univerziteta „drži leđa" ovdašnjoj „intelektualnoj" eliti.

Ali beogradski Univerzitet nije jedino mjesto zainteresovano za ovakav vid saradnje sa Univerzitetom/ma u Crnoj Gori.  „Balkanskom tranzicijom" i „nemuštim znanjem" Univerzitet postaje meta za afirmacije i unosne saradnje i sa drugim djelovima svijeta. Rezultat je da je važno bilo imati ljude na Univerzitetima iz Crne Gore,  koji će znati da iskoriste tu saradnju samo za sebe, da se slučajno „vlasi ne dosjete" i urade nešto za dobrobit intelektualne misli u Crnoj Gori.

2001.g. Pravni fakultet iz Podgorice ostvaruje  saradnju sa Centrom za ženske studije i rodna istraživanja sa univerziteta u Oslu.  Rezultat četvorogodišnje saradnje za Crnu Goru ( lične benefite ljudi koji su uključeni u projekat – posjete i boravak u Oslu, honorare za istraživanja i afirmaciju, kao ni materijalnu dobit univerziteta, ne računam) je: dvije knjige feminističke teorije u izdanju CID-a i dva istraživanja.

Gospodin Bešić je znao da objasni voditeljici programa iz Osla  da se žene u Crnoj Gori ne mogu dogovoriti,  pa je, u tom slučaju, najbolje da istraživanje o porodičnim odnosima radi  muškarac ( on lično) koji biografijom nema veze sa Crnom Gorom (suvišno  je dokazivati  kako je neophodno da ovakvi programi u početnim fazama budu rezultat konteksta u kome se dešavaju i ljudi koji su motivisani za promjene).

Dakle, jedno od istraživanja koje se plaća projektom Centar za ženske studije i rodna istraživanja, Univerziteta u Oslu, je doktorski rad gospodina Bešića „Gender Relations in the Montenegrin Family with specijal reference to Society in Transition" kojim on postaje „stručnjak" za feminističku /rodnu teoriju i praksu! Ovo mu obezbjeđuje direktniji pristup „novim kretanjima" na  podgoričkom Univerzitetu i uključenje u rad NVO CEDEM-a ( paralelna naučna institucija ) gdje plasira svoje statističko-metodološko znanje u ispitivanju javnog mnenja, a mentorstvo dr Borislava Đukanovića zamjenjuje mentorstvom dr Veselina Pavićevića. Obojica navedenih profesora su, inače,  u Crnoj Gori prepoznati kao borci za rodne, identitetske slobode, kako bi to dobro definisali neuki ljudi iz Crne Gore gdje pojam „rod" ( u ovom slučaju)  ima znacenje „rođačko-prijateljske veze".

Pristup Fakultetu političkih nauka je otvoren.

Istovremeno, domaći stručnjaci ( za svako pitanje, pa i pitanje feminističke teorije i prakse) na Pravnom fakultetu su izuzetno otežavali pokretanje posdiplomskih studija „Žene i pravo" autorke dr Mileve Filipović, jedine naučnice iz Crne Gore koja se bavila ženama i proučavala feminističku i rodnu teoriju. Otišla je u penziju da ne dobije status emeritus-a „administrativnom greškom" i naravno bez afirmacije njenih nastojanja da pokrene ženske/rodne studije ( autorka je kompletnog  programa ).

Shvatajući „uspješnost" i domete takve saradnje, voditeljica Centra za ženske studije i rodna istraživanja dr Elizabet Rog je prekida i pokušava da pokrene program rodnih studija na Univerzitet u Nikšiću. Edukacija naših dugogodišnjih feministikinja koje se ne usuđuju izreći javno ovu riječ i mimikrijski program Ženskih studija se slovi Rodnim studijama ( svakako da postoji različitost ali su rodna proučavanja direktno „izrasla" iz feminističke misli) radi pokretanja magistarskih i rodnih studija s jeseni u Niksicu.

Kako je intelektualna „avangarda„ Crne Gore – Fakultet političkih nauka u Podgorici, zahvaljujući bliskosti dekana fakulteta dr Srđe Darmanovića sa  međunarodnim institucijama, gospodin Bešić, kao „neprikosnoveni" teoretičar feminizma i rodnosti iz Crne Gore, je angažovan kao predavač na predmetu „Rodne studije…" i uprkos toga što se za navedeni predmet javila dr Sanja Bauk iz Crne Gore, koja je prošla Program ženskih studija u Kotoru i uprkos tome što u Crnoj Gori postoje stručnjakinje iz prakse koje su kompetentne da feminističku i rodnu misao uvedu na Univerzitet isto onoliko koliko su novinari iz prakse u stanju da uvedu ideju o angažovanom novinarstvu.

Postavljenjem dr Miloša Bešića za docenta za Studije roda na fakultetu Političkih nauka se želi nastaviti onemogućavanje autentičnog glasa žena iz Crne Gore da se artikuliše u teorijsku misao kako bi se sa nivoa „naučnih saznaja" koje produkuju „neutralni" muškarci „dokazalo" da su žene iz Crne Gore nesposobne da razvijaju modernu teorijsku misao. Skoro je nepotrebno da napišem da je ideja o neutralnosti predavača u odnosu na predmet demantovana i dokazana već sredinom prošlog vijeka, naročito u odnosu na ovaj studij za koji je neophodan visok stepen samoosviješćenosti po pitanju roda i femnističke teorije, jer je besmislen bez računanja na ovu činjenicu.

Gospodin Bešić, osim što je bio plaćeni istraživatelj teme o poziciji žena u raznim kontekstima, nije napravio ni jedan korak vidljiv u javnosti u kojoj zastupa prava koja proističu iz teorije koju predstavlja zvanjem a koja nimalo nije neutralna.

NAPOMENA za one koji uče: Rodna teorija i praksa nije istraživanje rođačkih veza (kako misle neki eminentni profesori našeg Univerziteta) VEĆ je teorija koja je „nadrasla" feminističku teoriju problematizujući identitete. Svuda u svijetu su je uvele žene koje jesu ili podržavaju ili razumiju feminističku ideologiju i pokret žena.  

U Crnoj Gori postoji već 5 godina alternativni dvosemestralni Program ženskih studija, na kojem su predavačice eminentne stručnjakinje iz regiona sa ciljem i ubjeđenjem da je to bio najbrži i najjeftiniji način da se akademski obrazovani građani/ke uvedu u teoriju i praksu i osposobe za pokretanje ovog programa na Univerzitete. Svakako, za ovo je neophodna vjera u potencijali ljudi sa ovih prostora i napor da se uvede novina koja će pomoći da se društvo depatrijarhalizuje i otvori za promjene. „Kupljeno" od stranaca, uprkos onome što ovdje već postoji, „kupio" je neko sa strane koji ovu kulturu ne razumije, bez šanse da dovede do rezultata do kojeg bi doveo put koji su po ovom problemu ponudile žene iz Crne Gore da su htjeli autoritarni moćnici sa Univerziteta da čuju.

Gospodin Bešić je u ovoj priči samo uspješan izvršni organ zatiranja slobode čiji je plan smišljen u autoritarnoj glavi ili u glavama onih koji nas uspješno već sedamnaest godina vode u svaki vid propadanja.

*Autorka je koordinatorka ženskog programa u ANIMA

Pratite nas na Fejsbuku, Instagramu i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]
Prije nego ostavite komentar, molimo vas da pročitate Pravila komentarisanja na Portalu PCNEN

Leave a Reply

Blogovi

Logujte se ili registrujte




Forgot?
Register