Saldo rasula i beznadja

by | mar 1, 2006 | Drugi pišu | 0 comments

Provizorij – privremeno stanje, koje se trenutno zove Srbija i Crna Gora, stoji danas pred zavrsnim saldom ekonomskog rasula i beznadja

Piše: Ivo Jakovljevic/Novi list

Provizorij (prema lat. provisorium) – privremeno stanje, koje se trenutno zove Srbija i Crna Gora, stoji danas pred zavrsnim saldom ekonomskog rasula i beznadja. U kratkoj sjenci hajke na Ratka Mladica, jednog od cetvorice najgorih ratnih zlocinaca iz Milosevicevih 1990-ih, taj se provizorij, naime, suocava sa nebrojenim tragicnim posljedicama politike svojih vodja, ali i sa dugorocno znacajnim ekonomskim sumnjama, pa i sa vrlo obecavajucim prizorima novih razvojnih sansi.

Unazad 15 godina raspala se i SFRJ, i SRJ, i sad cini se preostaje jos da se razdvoje Srbija i Crna Gora, ali i Kosovo od Srbije. Nasuprot projektu Velike Srbije (koji je racunao sa ratnim osvajanjima jedne trecine Hrvatske i dvije trecine Bosne i Hercegovine, pa cak i sa zauzimanjem makedonskog sjevera), na redu su puno drzavno osamostaljenje Crne Gore, nezavisnost Kosova od vlasti u Beogradu (ali pod medjunarodnim protektoratom) i jacanje Bosne i Hercegovine kao jedinstvene drzave (takodje pod trajnijim medjunarodnim protektoratom), sto u prevodu znaci i potpuni kraj drzavne zasebnosti Republike Srpske u BiH.

Prema najnovijim podacima i procjenama iz vise izvora (nacionalni statisticki kabineti, MMF, Svjetska banka, Eurostat), Srbija i Crna Gora su ljetos ostvarile BDP, koji je bio jedva uporediv sa 65 odsto ostvarenih na tom prostoru davne i prelomne 1989. Rijec je o ekonomiji, koja ima najvisu stopu inflacije u Evropi (ljetos oko 16 odsto), koja ima najvisu stopu nezaposlenosti u Evropi i jednu od najvisih u svijetu (od 22 odsto, prema metodologiji Medjunarodne organizacije rada, ili od 34 odsto, prema registrovanoj nezaposlenosti, tj. broju prijavljenih na berzi rada), i koja ima jedan od najnizih BDP-a po stanovniku u Evropi. Podsjetimo, u sklopu SFRJ, Srbija je po zivotnom standardu i privrednoj razvijenosti bila gotovo uz bok Hrvatskoj, a Kosovo i Crna Gora glavni korisnici federalnog novca za podsticanje brzeg razvoja nerazvijenih. Jos do 1989. stopa nezaposlenosti je i u Srbiji (bez Kosova) bila ispod 12 odsto, a na najslabije razvijenom Kosovu ispod 20 odsto. Danas je na Kosovu registrovana nezaposlenost visa od 40 odsto, te je kao takva najvisa u Evropi i medju deset najvisih u svijetu!

Srbija, Crna Gora, Bosna i Hercegovina, Makedonija i Albanija danas se medjusobno malo razlikuju u visinama BDP-a po stanovniku (sto je glavni pokazatelj stepena razvijenosti neke zemlje): sve od reda ostvaruju taj BDP per capita u rasponu od 2.000 do 2.300 dolara, s tim sto Kosovo, kao poseban entitet, dostize BDP per capita od samo 1.700 dolara. Hrvatski BDP po stanovniku lani je iznosio oko 7.500 dolara, i bio je trostruko visi nego u ostalim zemljama – kako to vole nazivati u Briselu – Zapadnog Balkana.

Srbija, Crna Gora i Kosovo su za vrijeme Milosevica ekonomski i finansijski unistavane posljedicama agresorske politike njegovog rezima prema prvim susjedima, ali i prljavom igrom SAD, EU i NATO, kojima je Milosevicevo zlo sluzilo za mrvljenje post-SFRJ prostora, i za kasnije sto jeftinije preuzimanje njegovih potencijala. Trpjele su i “razmjenu stanovnistva”, i zapadne sankcije, i poraz agresije prema Hrvatskoj, BiH i Kosovu, i bombe NATO, i razne nesavladive ljudske, privredne, finansijske, demografske i ekoloske stete. Krajnja posljedica svih tih steta su Srbija i Crna Gora na koljenima, cije ce prezivjele kvalitetnije komade imovine uskoro jeftino preuzeti velike EU banke i kompanije u saradnji sa NATO i EU protektorima.

Na takvom “putu u EU”, Srbija danas glavne adute ima u poljoprivredi, metalurgiji, naftovodnim i gasovodnim pravcima, hidroenergiji i jeftinoj radnoj snazi. Crna Gora adut ima u jadranskoj biser-obali, Boki, Svetom Stefanu i u turistickim carima Durmitora, Lovcena, Cetinja i Tare. Kosovo je poluga za ogranicavanje albanske ekspanzije, te za trajniju stabilizaciju Balkana. Guranje Hrvatske u takav zapadnobalkanski okvir (od zone slobodne trgovine do jedinstvenog trzista) dobro je za Srbiju, Crnu Goru, BiH, Albaniju i posebno za pet-sest velikih EU kompanija i mega-banaka koje vec vladaju Balkanom, ali za Hrvatsku (ostane li i nakon 2009. izvan EU) i opasno, i porazno.

0 Comments

Submit a Comment