Suncani vjetar se i dalje siri

Objavljeno: 10.07.2004, 23:35h

U solarnom sistemu jos uvek se osjecaju posledice izuzetno jake suncane oluje koja je harala proslog oktobra

U solarnom sistemu jos uvek se osjecaju posledice izuzetno jake suncane oluje koja je harala proslog oktobra

Piše: VOA

U solarnom sistemu jos uvek se osecaju posledice izuzetno jake suncane oluje koja je harala proslog oktobra

Naucnici su, svojevremeno, verovali da u prostoru izmedju Zemlje i Sunca nema nicega, odnosno da je tu vakum. Sada znamo da u taj deo svemira Sunce izbacuje subatomske cestice sa elektricnim nabojem, koje nazivamo suncani vetar, a koji potice iz sunceve atmosfere, odnosno korone. Ponekad je suncani vetar izuzetno jak, kao sto je bio proslog oktobra, kada je tokom 12 erupcija, nadzvucnom brzinom, izbacio na milijarde tona naelektrisanog gasa. Veliki broj americkih, evropskih i japanskih satelita, koji prate dogadjanja na Suncu, registrovali su taj dogadjaj kao najvecu eksploziju od kako se posmatranja obavljaju. Profesor Tomas Zirboken, sa univerziteta u Micigenu:

“Zabelezena je najjaca erupcija, kao i najbrzi udar suncevog vetra, koji se kretao brzinom od preko 8 miliona kilometara na sat.”

Cak 8 meseci nakon tog dogadjaja, suncani vetar se i dalje siri prema drugim planetama u sistemu, brzinom od oko 2 i po miliona kilometara na sat. Letilica Vojadzer 2, koja je lansirana davne 1977-e, registrovala je taj udar solarnog vetra na razdaljanini od cak 11 milijardi kilometara. Naucnici ukazuju da je taj elektromagnetni vetar poremetio i zemljino zastitno magnetno polje, koje nas brani od najjacih oblika radijacije. Ipak, taj udar je bio toliko veliki da je doveo do toga da neke letilice budu prinudjene da promene svoje putanje; da su astronauti na svemirskoj stanici bili prisiljeni da se sklone u njen zasticeni deo; da je doslo do raspada elektro-energetskog sistema u Svedskoj, kao i do poremecaja u radio komunikacijama na vecim rastojanjima. Fizicar Edvard Stoun, sa kalifornijskog Instituta za tehnologiju, ukazuje da su to sve blage manifestacije onoga sto se dogadjalo na Marsu, tokom miliona godina, posto ta planeta ima slabo magnetno polje.

“Posto je Mars slabo zasticen, radijacija moze da stigne do povrsine te planete. Nebeska tela koja nemaju stit od magnetnog polja i atmosfere kakvu ima Zemlja, mogu da postanu podlozna radijaciji iz svemira tokom dugog niza godina, sto moze da dovede do promene sastava tla na povrsini tih tela.”

Naucnici koje je mucilo pitanje gde je nestala voda sa Marsa, mozda su sada dobili odgovor. Profesor Zirboken, sa univerziteta u Micigenu, veruje da je serija takvih udara suncevog vetra, tokom vise milijardi godina, dovela do toga da se voda raspala na molekule kiseonika i vodonika. Po njemu, udari suncevog vetra su mozda dodatno osiromasili Marsovu atmosferu, tako sto je postepeno odvlacili u svemir. Naucnici nastavljaju da prate kretanje tog suncanog vetra, kako bi procenili kada ce da stigne do granice suncevog sistema. Ta oblast se naziva heliosferom i to je granica prema medjuzvezdanom prostoru, gde se naelektrisane cestice sa Sunca sudaraju sa slicnim vetrovima koji poticu sa drugih zvezda. Do sudara bi trebalo da dodje krajem ove, ili pocetkom sledece, godine. Taj sudar ce, mozda, izazvati radio signale izuzetno niske frekvencije, koji bi trebali da nam pomognu da bolje shvatimo dokle se heliosfera rasprostire.

Fizicar Edvard Stoun, sa kalifornijskog Instituta za tehnologiju ukazuje da je proslogodisnja sunceva erupcija mozda bila, bar za neko vreme, poslednja velika oluja, posto se suncana aktivnost smiruje u okviru 11-ogodisnjeg ciklusa, ciji vrhunac je bio 2000. godine.

VOA

Pratite nas na Fejsbuku, Instagramu i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]
Prije nego ostavite komentar, molimo vas da pročitate Pravila komentarisanja na Portalu PCNEN

Leave a Reply

Blogovi

Logujte se ili registrujte




Forgot?
Register