Profesor prava i medjunarodnih odnosa Pol Vilijams upozorio je crnogorske vlasti da bi “lukava” EU preko Venecijanske komisije mogla pokusati da izdejstvuje odlaganje referenduma

Piše: Vijesti

PROFESOR POL VILIJAMS UPOZORAVA CRNOGORSKE VLASTI

Profesor prava i medjunarodnih odnosa Pol Vilijams upozorio je crnogorske vlasti da bi “lukava” Evropa unija preko Venecijanske komisije mogla pokusati da izdejstvuje odlaganje referenduma i predlozio da se pravna analiza zakona o referendumu vrati u Ustavni sud Crne Gore.

Navodeci da u medjunarodnom pravu ne postoji legitimna osnova da se zahtijeva visi prag od onog koji je Crna Gora vec uspostavila u svom zakonu o referendumu, Vilijams, medjutim, nije iskljucio mogucnost da EU moze izvrsiti politicki pritisak na Crnu Goru da ne organizuje referendum.

“Evropljani ne mogu uraditi nista novo u pogledu Crne Gore koja je jasno izdrzala raniji politicki pritisak od EU. Sasvim sam siguran da, sta god Evropljani uradili, sa politickog aspekta, premijer (Milo) DJukanovic i politicki lideri Crne Gore mogu veoma jasno podnijeti taj politicki pritisak. Medjutim, vazno je voditi racuna o lukavosti i dovitljivosti EU. Oni su pitanje drzavljanstva prenijeli Venecijanskoj komisiji, koja bi svoju odluku mogla odloziti do samog referenduma, i ona se nada da bi Crna Gora tada bila prinudjena da odlozi referendum”, kazao je Vilijams “Vijestima”.

U Venecijansku komisiju nedavno je stigla prva verzija stavova trojice izvjestilaca o uskladjenosti crnogorskog zakona o referendumu sa medjunarodnim standardima, ali je najavljeno da njihovo zajednicko misljenje nece biti spremno za njenu oktobarsku, vec najvjerovatnije za decembarsku plenarnu sjednicu jer su eksperti “trazili dodatnu dokumentaciju”. Crnogorski zvanicnici najavljuju referendum do kraja aprila 2006.

Vilijams je rekao da je umjesnije da se tim pitanjima bavi Ustavni sud Crne Gore nego Venecijanska komisija. “Jedna stvar koja se moze uraditi je da se pravna analiza zakona o referendumu premjesti tamo gdje pripada, u crnogorski Ustavni sud”, dodao je Vilijams.
Vilijams je izvrsni direktor Grupe za medjunarodno javno pravo i politiku, savjetnik je predsjednika Estonije u pitanjima veznim za estonsko-ruske pregovore o granicama, kao i predsjednika Makedonije u vezi priznanja drzave u svijetli makedonsko-grckih odnosa. Bio je clan bosanske delegacije tokom mirovnih pregovora u Dejtonu, i jedan od savjetnika tima Vlade SAD za sankcije prema Srbiji.

Komentarisuci kako ce se postaviti medjunarodna zajednica u slucaju da crnogorska vlast, uprkos mogucim pritiscima EU i SAD i prijetnjama opozicije da ce bojkotovati referendum, bude cvrsta u odluci da organizuje izjasnjavanje o drzavnom statusu, Vilijams je kazao:

“Ako Crna Gora cvrsto odluci da ide naprijed sa referendumom , medjunarodna zajednica ce zeljeti da na njemu bude odrazena volja crnogorskih gradjana, i stoga ocekujem da ce SAD, EU i druge vazne drzave izvrsiti pritisak na sve Crnogorce, pa i one povezane za opozicijom, da u potpunosti ucestvuju u demokratskom procesu olicenom u referendumu”, rekao je Vilijams.

On je naveo da “ne postoji legitimna osnova u drzavnoj praksi ili u medjunarodnom pravu da jedna strana pozove na bojkot referenduma”.

“Poziv na bojkot ili ucesce u njemu je antidemokratski pristup i nesto sto pripada proslosti, a ne buducnosti Crne Gore”, zakljucio je Vilijams.

VASINGTON NE GAJI ILUZIJE O KOSOVU U SAVEZU DRZAVA

Komentarisuci spekulacije da su SAD zainteresovane za savez nezavisnih drzava u koji bi, pored Srbije i Crne Gore, uslo i Kosovo, Vilijams, je naveo da se “SAD sve vise prilagodjavaju stavu ambasadora Mortona Abramovica o nezavisnoj i slobodnoj Srbiji”.
“SAD sve vise uvidjaju da je jedini nacin da se promovise stabilnost na Balkanu da Srbija omoguci Crnoj Gori da donese odluku o sopstvenom statusu i omoguci Kosovu da odluci o svom statusu i usredsredi se na unutrasnje politicke, ekonomske i antikorupcijske reforme unutar Srbije. Sumnjam da bilo ko u SAD, gaji bilo kakvu iluziju o stvaranju saveza tri republike ili tri drzave clanice” ocijenio je Vilijams.

On je predlog predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovica i DJukanovica o savezu nezavisnih drzava sa Srbijom ocijenio
kao “savrseno logican potez”.

“Savez je veoma odgovorno sredstvo za upravljanje odnosima nakon drzavne zajednice. Uobicajen je u ostatku Evrope, imamo slicno uredjenje u Sjevernoj Americi, u sjevernoamerickom sporazumu o slobodnoj trgovini, slicno uredjenje izmedju Sjeverne i Juzne Amerike, CAFTA…”, naveo je Vilijams.

On je ocijenio da je”malo vjerovatno” da ce se, zbog politicke dinamike u Srbiji, ona “konstruktivno angazovati” kada je u pitanju savez nezavisnih drzava.

“Medjutim, ocekujem da ce nakon sto zajednica bude raskinuta, a Crna Gora postane nezavisna, Srbija aktivno ukljuciti u raspravu o nekom obliku tehnickog saveza u cilju upravljanja i harmonizacije odnosa izmedju dviju nezavisnih drzava”, podvukao je Vilijams.