Samo četiri od ukupno 25 opština u Crnoj Gori odgovorile su na inicijativu Centra za građansko obrazovanje (CGO) za sistematsku provjeru kvalifikacija zapošljenih, dok su svega dvije – Podgorica i Kolašin – ovo pitanje prepoznale kao prioritet i dostavile tražene podatke Međuresorskoj radnoj grupi Vlade.

CGO je početkom februara 2026. godine uputio inicijativu svim opštinama da, u okviru svojih nadležnosti, pokrenu postupak sistematske provjere personalnih dosijea zapošljenih u organima, službama i preduzećima čiji su osnivači. Cilj inicijative je unapređenje institucionalnog integriteta i jačanje povjerenja građana i građanki u rad lokalnih samouprava.

Međutim, nakon skoro dva mjeseca, odziv lokalnih samouprava ostao je izrazito nizak. Posebno brine činjenica da su, prema dostupnim informacijama, samo dvije opštine ovu temu uvrstile među prioritetne aktivnosti i postupile u skladu sa preporukama Vlade.

Važno je napomenuti da su sve opštine, i prije ove inicijative, bile upoznate sa obavezama iz Zaključka Vlade Crne Gore br. 08-011/24-4050/2 od 11. jula 2024. godine, kojim je je predviđeno dostavljanje podataka o zapošljenima Međuresorskoj radnoj grupi. Uprkos tome, očigledno je da značajan broj opština nije postupao po Vladinim preporukama, niti ih je dodatno motivisala inicijativa CGO-a. Time se dovodi u pitanje posvećenost lokalnih vlasti unapređenju zakonitosti i profesionalnih standarda, uprkos nesumnjivom javnom interesu ovog pitanja.

Opština Kolašin jedina je dostavila jasne i potpune podatke, uključujući informacije o stepenu stručne spreme, obrazovnim ustanovama, kao i mjestu i vremenu sticanja kvalifikacija zapošljenih.

Glavni grad Podgorica je naveo da je još u avgustu 2024. godine dostavio tražene podatke Međuresorskoj radnoj grupi. Takođe su istakli da je provjera diploma bila planirana aktivnost nadležnog Sekretarijata za lokalnu samoupravu i saradnju sa civilnim društvom, uz napomenu da postoje određena pravna i proceduralna ograničenja u sprovođenju detaljnih provjera. U pojedinim slučajevima utvrđene nepravilnosti su prijavljene nadležnim organima, jedan nezakonito zasnovan radni odnos je okončan, dok je jedan postupak i dalje u toku.

Opština Nikšić izrazila je načelnu podršku inicijativi, ali uz najavu da će postupati po smjernicama budućeg radnog tijela Ministarstva, što ukazuje na nedovoljnu informisanost o činjenici da je Međuresorska radna grupa formirana prije dvije godine.

Opština Zeta najavila je saradnju sa Ministarstvom prosvjete, nauke i inovacija i dostavljanje podataka tek nakon prijema inicijative CGO-a, što dodatno potvrđuje da prethodne preporuke Vlade nijesu bile primijenjene.

Podsjećamo da je Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija u maju 2024. godine formiralo Međuresorsku radnu grupu za provjeru obrazovnih isprava, nakon nalaza o postojanju značajnog broja spornih diploma. Ovi nalazi dodatno naglašavaju potrebu da i lokalne samouprave aktivno doprinesu osiguravanju zakonitosti i profesionalnih standarda u javnom sektoru.

CGO napominje da izostanak sistemskog odgovora većine opština ukazuje na neophodnost snažnijeg institucionalnog pritiska i proaktivnijeg djelovanja nadležnih organa, kako bi se osiguralo da poslove od javnog interesa obavljaju kvalifikovana i kompetentna lica.

Snežana Kaluđerović, viša pravna savjetnica