Mozak i šećer

Objavljeno: 01.10.2021, 08:55h

Ako želite da smanjite šećer u ishrani na duže staze, pregrmjeti prvih nekoliko teških nedjelja je ključno, savjetuje Džejms Braun, vanredni profesor biologije i biomedicinske nauke na Univerzitetu Aston u Birmingemu, u Velikoj Britaniji

Ljudi se nekad žale na negativne nuspojave kad pokušavaju da jedu manje šećera.

Među tim simptomima su glavobolja, zamor i promjene raspoloženja, koji su obično privremeni. Razlog za te nuspojave trenutno nije do kraja objašnjen, ali je vjerovatno da ovi simptomi imaju veze sa tim kako mozak reaguje kad je izložen zašećerenoj hrani – kao i sa biologijom „nagrade”.

Pored poboljšanog ukusa i osjećaja „izdašnosti” kod hrane koja ima veći nivo šećera, šećer takođe vrši snažan biološki uticaj na mozak.

Ovi efekti su toliko značajni da je to čak dovelo do rasprave da li možete da budete „navučeni” na šećer – iako se to još aktivno proučava.

Saharoza aktivira receptore slatkog ukusa u ustima, što na kraju dovodi do lučenja hemikalije po imenu dopamin u mozgu.

Dopamin je neurotransmiter, što znači da je to hemikalija koja prenosi poruke između nerava u mozgu.

Kad smo izloženi stimulansu nagrade, mozak reaguje tako što luči dopamin – zbog čega se on često naziva i hemikalijom „nagrade”.

Nagrađujući efekti dopamina najčešće se sreću u dijelu mozga vezanom za zadovoljstvo i nagradu.

Nagrada upravlja našim ponašanjem – što znači da smo motivisani da ponavljamo ponašanje koje izaziva lučenje dopamina.

Dopamin može da nas navede da tražimo hranu, kao što je brza hrana.

Eksperimenti i na životinjama i na ljudima pokazali su koliko snažno šećer aktivira te puteve nagrađivanja.

Naglašena slatkoća prevazilazi čak i kokain u pogledu interne nagrade koju izaziva.

Očigledno je da šećer može da ima snažno dejstvo na nas, pa zbog toga ne iznenađuje javljanje negativnih efekata kad jedemo manje šećera ili ga u potpunosti izbacimo iz ishrane.

I mentalni i fizički simptomi primijećeni su tokom ove rane faze „šećerne apstinencijalne krize” – kao što su depresija, anksioznost, mentalna zamagljenost i žudnja za hranom, uz glavobolje, zamor i vrtoglavicu.

Putevi nagrađivanja u ljudskom mozgu ostali su nepromijenjeni evolucijom – a vrlo je vjerovatno da mnogi drugi organizmi imaju slične puteve nagrađivanja u mozgu. (Izvor: BBC na srpskom jeziku)

To znači da se biološki uticaj šećerne apstinencijalne krize primijećen kod životinja vjerovatno dešava u određenoj mjeri i kod ljudi, zato što naš mozak ima vrlo slične puteve nagrađivanja.

Kad se šećer izbaci iz ishrane, rapidno smanjenje dejstva dopamina na mozak vjerovatno utiče na normalno funkcionisanje mnogih različitih moždanih puteva.

Iza simptoma kod ljudi koji izbace ili smanje šećer u ishrani gotovo sigurno stoji promjena u hemijskoj ravnoteži mozga.

Kao što učestvuje u nagradi, dopamin takođe reguliše hormonsku kontrolu, mučninu i povraćanje, i anksioznost.

Kad se šećer izbaci iz ishrane, rapidno smanjenje dejstva dopamina na mozak vjerovatno utiče na normalno funkcionisanje mnogih različitih moždanih puteva, što objašnjava zašto ljudi prijavljuju ove simptome.

Iako je istraživanje šećerne apstinencijalne krize kod ljudi vrlo ograničeno, jedna studija pružila je dokaze za simptome apstinencijalne krize i povećanje žudnje za šećerom nakon što je šećer izbačen iz ishrane gojaznih adolescenata.

Ako želite da smanjite šećer u ishrani na duže staze, pregrmjeti prvih nekoliko teških nedjelja je ključno.

Važno je, međutim, prihvatiti i da šećer nije sam po sebi „loš” – već da ga samo treba jesti umereno, uz zdravu ishranu i vježbu.

Pratite nas na Fejsbuku, Instagramu i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]
Prije nego ostavite komentar, molimo vas da pročitate Pravila komentarisanja na Portalu PCNEN

Leave a Reply