Sunce prolazi kroz cikluse koji obično traju 11 godina i tokom kojih se bilježi znatno povećanje solarnih aktivnosti, nakon kog slijedi period relativnog mira. Ranije se mislilo da se najveće solarne oluje javljaju nasumično i da nisu povezane s tim ciklusom, kaže profesor Metju Ovens sa britanskog Univerziteta u Redingu.

Tokom 150 godina dnevnih geomagnetskih mjerenja uticaja solarnih oluja na Zemljino magnetsko polje, zabilježeno je samo šest velikih solarnih oluja, ali tehnike statističke analize poznate kao metod Monte Karlo sada su bacile novo svijetlo na to.

Ovens je sa kolegama napravio simulaciju Sunca u kojoj se ekstremni vremenski poremećaji događaju nasumično i simulaciju u kojoj se ti poremećaji događaju na vrhuncu solarnog ciklusa.

Simulacije su ponovili više stotina hiljada puta i provjerili koliko se često podudaraju s malom količinom podataka s kojom, zapravo, u stvarnosti naučnici i raspolažu. Zaključili su, sa 99 odsto vjerovatnosti, da se velike solarne oluje najčešće događaju na vrhuncu solarnog ciklusa.

Njihova analiza sugeriše da se ekstremni vremenski događaji u svemiru dešavaju rano u parnim solarnim ciklusima i kasno u neparnim solarnim ciklusima. Ciklus u kojem se nalazimo je 25. po redu (otkako su počela mjerenja) i počeo je u decembru 2019. godine.

Uzevši sve navedeno u obzir, Ovens ističe da će uslovi u svemiru biti bolji u prvoj polovini ove decenije, za sve koji planiraju misije na Mesec s ljudskom posadom.

“Ti veliki svemirski događaji uvijek nas mogu iznenaditi, oni su rijetke pojave koje se mogu javiti bilo kad, ali vjerovatnije su u određeno vreme. Ako želite da zaštitite zdravlje svojih astronauta, postoje bolja vremena za odlazak u svemir, kao što postoje i gora vremena za to”, ističe Ovens.

Astronauti su već u prošlosti bezmalo imali blizak susret s tim istim problemom. Jedna velika solarna oluja dogodila se između misija 16 i 17 programa Apolo 1972. godine. Ta je svemirska oluja mogla je da ubije bilo kog astronauta koji bi se tada našao u svemirskoj šetnji, a astronautima u letjelici drastično bi povećala rizik obolijevanja od raka.

Rezultati studije Ovensovog tima mogli bi da se odraziti na NASA program “Artemis”, kojim se planira povratak čovjeka na Mjesec do 2024. godine. Ako bi, kako neki sugerišu, ti planovi bili odgođeni za drugu polovinu ove decenije, velika solarna oluja mogla bi da bude na vrhuncu baš u vrijeme same misije.