Srbija se i ove godine nalazi u kategoriji “manjkavih demokratija”, na 66. mjestu, a pad u prosječnoj ocjeni u odnosu na prethodnu godinu iznosi 0,19, što je najveći pad u jednoj godini od 2006. godine, pokazao je novi izvještaj Ekonomist intelidžens junita (EIU), dijela Grupe Ekonomist koji se bavi istraživanjima i analizama.

Izvještaj “U bolesti i u zdravlju?” je obuhvatio 167 zemalja koje su ocjenjivane po 60 pokazatelja u pet kategorija: izborni proces i plurizam, funkcionisanje vlasti, demokratska politička kultura i građanske slobode.

Zemlje su podijeljene u četiri kategorije: “potpune demokratije”, “manjkave demokratije”, “hibridni režimi” i “autoritarni režimi”, a ocjenjuju se od 0 autoritarni režimi, do 10 potpuna demokratija, prenosi Beta.

Srbija je dobila ukupno 6,22 poena (od maksimalnih 10) što je manje u odnosu na prošlogodišnji izvještaj kada je imala ocjenu 6,41, ali je zadržala 66. mjesto, ispred Paragvja i Šri Lanke, a iza Lesota i Indonezije.

Od zemalja regiona Slovenija, Hrvatska, Srbija i Albanija svrstane su u kategoriju “manjkavih demorkatija”, dok su BiH, Crna Gora i S. Makedonija ocijenjene kao “hibridni režimi”.

Ispred Srbije su Slovenija na 35, i Hrvatska na 59, mjestu, a iza Albanija (71) , S.Makedonija (78), Crna Gora (81) i BiH (101).

Po novom indeksu demokratije pad bilježi čitav region Istočne Evrope u koji spada i Srbija, a čiji je prosječan skor za 2020. pao na 5,36 sa 5,42 koliko je bio prethodne godine.

Prve na istočnoevropskoj listu su Estonija, Češka i Slovenija. Hrvatska je na 10, Rumunija na 11, Srbija na 12, Albanija na 13 a S. Makedonija na 14. mjestu, Crna Gora je 17, a BiH 20. na listi.

Samo je nekoliko zemalja iz ove grupe, među kojima je Poljska, zabilježilo znančajniji napredak dok je većina nazadovala. Jasan trend pogoršanja govori o krhkosti demokratije u vrijeme krize ali i o spremnosti vlada da žrtvuju građanske slobode i vrše nekontrolisanu valst u vanrednoj situaciji, navodi se u izvještaju.

Pandemija je, kako se dodaje, dodatno istakla trajne probleme u regionu, poput lošeg funkcionisanja institucija i slabe političke kulture.

Sa ocjenom 4,67 za političku kulturu Istočna Evropa najgora je od svih regiona, što, kako se ocjenjuje, odražava zabrinjavajući pad podrške demokratiji – kao simptom duboke nemoći demokratije i nezadovoljstva građana političkim ‘statusom quo’ u regionu – i sve veća podršku vojnoj vladavini i vođama koji vladaju čvrstom rukom.

U cijelom regionu Istočne Evrope ni 2020. ni jedna zemlja nije ocijenjena kao “potpuna demokratija”, a samo je Albanija promijenila kategoriju nabolje prešavši u grupu zemalja ocijenjenih kao “manjkave demokratije” iz grupe “hibridnih režima”.

Trinaest zemalja Istočne Evrope je klasifikovano kao “manjkave demokratije”, uključujući svih 11 država članica EU plus Srbiju i Albaniju. Osam je ocijenjeno kao “hibridni režim” (BiH, Crna Gora, S. Makedonija, Ukrajina, Moldavija, Jermenija, Gruzija i Kirgistan). Ostale, uključujući Bjelorusiju, Kazahstan i Rusiju, ocijenjene su kao “autoritarni režimi”.

Globalno gledano, u 2020. velika većina zemalja, 116 of 167 bilježi pad u odnosu na prethodnu godinu. Napredak je zabilježen u 38 (22,6 odsto) zemalja dok je 13 država ostalo na istim pozicijama kao 2109.

Prosječna globalna ocjena u Indeksu demokratije 2020. pala je sa 5,44 u 2019. na 5,34 što je do sada najniži nivo. Prva na listi je Norveška, a poslednja je Sjeverna Koreja.

Najveći napredak na indeksu demokratije u 2020. je ostvario je Tajvan a najveći pad Mali. Ukupno 11 zemalja promijenilo je kategoriju, sedam u negativnom a četiri u pozitivnom smjeru.

Japan, Južna Koreja i Tajvan prešli su iz kategorije “manjkave demokratije” u kategoriju “potpune demokratije” dok je Albanija unaprijeđena u “manjkavu demokratiju” iz kategorije “hibridnih režima”.

Tokom 2020. na indeksu demokratije su nazadovali i Francuksa i Portugal prešavši u grupu “manjkavih demorkatiwja”, Salvador i Hongkong pali su u kategoriju “hibridnih režima” dok su Alžir, Burkina Faso i Mali prešli u “autoritarne režime”.