Šta će Žabljaku galerije i muzeji, šta će mu…?

Objavljeno: 08.09.2020, 08:02h

Durmitoru i njegovim jezerima ne treba dodavati ljepotu, imaju je dovoljno, ali gradiću koji od tih ljepota živi nedostaje štošta da bi život stalnih stanovnika i turista bio usklađen sa ljepotom prirode

Fotografije koje pokazuju da je Žabljak prije duže od pola vijeka imao aerodrom mogu se naći na društvenim mrežama, ali ne i u nekoj prigodnoj galeriji u ovom centru crnogorskog planinskog turizma.

U nekoj od privatnih kuća mogu se naći bogate etnografske zbirke, ali turisti koji borave na Žabljaku neće na jednom mjestu vidjeti ništa od toga.

Durmitorski kraj je zavičaj više likovnih umjetnika, ali ih niko nikada nije okupio na Žabljaku u nekoj galeriji…

“Ovo je, ipak, kraj koji je iznedrio vrhunske pesnike, književnike, muzičare, slikare i glumce, koji su se ostvarili uglavnom van Žabljaka”, kaže harfistkinja Branka Pajović.

Krajem avgusta završen je i Wild Beauty art festival, koji se organizuje u saradnji sa Kotor Art festivalom, a ideja je da se, kroz umjetnost i kulturne sadržaje, promovišu i prirodne ljepote Durmitora, kako bi se i na taj način doprinijelo turističkoj ponudi Žabljaka.

Pajović je svirala na keltskoj harfi na uzvišenju iznad Ribljeg jezera, gdje se nalazi jedna od nekropola stećaka, od nedavno pod zaštitom UNESKO-a. Ona je sama odabrala tu lokaciju, jer se nalaze u blizini sela Novakovići iz koga potiče njena porodica.

Gepostet von Branka Pajovic am Sonntag, 16. August 2020

“Za nas umetnike je posebno iskustvo muzicirati na lokacijama po kojima je zbog svoje divlje i gotovo netaknute prirode Crna Gora poznata”, kaže Pajović, koja od početka pandemije živi na selu, “praktično u divljini, gde se konstantno čuju višeslojni zvuci insekata, ptica, životinja, vetra, kiše, grmljavine, vode …”

“Tako je nastala i moja prva kompozicija sa nastupa, zove se ‘Voda’, a inspirisana je pokretom i zvucima potočića ispod moje kuće koji proradi na proleće, posle snega i kiše.

Sam nastup na Stećcima bio je za mene poseban jer je predeo Jezera veoma sličan predelima Škotske i Irske, zemalja u kojima je harfa tradicionalni instrument.

S obzirom da je sve bilo u prirodi, na veoma lepom mestu, koncert se pretvorio u druženje s publikom koja je mogla čuti odakle potiču melodije koje sam svirala, postavljali su pitanja u vezi harfe, a imali su mogućnost da probaju instrument i da se slikaju s njim”, rekla je Pajović za PCNEN.

Univerzitetski profesor Savo Laušević kaže da je Žabljak “u komercijskom  smislu upisan u turističku kartu Crne Gore, ali i šire regije”, i da “u kulturološkom smislu ima svoju kulturnu tradiciju – kako u sferi materijalne, tako i u sferi duhovne kulture”. “Imati kulturnu tradiciju znači preuzeti kulturno nasleđe prethodnih generacija u svim oblastima kulture. Upravo tu se otvara problem nedovoljne sposobnosti preuzimanja tradicije”, kaže dr Laušević, koji je rodom iz ovog kraja.

U Turističkoj organizaciji Žabljaka su svjesni da je nedostatak prostora u kojem bi se mogle organizovati izložbe veliki problem.

“Za Žabljak je veliki nedostatak nepostojanje gradskog ili etnografskog muzeja, ili pak galerijskog prostora. To je i razlog zašto teško možemo da organizujemo izložbe iz oblasti kulture i kulturnog nasleđa. Imali smo veliko interesovanje iz raznih oblasti, kao što su izložbe fotografija, slika, karikatura, etno nasleđa, ali problem koji sam navela, nije nam davao prostora da istu ideju i realizujemo.

Prije par godina smo organizovali izložbu crnogorske karikature, gdje se pokazalo da je nedostatak adekvatnog prostora zaista velika barijera za ovu priču”, kaže Vanja Krgović Šarović, direktorica Turističke organizacije Žabljak.

U lokalnom Kulturnom centru kažu da su organizovali postavke starih fotografija, ali da za stalnu postavku nemaju prostor, kao ni za izložbe starih predmeta, a podržali bi osnivanje etnološkog muzeja ukoliko bi se pronašao prostor. Misle da bi osnivanje takvog muzeja svakako doprinijelo razvoju kulturnog života Žabljaka.

Muzičar Miroslav Karadžić, koji se profesionalno bavi muzikom desetak godina, a svira od svoje devete, kaže da “mladi ljudi na Žabljaku nemaju dovoljno prostora i prilika da pokažu sebe u pravom svijetlu, a umjetnost je uglavnom neshvaćena i zanemarena”.

“Tokom srednje škole sam bio učesnik kulturnih dešavanja koja su se tada, prije 10 – 15 godina, kada sam je ja pohađao, organizovala u sali Kino kulture. To su bili programi muzike i drugih umjetnosti gdje su mladi mogli da pokažu svoje talente. Danas se pažnja  posvećuje  festivalima koji, uglavnom, dovode umjetnike iz drugih gradova Crne Gor, ili iz inostranstva”, kaže Karadžić.

Sličnog mišljenja je i Joana Skembri, koja se takođe bavi muzikom.

“Smatram da se od strane nadležnih organa opštine Žabljak ne posvećuje nikakva pažnja kuturnim dešavanjima,  jer nekolika kulturna događaja tokom ljeta organizuju se isključivo u kontekstu turističke promocije tako da nisu nikakav doprinos lokalnoj kulturi. Ukratko, kulturni život na Žabljaku mogao bi se unaprijediti organizovanjem sekcija (literarna, recitatorska), lokalnog pozorišta, hora… U tom slučaju svakako bih bila spremna da učestvujem i dam svoj doprinos”, kaže Skembri.

I ranije bih objavila nesto slicno, nego nisam smjela. Sad znam da me nece uhapsiti jer su okupirani policijskim autom koji im srundao u vodu da loce. 😄

Gepostet von Joana Skembri am Dienstag, 18. August 2020

Profesor Laušević misli da se u pogledu kulturnog razvoja mnogo toga može promijeniti na Žabljaku.

“Žabljak kao opština treba najprije obnoviti i preuzeti kulturnu tradiciju u razlicitim poljima kulture: u umjetnosti, religiji, istoriji, ali i u sferi svakodnevnog života, morala, društvenosti. U sferu kulture ne spadaju samo duhovne kulture, već i materijalna kultura, kultura odnosa prema prirodi i prema društvu. Ova obnova kulturne tradicije može biti kompatibilna sa trendovima u turističkom razvoju Žabljaka”, kaže dr Laušević.

On dodaje da bi “rad na muzejskim postavkama iz prirode, lokalne materijalne kulture i etnologije  mogao sačuvati duh ovog prostora” i zaključuje da “sve ovo podrazumijeva jake i životvorne kulturne institucije u kojima rade posvećeni ljudi, a ne puki partijski operativci“.

Možda ova priča inspiriše nekoga da razmišlja u pravcu na koji ukazuje profesor Laušević.

Milka USOVIĆ OBRADOVIĆ

Pratite nas na Fejsbuku, Instagramu i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]
Prije nego ostavite komentar, molimo vas da pročitate Pravila komentarisanja na Portalu PCNEN

Leave a Reply