Persona – Individua

Objavljeno: 04.11.2019, 20:18h

Piše: Mirjana Marković

Ako posmatramo čitavu ličnost čovjeka, sa njegovog ontološkog stanoviša možemo je podijeliti na na viši i niži nivo ličnosti, fizički i duhovni, personu i individuu.

Persona je podijeljena ili bolje reći sadržana od eterofizičkog tijela, preko vitalnog i emocionalnog do mentala želja, odnosno subjektivnog uma pojedinca, dakle četiri nivoa. Individuu, ili pak viši nivo ličnosti čini: objektivni um (mental, ja, manas), intuicija (buddhi) i duh (monada, atma), dodatna tri nivoa. Ako osnovni dio posmatramo kao čevorougao, dodadvši mu nadogradnju kao rougao, možemo zamisliti oblik kuće.

Ovaj personalni aspekt u pravoslavnom hrišćanstvu može se čuti pod pojmom tvorevina ili tvarnost. Viši nivo, odnosno individua, njegovo duhovno biće je ono što živi kako kaže Sv. Grigorije Palama, „zapretano u čovjekovoj prirodi kao njegova mogućnost”.

Kaže mitopolit Amfilohije Radović: „Путем вере, тога, по Преподобном Максиму Исповеднику, “недоказивог знања”, којим се на тајанствен начин сједињује човек са Богом надумним јединством, открива му се једна друга могућност, много реалнија од ове прве, сакривена од времена самог стварања у свему ономе што постоји. То је могућност бескрајног напредовања и узрастања свега створенога, нарочито разумних бића, дејством у њима присутне божанске силе и енергије.”

Dakle, mogućnost sakrivena, kako pokazuju viši nivoi podtijela, u svemu fizičkom.

Čovjeku je otvorena mogućnost da ne bude statično biće, već dijalektično, produhovljeno i osposobljeno da dostigne viši nivo svoga postojanja. Ako razmotrimo njegovu personu, odnosno njegov materijalni (tvarni) aspekt vidjećemo da on u svom četvrtom podtijelu nadilazi ostala živa bića. Upravo vjera, podvig i sloboda, jeste ono što povezuje dva aspekta ličnosti, fizički i duhovni, u neraskidivo jedinstvo. Ako svako od podtijela čovjekove persone, odnosno materijalnog bića posmatrano fokusirano vidjećemo da sadrže sve aspekte ukupne čovjekove ličnosti i da su sva četiri nivoa fizičkog čovjekovog bića protkana i onim uzvišenim, božaskim, odnosno stanjem „podobija“ (stanje savršenstva koje je pozvan da dostigne čovek koji je stvoren po liku i podobiju Božijem).

Nadilaženjem isključivo racionalnog uma čovjek oslonjen na intuiciju, božanski um (upoznavanje sa Bogom Logosom) otkriva vjeru, nevidljivu, ali snažnu, punu nade i okrepljujuću.

Vjera koja nije zasnovana na ličnom iskustvu, već na ovoj nevidljivoj prirodi čovjeka najveća je i ekstatična. To ćemo najbolje razumjeti ako se sjetimo divnog kazivanja o nevjernom Tomi, koji dodiruje rane Hristove i tek tada prihvata vjerovanje u njegovo vaskrsenje, odnosno riječi Isusovih kojima ga blagonaklono opominje. Što će reći da samo mudar i prosvećen čovjek promišlja, pronalazi u sebi božanski um, uči na iskustvu drugih, uzdiže se i vjeruje. Ono što se javlja kao integraciona sila svih aspekata čovjekovog bića jesu su vjera, podvig (volja) i sloboda.

Pratite nas na Fejsbuku i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]
Prije nego ostavite komentar, molimo vas da pročitate Pravila komentarisanja na Portalu PCNEN

Leave a Reply

Blogovi

Logujte se ili registrujte




Forgot?
Register