Grupa crnogorskih nevladinih organizacija je pokrenula akciju potpisivanja peticije za spas crnogorske morske obale. Oni su, kako su saopštili, na ovu akciju prinuđeni nakon inicijative da se Nacrt prostornog plana posebne namjene za obalno područje Crne Gore i Nacrt izvještaja o strateškoj procjeni uticaja na životnu sredinu povuku sa javne rasprave.

“Naše nevladine organizacije, postupajući kao zainteresovana javnost, a nakon pažljivog analiziranja Nacrta prostornog plana posebne namjene za obalno područje Crne Gore i Nacrta izvještaja o strateškoj procjeni uticaja na životnu sredinu, jednoglasno su prepoznale potrebu da se u svrhu zaštite javnog i interesa budućih generacija hitno stavi moratorijum za gradnju na crnogorskom primorju na određeno vrijeme, koje bi bilo tačno definisano kroz kvalitetnu javnu raspravu o toj inicijativi”, poručile su nevladine organizacije.

U saopštenju se navodi da su moratorijum za gradnju prepoznali kao trenutno najbolju opciju imajući u vidu sljedeće činjenice:

“- nijesu usklađena planska i strateška razvojna dokumenta na lokalnom i državnom nivou;
– trenutna prostorna dokumentacija je mnogo više usklađena sa potrebama investitora nego sa potrebama lokalnog stanovništva, odnosno privatni interes je ispred javnog;
– nije sprovedeno mapiranje NATURA 2000 staništa;
– nijesu definisani ekokoridori;
– plan ne razmatra uticaj podizanja nivoa mora;
– prisutna gradnja ukazuje na prisustvo organizovanog kriminala i izraženu korupciju, što potvrđuju i aktuelni slučajevi u Budvi kojima se bave pravosudni organi;
– nije definisana nosivost planiranog prostora;
– potrebno je jasno sagledati zone u kojima se tokom turitičke sezone javlja kolaps i uticaj istog na okolne zone;
– postojeća dokumenatcija ne predviđa varijantna rješenja;
– planovi se generalno zasnivaju na podacima starim trideset i više godina;
– prostorno planiranje ne razmatra seizmički rizik datog područja;
– ovim planom se gotovo isključivo razmatra razvoj turizma, ne i razvoj na račun drugih komponenti;
– ovaj plan ne vodi računa o održivom razvoju obalnog pordučja, jer ne predstavlja ravnotežu između društvenih, ekonomskih i ekoloških aspekata razvoja područja i zaštite životne sredine;
– izradi plana nije prethodilo informisano učešće svih relevantnih aktera, što je preduslov za kreiranje ambijenta za održivi razvoj turizma;
– plan nije zasnovan na principima održivog razvoja turizma kojim treba da se obezbijedi optimalno korišćenje prirodnih resursa koji predstavlјaju klјučni element u razvoju turizma (održavajući bitne ekološke procese i pomažući očuvanju prirodne baštine i biodiverziteta), kao i da se poštuje socio-kulturna autentičnost zajednice domaćina, čuva njihovo izgrađeno i životno kulturno nasljeđe i tradicionalne vrijednosti i konačno pruži dugoročna društveno-ekonomska korist svim akterima, uklјučujući mogućnost zarade i socijalnih usluga za zajednice domaćina i doprinos ublažavanju siromaštva;
– plan nije dao posebnu pažnju senzitivnim područjima kakva su Ada, Velija plaža, Solana, Šasko jezero, Jaz, Buljarica i nekim plažama koje su zaštićene jos 1968. godine a koje ovaj plan ne poznaje kao takve;

– Strateška procjena na životnu sredinu mora koja biti sveobuhvatna i u skladu sa ustavnim opredjeljenjem ekološke države.”

“Imajući u vidu navedenu izuzetno kompleksnu aktuelnu problematiku, ovom inicijativom zahtjevamo od Ministarstva održivog razvoja i turizma, kao nosioca javne rasprave, da se Nacrt prostornog plana posebne namjene za obalno područje Crne Gore i Nacrt izvještaja o strateškoj procjeni uticaja na životnu sredinu povuku sa javne rasprave i da se u inicira javna rasprava o našem predlogu za stavljanje moratorijuma za gradnju na crnogorskoj obali, u kojoj bi se kroz argumentovani javni dijalog i aktvno učešće najrelevantnijih institucija i pojedinaca, stručne i laičke javnosti definisao optimalan period koji bi bio iskorišćen za revitalizaciju i sanaciju šteta pričinjenih planskom, neplanskom i nelegalnom gradnjom i devastacijom prostora i životne sredine”, poručile su sljedeće nevladine organizacije:

1. Ekološki pokret “Ozon”
2. Crnogorsko društvo ekologa
3. Ekološko društvo “Breznica”
4. Green Home
5. Expeditio
6. Društvo mladih ekologa Nikšić
7. Naša akcija
8. Centar za zaštitu i posmatranje ptica
9. KANA / ko ako ne arhitekt
10. Inženjerski pedagoški forum
11. Građanska mreža “Nesvrstani”
12. Građanski pokret otpora

13. Tivatska antikorupcijska akcija
14. 9. decembar
15. Alternativno društvo planinara “Ćutuk”
16. Za vode Podgorice
17. Broj 19
18. Centar za razvoj Durmitora

19. Zeleni korak
20. Zeleni Crne Gore
21. Regionalni Arhus centar Pljevlja