Berlinski zid pao je na današnji dan, prije 25 godina, što je bio ključni događaj u slomu komunizma i uvod u ujedinjenje Njemačke 1990.

Jubilej pada Berlinskog zida biće obilježen u glavnom gradu Njemačke koncertima, govorima i puštanjem hiljade balona večeras, u liniji od 15 kilometara, kako bi podsjetili na nekadašnju barijeru iz vremena hladnog rata, koja je dijelila Zapadni i Istočni Berlin.

Sat posle ponoći, 13. avgusta 1961, Istočna Njemačka je zapečatila granicu između istočnog dijela Berlina, koji su kontrolisali Sovjeti, i zapadnog dijela, pod upravom saveznika. U narednih nekoliko nedjelja, radnici su podigli 155 kilometara dugu barijeru, koja je okruživala Zapadni Berlin.

Najmanje 136 ljudi, uključujući i nekoliko djece, poginulo je u pokušaju da pređe zid. Neke su ubili graničari Istočne Njemačke, a drugi su se udavili u hladnoj vodi obližnje rijeke Špreje, podsjeća Beta.

Jedan od poslednjih koji je izgubio život bio je Kris Gefroj, 20-godišnjak koji je ustrijeljen devet mjeseci prije pada zida.

Mnoga mjesta na kojima su ljudi ginuli u pokušaju da pređu zid i domognu se Zapadne Njemačke sada su obilježena posebnim oznakama.

Sam zid, visok 3,6 metara, bio je spoljni dio snažno utvrđenog pojasa koji su činili i bodljikava žica, metalna ograda, čuvarske kule, skriveni alarmi i psi čuvari.

Komunistički lider Valter Ulbriht nazvao ga je “antifašističkim zaštitinim zidom”, iako je u realnosti njegova svrha bila da zaustavi ljude da odu na Zapad.

Uprkos opasnoj prepreci, i zaprijećenoj teškoj kazni ukoliko budu uhvaćeni, hiljade ljudi je pokušalo da pobjegne kroz tunele ispod zida, preko njega ili preplivavajući rijeku pored njega.

Mnogi su iskoristili prednost razgranate berlinske kanalizacione mreže i podzemne željeznice. Drugi su koristili lažne pasoše, pravljene za Zapadne Njemce, kojima je bilo dozvoljeno da pojsete Istočni Berlin.

Tokom 28-godišnjeg postojanja, Berlinski zid je služio kao simbol komunističke represije. Zapadni lideri, uključujući i američkog predsjednika Džona Kenedija, često bi posjetili Zid, kada su bili u Berlinu.

Uveče, 9. novembra 1989, zapadno-njemačka televizija emitovala je vijest da su komunističke vlasti odlučile da ukinu zabranu putovanja i dozvole Istočnim Njemcima da putuju manje-više slobodno. Čim je to objavljeno, hiljade Istočnih Berlinaca pohrlilo je u Zapadni Berlin, da proslave slobodu sa svojim sunarodnicima.

Nekoliko mjeseci posle toga došlo je do sloma komunističkog režima. Istočna i Zapadna Njemačka ujedinile su se ponovo 3. oktobra 1990.

Rušenje zida 1989. godine postalo je moćan simbol kraja hladnog rata, podsjeća BBC.

Zid je prolazio Berlinom u dužini od 155 kilometara, ali danas se može vidjeti još oko tri kilometra koliko je sačuvano.

Više od milion posjetilaca došlo je u Berlin ovog vikenda da prisustvuje svečanostima, koje su počele 7. novembra naveče, a koje će kulminirati danas na Brandenburškoj kapiji.