Ovoga proljeća, kada su bukova stable zbog toplog vremena na području Durmitora olistala ranije nego prošlih godina, pojavile su se na listovima i plavičasti insekti koji zbunjuju laike.

Riječ je, kako kažu stručnjaci, o bukvinoj lisnoj vaši (Phylaphis fagi), koja je redovno prisutna u sastojinama bukve na našim prostorima, ali i u cijeloj Evropi i Sjevernoj Americi.

Ova živuljka kompletan životni ciklus završava na bukvi kao hraniteljki. Prezimljava u stadijumu jajeta na grančicama, a krajem aprila i tokom maja na naličju listova bukve razvijaju se fundatrix ženke. Njihovo potomstvo (virgins ženke) odrastaju u junu i julu. Krilate su i prelijeću sa stabla na stablo. To se sada, zbog toplog vremena, dešava početkom maja.

Kada su vremenski uslovi uobičajeni, tokom avgusta i septembra razvijaju se sexuparae ženke, koje će osnovati sexuales generaciju, odnosno mužjake i ženke. Oni polno sazrijevaju krajem oktobra, kopuliraju i polažu jaja koja će prezimeti.

Pojedinih godina, kakva je ova, populacije bukvine lisne vaši su toliko brojne, da kada virgines ženke prelijeću sa stabla na stablo, u vazduhu ih je toliko mnogo da se teško može disati. Prilikom njihovog razvića na naličju listova, usljed sisanja sokova listovi se povijaju i često suše. Takođe, usljed obilnog lučenja medne rose, lišće na napadnutim stablima je prekriveno ljepljivom skramom, što biljci otežava transpiraciju (proces odavanja vode – u vidu vodene pare -sa površine biljaka, naročito sa površine listova).

Štetan efekat bukvine lisne vaši je teško utvrditi, ali je, s obzirom na to da su joj populacije izuzetno brojne, sigurno da napadnutim stablima smanjuju fiziološku kondiciju, pogotovo ako se napad javlja više godina uzastopno.

V.V.