U znak sjećanja na žrtve zločina počinjenih u Dubrovniku prije dvadeset godina, Žene u crnom (ŽuC) iz Beograda i Centar za ženske i mirovne studije Anima iz Kotora su večeras u 18.00 sati održale istovremeno akciju u Beogradu (Trg republike) i Kotoru (Trg od oružja) pod nazivom “Pamtimo ubijanje grada i ljudi”.

Ovom akcijom Žene u crnom i Anima žele da podsjete javnost na zajedničku odgovornost Srbije i Crne Gore za taj zločin, otsustvo političke volje državog vrha u obje države za utvrđivanje odgovornosti i kažnjavanje krivaca, kao i da obilježe zajedničko antiratno djelovanje ŽuC-a i Anime tokom posljednjih dvadeset godina.

Ove dvije nevladine organizacije zahtjevaju od Tužilaštva za ratne zločine Republike Srbije i Vrhovnog državnog tužilaštva Crne Gore da, na osnovu utvrđenih činjenica, za napade na Dubrovnik optuže Veljka Kadijevića, tadašnjeg saveznog sekretara za narodnu odbranu, i načelnika Generalštaba JNA, Blagoja Adžića, na osnovu komandne odgovornosti.

Direktivom generalštaba agresorske JNA, naređena je blokada Dubrovnika, UNESCO-ve baštine, demilitarizovane u krugu od 30 km. U “Ratu za mir”,  združene snage JNA, crnogorske teritorijalne odbrane i paravojne formacije Crne Gore i Istočne Hercegovine, uspostavile su 17. septembra 1991. godine totalnu blokadu. Stanovništvo je ostalo bez vode i struje i bez mogućnosti primanja humanitarne pomoći bilo kojim putem, podjećaju ŽuC i Anima.

Ove dvije nevladine organizacije podsjećaju i da su, od 1. oktobra do 20. novembra 1991. godine, sistematski granatirana, pljačkana i spaljivana konavoska sela, zaleđe Konavala i dubrovačkog Primorja, da je 50.000 stanovnika/ca protjerano iz svojih domova i mučeno priozvoljnim granatiranjem, glađu, hladnoćom i isljeđivanjem. Zarobljeni ljudi su mučeni u logorima u Bileći i Morinju.

Najžešći napad na Stari grad bio je 6 decembra i trajao je 12 sati. U tom napadu ispaljeno je više od  5000 projektila, kasetnih i sumpornih bombi zabranjenih međunarodnim konvencijama. Uništeno je 30 %  Starog grada, a poginulo je 182 građana. Opsada iz vazduha, sa kopna i mora trajala je do maja 1992. Namjera političkih vođa iz Podgorice i Beograda bila je da silom stvore “Dubrovačku republiku” koja bi bila priključena “Velikoj Srbiji”, podsjećaju ŽuC i Anima.

Haški tribunal je osudio generala JNA, Pavla Strugara na osam godina zatvora, proglasivši ga krivim za granatiranje Dubrovnika. Krivicu za granatiranje Dubrovnika pred Haškim tribunalom, priznao je i viceadmiral Miodrag Jokić, koji je osuđen na sedam godina.

Županijsko državno odvjetništvo u Dubrovniku podiglo je u oktobru 2008. godine optužnicu protiv ratnog gradonačelnika Trebinja Božidara Vučurevića. On je uhapšen u Srbiji početkom aprila 2011.godine. Na uslovnu slobodu pušten je dva mjeseca kasnije, nakon čega je prebjegao u Trebinje. To je direktna odgovornost srpskih vlasti, zaključuju ŽuC i Anima.

Vrhovno državno tužilaštvo Crne Gore je podiglo avgusta 2008. optužnicu protiv šest bivših pripadnika rezerevnog sastava JNA zbog ratnog zločina u logoru Morinj. U dugom sudskom postupku, u kom se ne propituje komandna odgovornost, svjedoci su izloženi nizu neprijatnosti da bi se ugrozilo njihovo dostojanstvo. Nakon izrečenih kazni, intervencijom Apelacionog suda, postupak je vraćen na početak. Sve ukazuje na nespremnost pravosudnog sistema Crne Gore da zadovolji pravdu za žrtve i da osudi ratnohuškačku politiku tadašnjeg/sadašnjeg rukovodstva i Mila Đukanovića, koji je tvrdio da je “Pohod na Dubrovnik svrsishodan i da je svako suprotno stanovište je izdajničko“, navode ŽuC i Anima.