Sistematsko mučenje Palestinaca od strane Izraela, dugo zaštićeno decenijama nekažnjivosti i političkog pokrića, postalo je ključni instrument tekućeg genocida na okupiranoj palestinskoj teritoriji, upozorila je ekspertkinja Ujedinjenih nacija.

„Od početka genocida, izraelski zatvorski sistem se pretvorio u laboratoriju proračunate okrutnosti“, izjavila je Frančeska Albaneze, specijalna izvjestiteljka UN za stanje ljudskih prava na palestinskoj teritoriji okupiranoj od 1967. godine, u svom novom izvještaju Savjetu UN-a za ljudska prava.

„Ono što je nekada funkcionisalo u sjenkama sada se sprovodi otvoreno: režim organizovanog ponižavanja, bola i degradacije, odobren na najvišim političkim nivoima.“

Albaneze je navela da su politike koje nameću visoki zvaničnici, uključujući ministra nacionalne bezbjednosti Itamara Ben-Gvira, institucionalizovale mučenje, kolektivno kažnjavanje i očigledno dehumanizujuće uslove pritvora.

„Odgovorni za ova gnusna kršenja ljudskih prava, od kojih nikakvo odstupanje nije moguće čak ni u ratnim vremenima, moraju se suočiti s istragom i pravdom, uključujući i pred Međunarodnim krivičnim sudom“, izjavila je specijalna izvjestiteljka.

Izvještaj Albaneze upozorava da je od oktobra 2023. godine više od 18.500 Palestinaca pritvoreno širom okupirane palestinske teritorije, uključujući najmanje 1.500 djece. Hiljade njih se i dalje nalaze u pritvoru bez optužnice ili suđenja. Mnogi su prisilno nestali. Gotovo 100 pritvorenika je umrlo u pritvoru. Pritvorenici su zlostavljani na nezamislive načine, uključujući silovanje bocama, metalnim šipkama i noževima, izgladnjivanje, lomljenje kostiju i zuba, spaljivanje, pljuvanje, kao i napade i uriniranje pasa po njima.

U 2025. godini, Komitet UN-a protiv torture osudio je „de facto državnu politiku organizovanog i široko rasprostranjenog mučenja i zlostavljanja… koja se drastično intenzivirala od 7. oktobra 2023.“

„Sistem koji se dugo koristio za dominaciju, ponižavanje i slamanje Palestinaca evoluirao je i učvrstio se kao državna doktrina“, upozorila je Albanese.

„Brane ga političari, racionalizuju pravne institucije, uljepšavaju medijski narativi i tolerišu vlade koje nastavljaju da naoružavaju i štite Izrael.“

Izvještaj specijalne izvjestiteljke utvrđuje da se mučenje proteže i izvan zatvorskih zidova. Kroz neprekidno bombardovanje, prisilno raseljavanje, izgladnjivanje, uništavanje domova, bolnica i infrastrukture, sveprisutni nadzor, te teror koji sprovode vojnici i  terorističke milicije naseljenika, Izrael je stvorio ono što izvještaj naziva „okruženjem mučenja“ širom čitave okupirane palestinske teritorije.

„U Gazi, na Zapadnoj obali i u Istočnom Jerusalimu, Palestinci su podvrgnuti kontinuumu patnje“, izjavila je Albaneze. „Nema utočišta. Nema svetinje. Nema sigurnog mjesta za postojanje.“

Izvještaj zaključuje da sistematska upotreba mučenja, zajedno sa širim razaranjem nanesenim Palestincima, predstavlja sastavni dio tekućeg genocida, nanoseći tešku fizičku i mentalnu štetu Palestincima kao grupi.

„Mučenje pojedincu čini ono što genocid čini narodu“, rekla je. „Uništava uslove života i ljudsko dostojanstvo. Svodi ljudska bića na objekte zlostavljanja“, navela je ekspertkinja.

Albaneze je pozvala Izrael da odmah prekine sve oblike mučenja i zlostavljanja, omogući pristup međunarodnim istražiteljima i humanitarnim organizacijama, te osigura odgovornost za počinitelje, uz hitnu potrebu okončanja okupacije.

„Države članice moraju ispuniti svoje pravne obaveze da spriječe i kazne genocid, mučenje i druga teška kršenja međunarodnog prava“, rekla je, uključujući sprovođenje istraga i izdavanje naloga za hapšenje odgovornih, kao što su Itamar Ben-Gvir, Bezalel Smotrich i Israel Katz.

„Međunarodno pravo je nedvosmisleno: mučenje je apsolutno zabranjeno, bez izuzetka“, naglasila je Albaneze.

„Njegova sve učestalija upotreba kao dijela izraelskog genocida nad palestinskim narodom čini ovo kršenje još težim i neodbranjivim“, rekla je. „Ako međunarodna zajednica nastavi da toleriše takve postupke kada su usmjereni protiv Palestinaca, samo pravo će izgubiti svoj smisao.“