Piše: Ibrahim Čikić

Svaka civilizacija je dala doprinos ljudskom rodu – duhovno i materijalno- tehnički. Zapadna civilizacija je, bez sumnje, odigrala ključnu ulogu u tehničkom napretku modernog svijeta. „Znanje je moć“, rekli su mudraci. Zapad je tu moć stekao i kroz nju oblikovao globalni poredak. Ali problem ne leži u znanju – nego u načinu na koji je ta moć korištena.

U posljednjih dvjesto godina, stotine miliona ljudi širom svijeta platile su cijenu zapadne dominacije. Kolonijalizam, ekonomsko porobljavanje, politički udari, ratovi vođeni pod izgovorima demokratije i stabilnosti – iza retorike napretka ostajali su razoreni narodi, opljačkane zemlje i generacije gurnute u siromaštvo i bijedu. Države su porobljavane, ali to nije bilo dovoljno. Porobljavani su i umovi, do te mjere da je Zapad postao mjerilo svih stvari.

Nametan je narativ da postoji samo jedan ispravan put – zapadni put. Sve ostalo proglašavano je inferiornim. Islamska civilizacija, rusko-pravoslavni svijet, kineska kultura – tretirani su kao zaostali modeli koje treba „preoblikovati“. Pod plaštom ljudskih prava, prava žena i sve šire ideološke agende čije se oznake stalno mijenjaju, Zapad je sebi dodijelio ulogu moralnog autoriteta koji određuje šta je dobro, a šta nazadno.

A onda su se ispod te fasade počele otkrivati pukotine – i prava unutarnja bolest tog društva i takvog pogleda na svijet.

Slučaj Jeffrey Epstein postao je simbol tog unutrašnjeg moralnog raspada. Čovjek duboko povezan s političarima, umjetnicima, novinarima i elitama koje kroje svjetsku politiku bio je optužen za sistematsko zlostavljanje djece i najogavnije seksualne devijacije. Takozvana elita bila je, direktno ili indirektno, duboko umiješana u te ogavnosti – ista ona elita koja je držala lekcije o moralu čitavom svijetu, dok je potajno, u mračnim krugovima moći, tolerisala i prikrivala zlo.

Za mnoge je to postala paradigma licemjerja: civilizacija koja drugima drži lekcije o pravima i moralnosti, a u vlastitom centru moći praktikuje najmračnije devijacije. Dok se svijetu propovijedaju napredak i humanizam, iza kulisa se odvijaju radnje koje razaraju samu suštinu ljudskosti. Te elite, koje odlučuju o ratovima, sankcijama i sudbinama naroda, istovremeno su kompromitovane moralnim skandalima koji ruše njihov kredibilitet.

Za mnoge ljude širom svijeta – a posebno za Palestince koji decenijama osjećaju posljedice globalnih političkih odluka – takvi primjeri postaju simbol jedne civilizacije i kulture koja iza univerzalnih parola skriva moć, interes i nasilje. U tom raskoraku između riječi i djela leži suština savremenog Zapada.