Rezultati izbora su u znatnoj mjeri proizašli iz prednosti koje je vladajuća stranka stekla na protivzakonit način, uz saučesništvo više državnih institucija i organa vlasti – prije svega Ministarstva državne uprave i lokalne samouprave i Ministarstva unutrašnjih poslova, kao i organa pojedinih lokalnih samouprava, zaključak je iz Završnog izvještaja Posmatračke misije Crta.

Od trenutka raspisivanja izbora, institucije su sve bezobzirnije otpuštale kočnice zakona, što je dovelo do toga da rezultati lokalnih izbora u Beogradu ne odražavaju slobodno izraženu volju građana, ali i do značajno narušenog legitimiteta ishoda parlamentarnih izbora, ocjenjuje Crta.

Crta navodi da nadležne institucije ignorišu obilje dokaza i osnovanih sumnji, ne samo o grubim povredama demokratskih načela, nego i o nizu krivičnih djela u izbornom procesu, čime su, prema mišljenju posmatračke misije, dodatno učvršćeni principi nekažnjivosti i pravne nesigurnosti, za šta su najviše odgovorni tužilački organi.

Spektar teških ugrožavanja prava birača i kandidata obuhvata beskrupulozne pritiske na građane, manipulacije biračkim spiskom, falsifikovanja potpisa podrške kandidovanim listama, zloupotrebe ličnih podataka građana i lažiranje datuma objave rezultata izbora u Službenom listu grada Beograda, koje je počinjeno kako bi se opozicija spriječila da iskoristi zakonski rok za osporavanje izbora pred Ustavnim sudom, navidi Crta.

Takvo nasilje nad zakonom, smatra Crta, ne bi bilo moguće bez pasivnosti, ali i direktne upletenosti institucija, odnosno državnih službenika sa raznih nivoa hijerarhije. Pokretanje krivičnih i disciplinskih postupaka za utvrđivanje odgovornosti i kažnjavanje nalogodavaca i izvršilaca kriminalnog rušenja integriteta izbora nameće se kao preduslov za svaki dalji razgovor o izbornom procesu.

Sa stanovišta posmatračke misije, uznemirujuća je spoznaja da su pod naletom i težinom dokaza o nelegalnom i nelegitimnom izbornom inženjeringu, odnosno organizovanim migracijama birača, donekle u sjenci ostali hronični problemi izbora u Srbiji: politički klijentelizam i pritisci na birače, medijska neravnopravnost, zloupotreba javnih resursa i funkcija– iako su i oni na ovim izborima bili još izraženiji nego prije.

Nalazi Posmatračke misije Crte pokazuju ozbiljne neregularnosti na 13 odsto biračkih mjesta na parlamentarnim izborima, dok na beogradskim izborima udio takvih birališta iznosi čak 21 odsto.