Zahvaljujući studiji iz 2021. godine, imamo objašnjenje kako je “pamćenje spermatozoida” moguće a proces ima veze sa epigenetikom.

Molekuli koji se vezuju za DNK mogu da djeluju kao prekidači koji kontrolišu koji se djelovi DNK koriste – ali do 2021. nijesmo znali koji od ovih molekula može da nosi materijal koji je zailježio životna iskustva oca, i da li je ugrađen u embrion preko takvog spermatozoida.

“Veliki napredak u novoj studiji je to što je identifikovala način na koji se informacije prenose, a koje nijesu zasnovane na DNK. To su posebni mehanizmi pomoću kojih spermatozoidi pamte nešto iz očevog okruženja (na primjer ishranu) i prenose te informacije embrionu”, rekla je epigenetičarka sa Univerziteta Mekgil Sara Kimins 2021. godine, prenosi B92 iz časopisa Developmental Cell.

Koristeći miševe, epigenetičarka Arijana Lismer i njene kolege su uspjele da pokažu da se efekti ishrane muškarca sa nedostatkom folata (folna kiselina poznata i kao vitamin Be 9) mogu prenijeti promjenom molekula histona u spermi.

Jednostavno rečeno, histoni su zaista osnovni proteini oko kojih DNK “vijuga” za skladištenje bez zapetljavanja.

Kod sisara, kada muška tijela proizvode spermu, oni izbacuju većinu kalemova histona.

Ali mali procenat i dalje ostaje (jedan procenat kod miševa i 15 procenata kod ljudi), obezbjeđujući “armaturu” za DNK u regionima specifičnim za stvaranje i funkciju sperme, metabolizam i razvoj embriona – kako bi se omogućilo ćelijskim mehanizmima da iskoriste ova DNK uputstva.

Hemijska modifikacija ovih histona je ono što dozvoljava ili sprječava da se DNK “čita”, tako da se može transkribovati u proteinske proizvode. Loša ishrana može prouzrokovati da ovi histoni promijene status.

Zbog toga se često govori o važnosti folata za žene tokom trudnoće. Folati iz ishrane majke pomažu u stabilizaciji metilacije DNK kod mladih.

“Naši sledeći koraci biće da utvrdimo da li se ove štetne promjene izazvane u proteinima sperme (histoni) mogu popraviti. Imamo uzbudljiv novi rad koji sugeriše da je to zaista slučaj”, rekao je Kimins.