“Mi se bavimo pitanjem koje je bilo misterija više od 1400 godina: ko su bile avarske elite, misteriozni osnivači carstva koje je skoro srušilo Carigrad i više od 200 godina vladalo zemljama današnje Mađarske, Rumunije, Slovačke, Austrije, Hrvatske i Srbije?“, objašnjava Johanes Krause, viši autor studije.

Avari su naselili Karpatski basen 567/68. godine, uspostavljajući carstvo koje je trajalo duže od 200 godina. O tome ko su oni bili i odakle su došli puno se raspravljalo. Dugogodišnja arheološka istraživanja avarskog perioda (kraj 6. do početka 9. veka) u Karpatskom basenu donijela su bogat arheološki materijal.

Ova studija prati genetsko porijeklo avarske elite do dalekog regiona istočne centralne Azije. Ona pruža direktne genetske dokaze za jednu od najvećih i najbržih migracija na velike udaljenosti u drevnoj ljudskoj istoriji, istaknuto je u saopštenju Maks Plank instituta.

Arheološka istraživanja su ukazala na mnoge paralele između Karpatskog basena i evroazijskih nomadskih artefakata (oružje, posude, konjska oprema), na lunasti pektoral od zlata koji se koristio kao simbol moći. Takođe znamo da su Avari donijeli uzengija u Evropu.

U novoj studiji, multidisciplinarni tim analizirao je skeletne ostatke 66 osoba iz Karpatskog basena. Studija je obuhvatila osam najbogatijih avarskih grobova ikada otkrivenih, preplavljenih zlatnim predmetima, kao i druge pojedinosti iz regiona prije i tokom avarskog doba.

Avari nisu ostavili pisane zapise o svojoj istoriji i ovi prvi podaci o cijelom genomu pružaju čvrste tragove o njihovom porijeklu. „Istorijska kontekstualizacija arheogenetskih rezultata omogućila nam je da suzimo vrijeme predložene avarske migracije. Prešli su više od 5000 kilometara za nekoliko godina od Mongolije do Kavkaza i poslije još deset godina nastanili se u današnjoj Mađarskoj. Ovo je najbrža migracija na velike udaljenosti u ljudskoj istoriji koju možemo rekonstruisati do ove tačke“, objašnjava Chongvon Jeong, jedan od viših autora studije.

“Pored njihovog jasnog afiniteta prema sjeveroistočnoj Aziji i njihovog vjerovatnog porijekla usled pada Rouranskog carstva, takođe vidimo da avarska elita iz 7. vijeka pokazuje 20 do 30 procenata dodatnog nelokalnog porijekla, vjerovatno povezanog sa sjevernim Kavkazom i zapadnoazijskom stepom, što bi moglo da sugeriše dalju migraciju iz stepe nakon njihovog dolaska u 6. vijeku. Istočnoazijsko porijeklo nalazi se kod pojedinaca sa nekoliko lokaliteta u oblasti naselja između Dunava i Tise u današnjoj centralnoj Mađarskoj. Međutim, van regiona primarnog naselja nalazimo veliku varijabilnost u nivoima primjesa među pojedincima, posebno na južno-mađarskom lokalitetu Kelked. Ovo sugeriše da imigrantska avarska elita vlada raznolikom populacijom uz pomoć heterogene lokalne elite”, rekao je Guido Gnecchi-Ruscone, vodeći autor studije.