Crnogorski građanin i civilni aktivista dr Marko Begović je podnio danas Vrhovnom državnom tužilaštvu prijavu protiv  Nacionalnog koordinacionog tijela za zarazne bolesti (NKT) i Državne izborne komisije (DIK), optužujući ih da krše Ustav Crne Gore, zloupotrebljavaju službeni položaj i ne sprovođenje mjera za zaštitu stanovništva od zaraznih bolesti.

Obrazloženje prijave prenosimo u cjelini:

“Od dana kada su zakazani prijevremeni izbori za 30. avgust, tekuće godine, broj inficiranih i umrlih se naglo povećao, što govori u prilog činjenici da zborni proces komplikuje javno-zdravstvenu situaciju u Crnoj Gori. Interakcija COVID-19 s postojećim nezaraznim bolestima (NCD) savršena je oluja, posebno za siromašna društva, pokazalo je mišljenje koje su u časopisu British Medical Journal objavili istraživači Columbia Mailman School of Public Health. Iako su NCD-i češći kod starijih ljudi, kod mlađih ljudi, NCD i osnovni metabolički uslovi – gojaznost, hipertenzija, bubrežne bolesti i dijabetes – svi su povezani s većim rizikom od teških bolesti, hospitalizacije i smrti od COVID-19. Siromaštvo predstavlja drugi najveći rizik od obolijevanja i smrtnog ishoda povezanog sa COVID-19. Wang i drugi (2019) podvlače da je među 26,1% pacijenata koji su prebačeni na jedinicu intenzivne njege, 72,2% oboljelo od jednog vida nezaraznih bolesti. Stanje u pogledu nezaraznih bolesti u Crnoj Gori je alarmantno.

(1) Podaci Ministarstva zdravlja (2019) ukazuju da su nezarazne bolesti su vodeći uzroci obolijevanja, invalidnosti i prijevremenog (prije 70-te godine) umiranja stanovnika Crne Gore i nezarazne bolesti su uzrok oko 75% ukupnog broja umrlih.

(2) Prema podacima iz Registra za rak, u 2013. godini u Crnoj Gori je registrovano ukupno 2.784 novih slučajeva obolijevanja od malignih neoplazmi (od toga je bilo 325 slučajeva nemelanomskih malignih neoplazmi kože.

(3) Prema dostupnim podacima iz Registra za akutni koronarni sindrom stopa incidence akutnog koronarnog sindroma za 2013. godinu u crnogorskoj populaciji (uzrast od 30 do 85+) iznosi 377,2 na 100 000 stanovnika.

(4) Podaci iz Registra za šećernu bolest u 2013. godini u Crnoj Gori ukazuju da su registrovana 2832 novooboljela, od kojih su 99% odrasle osobe, a u 92% slučajeva je u pitanju dijabetes melitus tipa 2. Prema podacima o bolničkom liječenju u 2017. godini, bolesti sistema krvotoka su bile najčešći uzrok hospitalizacije, dok su maligne neoplazme bile na trećem mjestu.

(5) Stopa bolničke hospitalizacije za bolesti sistema krvotoka je konstantno visoka u periodu 2007-2017. godine U 2017. godini ona je iznosila 17,1 na 1000 stanovnika. Stopa hospitalizacije za tumore bilježi stalni rast od 2007. godine sa 8,9 na 11,9 na 1000 stanovnika u 2017. godini.

(6) Podaci o obolijevanju od nezaraznih bolesti, prema procjenama iz informacionog sistema primarne zdravstvene zaštite, tokom perioda 2013-2017. godine pokazuju da bolesti sistema krvotoka bile su zastupljene kod oko 30% odraslog stanovništva u Crnoj Gori i da u posmatranom periodu bilježe blagi trend rasta (oko 6% u toku ovog perioda).

(7) Po podacima SZO (2013), 55.6% populacije starijih od 20 godina ima prekomjernu težinu, dok se skoro četvrtina stanovništva vodi kao gojazno.

(8) Po podacima iz Monstat-a (2018), 23.6% građana je u riziku od siromaštva, platu do 250 evra prima 59.753, dok 33.920 građana prima platu između 251 i 400 evra, a nezaposlenih je 42.190 građana. Ovi poražavajući podaci ukazuju da skoro polovina stanovnika Crne Gore ili bolesno ili u riziku od obolijevanja od nezaraznih bolesti Sprovođenjem izbornog procesa, uključujući kampanju, gro stanovništva u Crnoj Gori se dovodi u direktnu opasnost od obolijevanja COVID-19. Takođe, krši se ustavno pravo građana odlukom DIK-a, da „građani sa biračkim pravom, koji na dan izbora 30. avgusta, budu na bolničkom liječenju usljed infekcije COVID-19, kao i oni u karantinima van mjesta prebivališta, neće moći da ostvare biračko pravo. Da nije u skladu sa Ustavom, potvrđuje portparol DIK-a Mersudin Dautović u izjavi za medije (Portal Analitika, 7. avgust, 2020. godine). https://www.portalanalitika.me/clanak/zarazeni-koronom-i-oni-u-karantinima-nece-moci-da-glasaju