Fizička kondicija može da bude od presudne važnosti za održavanje relativno mladog i bistrog mozga dok starimo, kaže jedna nova studija o obrascima aktivnosti mozga kod starih.

Kod mladih ljudi, aktivnost u korteksu tokom kognitivnih zadataka je izuzetno lokalizovana. U zavisnosti od vrste razmišljanja, mozak mladih ljudi reaguje skoro isključivo ili u desnom ili u lijevom dijelu prefrontalnog korteksa.

Studije pokazuju da moždana aktivnost tokom istih mentalnih zadataka kod starijih osoba zahtijeva veći rad mozga. Najčešće se aktiviraju obje polovine prefrontalnog korteksa. Drugim riječima, starijima je potrebno više moždanih resursa da izvrše iste zadatke koje mladi rade sa manje kognitivnog napora.

Neuro-naučnici su smislili kovanicu za ovaj fenomen: na engleskom jeziku ona glasi Harold (hemispheric asymmetry reduction in older adults) i označava smanjenje hemisferske asimetrije kod starijih odraslih). Većina se slaže da ovaj fenomen podrazumijeva opštu reogranizaciju i slabljenje funkcije mozga tokom procesa starenja.

Ali naučnici nijesu znali da li je Harold neizbježan sa starenjem ili možda može da se uspori ili čak spriječi ako se uvedu promjene u načinu života.

Ta mogućnost je privukla pažnju Hideakija Soje (Hideaki Soya), profesora vježbanja i neuroendokrinologije na Univerzitetu u Cukubi u Japanu, koji proučava uticaj vježbanja na mozak.

Za potrebe ove nove studije, čiji rezulati će biti objavljeni sledećeg mjeseca u časopisu NeuroImage, dr Soja sa kolegama je odabrao 60 Japanaca muškog pola starosti između 64 i 75 godina koji nijesu pokazivali znake demencije ili drugih ozbiljnih kognitivnih problema.

Kada su naučnici ispitivali moždanu aktivnost kod starijih ispitanika, ustanovili su da je kod većine aktivirana i desna polovina. Starijima je bilo potrebno veće angažovanje mozga da bi izvršili zadatak, čime su pokazali obrazac aktivnosti fenomena Harold.

Međutim, kod ispitanika u najboljoj aerobnoj kondiciji nije primijećen ovaj obrazac. Kod njih je primijećeno malo ili nimalo aktivnosti u desnoj polovini prefrontalnog korteksa; bila im je potrebna samo lijeva polovina da bi izvršili zadatak.

U pogledu pažnje i brzog odlučivanja, njihov mozak je funkcionisao kao mozak mnogo mlađih ljudi. Takođe su bili brži i precizniji u pritiskanju dugmića, što znači da su više pazili i bolje reagovali nego ispitanici sa slabijom fizičkom kondicijom.

Dr Soja kaže da rezultati govore da je “bolja aerobna kondicija povezana sa poboljšanom kognitivnom funkcijom’’. Mozak starih osoba koje su u kondiciji zahtijeva manje resursa da izvrši zadatak nego mozak onih koji nijesu u kondiciji.

Naravno, u pitanju je opservaciona studija koja ne dokazuje da je fizička kondicija promijenila način razmišljanja kod muškaraca, već samo da muškarci u dobroj fizičkoj kondiciji imaju drugačije obrasce aktivnosti mozga.

Studija se takođe nije bavila navikama u pogledu vježbanja, već samo aerobnom kondicijom. Generalno govoreći, stare osobe u kondiciji skoro sigurno šetaju, trče ili se redovno bave umjerenim vježbanjem kao što je plivanje, kaže dr Soja. Ali on i njegove kolege nijesu direktno ispitivali koja vrsta vježbanja utiče na aktivnost mozga.

Ono što je možda najvažnije jeste da ova i slične studije koje se bave fenomenom Harold ne ukazuju da je on obavezno predznak slabljenja moždane funkcije. Nijedan od ispitanika dr Soje nije pokazivao nikakve znake slabljenja kognitivne funkcije, čak i ako su se uglavnom oslanjali na fenomen Harold u procesu razmišljanja.

Ali, po riječima dr Soje, pokazalo se da je mozak muškaraca u slabijoj kondiciji funkcionalno sporiji i da se kod njih može očekivati da ranije dođe do ozbiljnijih problema sa pamćenjem i razmišljanjem.

Pozitivan zaključak ispitivanja, kaže on, jeste da blago vježbanje kao što je šetnja ili trčanje sporim tempom može da utiče na način na koji mozak radi, tako da mozak stare osobe ,”funkcioniše kao mlađi mozak’’. (Izvor: Lekarinfo.com)