Na današnji dan pre dva vijeka rođen je pisac “Gorskog vijenca” Petra II Petrovića Njegoša, mitropolita crnogorsko-primorskog.

Njegoš je rođen kao Rade Tomov Petrović 1. (13. novembra) 1813. u Njegušima, a umro na obližnjem Cetinju 19. (31. oktobra) 1851. godine.

U Mitropliji crnogorsko-primorskoj SPC, od ove godine je 19. maj datum praznovanja Njegoša kao svetitelja.

Njegoš je još kao mlad vladar sredio političke prilike u zemlji, organizovao sudove, izdejstvovao povećanje pomoći od Rusije, ustanovio senat, podigao prvu osnovnu školu i osnovao štampariju (1834. godine).

Po vlastitoj želji Njegoš je septembra 1855. godine, u vrijeme vladavine knjaza Danila Petrovića, sahranjen u kapeli na Lovćenu.

Tu kapelu je upravo Njegoš zamislio kao crkvu Svetog Petra Prvog Cetinjskog, svog strica i prethodnika na vladičanskom tronu, kao mauzolej. Upravo je pjesnik i vladika Njegoš proglasio Petra Cetinjskog za sveca. Tom svecu je u kalendaru SPC posvećen 31. oktobar.

Prije nego što je 1974. godine, na vrhu Lovćena, zamijenjena granitnim mauzolejom – spomeničkim kompleksom, koji je projektovao hrvatski vajar Ivan Meštrović, kapela je nekoliko puta pretrpjela velika oštećenja, najviše u Prvom svjetskom ratu, krajem 1915. godine, kada je pogođena projektilima austrijske artiljerije.

Sredinom dvadesetih godina prošlog vijeka je napravljena nova kapela, u koju su tada prebačene Njegoševe kosti.

Kada je napravljen mauzolej, kamenje kojim je bila ozidana kapela je obilježeno i pohranjeno u podnožju Lovćena, sa idejom da se na drugom mjestu obnovi kapela.

O Njegošu, koji se smatra najvećim crnogorskim pjesnikom prvi je pisao njegov savremenik srpski pisac Ljuba Nenadović u “Pismima iz Italije”. Nenadović, koji se sa Njegošem sretao u više navrata u Italiji, i u svojim Pismima o Crnogorcima je opjevao Crnu Goru i njene stanovnike, to je slika oduševljena i idealizovana, ali zanimljiva, puna anegdota i duha.

Pre pola vijeka, povodom 150. godišnjice Njegoševa rođenja, u Crnoj Gori je uvedena i danas najveća književna nagrada na bivšim jugoslovenskim prostorima. Nagrada koji nosi njegovo ime se dodeljuje jednom u četiri godine.