Buduca stabilnost Crne Gore zavisi od jasnog rezultata na referendumu koji ce prihvatiti sve strane. Kako vlast ima samo tanku vecinu u parlamentu, dijalog i kompromis sa opozicijom bice od sustinskog znacaja, ocijenila je dr Dzudi Bat, strucnjak za Balkan u pariskom Institutu za bezbjednosne studije Evropske unije (EUISS).

U januarskom izdanju Biltena EUISS-a, Bat je, uz konstataciju da je drustvo u Crnoj Gori duboko podijeljeno, prognozirala da ce vjerovatni ishod referenduma biti “prilicno tijesna vecina za nezavisnost”.

“Haotican ishod poremetice pregovore o Sporazumu o asocijaciji i stabilizaciji (SAA). U najgorem slucaju, Beograd bi mogao osporiti rezultat, produbljujuci tenzije izmedju dvije republike i unutar same Crne Gore”, navela je Bat.

Ona je naglasila da se tesko moze reci da je Crna Gora funkcionalna drzava.

“Crna Gora je zaista mala, ali sa 650.000 stanovnika veca je od Malte i mnogo godina sama sobom upravlja prilicno odvojeno od Srbije. Sadasnja vladajuca elita ima losu reputaciju zbog korupcije i veza sa organizovanim kriminalom – nesrecnim nus proizvodima ekonomskih sankcija Zapada tokom 90-tih, sa kojima se vlast sporo bori”, istakla je Bat.

Napominjuci da integracija EU podrazumijeva funkcionalne drzave, ona je primijetila da drzavna zajednica SCG nije pomogla da se ubrza napredak ka EU.

“U stvari, EU je morala da smisli do tada nepoznat pristup Cdvostrukog kolosijekaC za SAA pregovore. Prosuverenisticki Crnogorci tvrde da bi sami mogli ici brze ka EU. Istomisljenici u Srbiji su saglasni i uvjereni su da bi i Srbija sama mogla ici brze, s obzirom na vece drzavne kapacitete i ekspertske resurse – s tim, naravno, da Srbija ne protraci ove prednosti propustanjem da isporuci optuzene ratne zlocince poput Ratka Mladica, sto bi moglo dovesti do prekida procesa SAA”, kaze strucnjak EUISS-a.

Ona konstatuje da se, nazalost, cini vjerovatnim da ce referendum u Crnoj Gori koincidirati sa pregovorima o Kosovu, zbog cega ce se preplitati “dva veoma razlicita pitanja”.

“Beograd ne osporava prava Crne Gore, kao bivse jugoslovenske republike, da odredi svoju buducnost referendumom, ali insistira da je nezavisnost Kosova neprihvatljiva pod bilo kakvim uslovima, zato sto bi to znacilo podjelu Srbije. Albansko stanovnistvo (oko 90 odsto) cvrsto je opredijeljeno za nezavisnost, ali tesko da je demonstriralo svoju spremnost za nju, narocito kada je rijec o bezbjednosti sve malobrojnije srpske i drugih manjina”, ocjenjuje Bat.

SRBIJA U KLOPCI

Dzudi Bat smatra da je jasno “da se stvari nece poboljsati sve dok Kosovo ostaje, makar i nominalno, prikljuceno Srbiji, te da je medjunarodna zajednica prepoznala da je status quo “neodrziv jer ugrozava stabilnost citavog regiona”.

“Status quo je skup i za Srbiju. Ona ima mozda dva miliona dodatnih gradjana medju kosovskim Albancima koje sigurno ne zeli i koji ne osjecaju nikakvu vezu niti lojalnost prema Srbiji. Srbija je jos odgovorna za spoljne dugove Kosova, a od njega nema nikakvih prihoda. Srbija je u klopci zbog svoje zapetljanosti sa Crnom Gorom i Kosovom u nejasnoj, disfunkcionalnoj kvazidrzavnosti, sa mrsavim izgledima za napredak ka EU. CKonacni statusC Srbije, daleko najvece drzave u regionu, sada je kljucno pitanje”, naglasava Dzudi Bat.

Vijesti