Na zidinama srednjevijekovne tvrđave Španjola u Herceg Novom, prije 42 godine postavljena je spomen tabla koja podsjeća da je na tom mjestu trojka Orjenskog bataljona uništila jedan reflektor italijanske vojske.

Ova spomen tabla inspirisala je studente Geteovog insituta iz Beograda da se našale i privremeno postave tablu sa obavještenjem da reflektor u Španjoli ponovo radi.

Istoričari  imaju dilemu da li ova tvrđava nosi adekvatno ime jer postoji sumnja da je takvo monumentalno zdanje moglo da se izgardi za nepunih godinu dana koliko su na vlasti u herceg Novom bili Španci.

Po preuzimanju vlasti od strane Turaka u 16. vijeku, Španci su tokom kratke vladavine, obnavljali gradske tvrđave i kule u Herceg Novom i vjeruje se da je u tom periodu bila obnovljena i tvrđava koju Novljani danas zovu Španjola, iako se na kartama i gravirima ona navodi pod imenom „Gornji grad“, prenosi Mondo.

Iznad ulaza Španjole, iz nepoznatih razloga, svojevremeno je uklonjen kameni zapis na arapskom jeziku, koji je bio postavljen još 1548. godine a na kojem je pisalo ” Ovu tvrđavu, po sultanovoj naredbi, podigao Sulejman, sin velikoga emira Selimana Hana, moćnog i čestitog viteza, čiji je brat Sinan-beg, veliki vezir sultanov – neka bi poživio duga ljeta i napredovao u sreći i imanju pod zakriljem i uz pomoć milostivog Boga. A pjesnici, koje put ovuda nanese, neka bi, gledajući na me, zanosno kliknuli: Da krasna ti si, divna zgrado”.