Narod Kosova zasluzuje nezavisnost. Predugo smo zivjeli pod kontrolom Beograda. Bilo pod srpskim kraljevima, komunistima ili nacionalistima, Albanci su prezivjeli cistke, protjerivanje, i etnicko ciscenje – tri puta samo u 20. vijeku

Piše: Hasim Taci/International herald tribune

Pregovori o buducem statusu Kosova pocece uskoro. Centralno pitanje u ovim pregovorima bice “suverenitet” i malo sta drugo. Beograd je vec saopstio da etnicki Albanci mogu voditi sopstvene poslove, ali da etnicki Srbi moraju voditi svoje. Ono o cemu je Beograd rekao da nece pregovarati je pitanje suvereniteta. To je pitanje koje ce biti najvise sporno.

Narod Kosova je zaradio svoje pravo na suverenitet. Poput ugnjetenog naroda Iraka i Avganistana nakon njihovog oslobadjanja, u novom vijeku smo prvi put udahnuli vazduh slobodnog naroda, odrzali prve slobodne i fer izbore, postavili demokratski izabrane lidere i napisali novi set zakona i ustavni okvir koji je uspostavio standarde za region. Nijesmo zavrsili, ali je puno toga postignuto.

Narod Kosova zasluzuje nezavisnost. Predugo smo zivjeli pod kontrolom Beograda. Bilo pod srpskim kraljevima, komunistima ili nacionalistima, Albanci su prezivjeli cistke, protjerivanje, i etnicko ciscenje – tri puta samo u 20. vijeku. Zasto bismo mislili da ce se demokratski izabrana vlada ista razlikovati, kada je isti stari nacionalizam i dalje snaga u srpskoj politici?

Srpska drzava i srpski narod izgubili su svoje moralno pravo na nastavak suvereniteta nad teritorijom i narodom Kosova, ali ne i pravo da tamo zive kao slobodni i ravnopravni gradjani. Medjutim, albanski narod na Kosovu nikad nece ponovo rizikovati da zivi pod vladavinom Beograda.

Vrlo dobro razumijemo zabrinutost medjunarodne zajednice za manjinske grupe na Kosovu, posebno za Srbe; na kraju krajeva, mi dijelimo istu zabrinutost za manjinske zajednice u Srbiji i Makedoniji. Medjutim, hajde da razjasnimo jednu stvar. Na Kosovu preovladavaju etnicki Albanci, najmanje 90 odsto, prema svakoj razumnoj procjeni.
Zasigurno u nasem drustvu postoji elemenat predrasude prema etnickim Srbima, isto kao sto je neprijateljstvo prema etnickim Albancima ostalo u srpskom drustvu.

Ali, moramo imati na umu da je svaka albanska porodica, kao i one iz drugih etnickih zajednica, iskusila ubistva, prebijanja, istjerivanje i unistavanje imovine, kao i visegodisnje ponizavanje i brutalnost od strane srpske vlade tokom decenije 90-tih. Znamo za mnoge ratne zlocince, i dalje aktivne u srpskoj policiji i vojsci, koji jos nijesu privedeni pravdi.

Ipak, uprkos svemu tome, kosovska vlada je uradila pravu stvar nakon etnickih sukoba u martu 2004, u kojima su na stotine ostale bez kuca a 30 crkava unisteno ili osteceno. Politicki i vjerski lideri etnickih Albanaca osudili su nasilje, vlada je brzo pokrenula dodjelu sredstava za popravku ostecenih kuca i crkava, a rekonstrukcija je pocela za nekoliko nedjelja.

Nasuprot tome, srpska vlada u Beogradu do sada nije ponudila obestecenje nijednoj albanskoj porodici za imovinu koju su unistile snage srpske vlade, nije ponudila da plati obnovu bilo koje od skoro 200 dzamija koje su ostecene ili unistene, iako je sve to djelo njihovih snaga ili paravojski koje su kontrolisali. Postoji li jasniji dokaz da je Pristina zaradila pravo na suverenitet nad teritorijom Kosova, a da ga je Beograd izgubio?

Beograd prica o “vise od autonomije a manje od nezavisnosti”, ali mi smo ranije imali autonomiju. 1974. smo imali najvisi stepen autonomije koji se moze zamisliti, a Beograd je vec jasno stavio do znanja da ne zele da nam omoguce ni taj nivo, mada ga trenutno ionako ne zelimo.

Zbog suvereniteta Beograda nad Kosovom, ta autonomija je izgubljena zbog kaprica Beograda. To bi se moglo ponovo desiti.

Pise: Hasim TACI (Autor je predsjednik Demokratske partije Kosova i bivsi politicki lider Oslobodilacke vojske Kosova

NIJE U INTERESU ZAPADA DA NAS VRATI 30 GODINA UNAZAD

Jednostavno nije u interesu medjunarodne zajednice da vrati narod Kosova 30 ili vise godina unazad, nakon onoga sto smo pretrpjeli i napora koje smo ulozili da bismo ispunili standarde svjetske zajednice.

Mozda je najbolja inicijativa za nas i za Evropsku uniju da primi Kosovo, Srbiju i Crnu Goru kao tri nezavisne drzave koje su primijenile iste standarde demokratskog razvoja, zastite manjina i ekonomske zastite, pod okriljem NATO. Na taj nacin, citav region bi mogao biti demilitarizovan, sa otvorenim granicama, slobodnim protokom ljudi, robe i usluga, snaznom vladavinom zakona, i vitalnom ekonomijom sa jedinstvenom valutom koja ujedinjuje nase razlicite zajednice. Tada, i jedino tada bi mrznja i sukobi iz proslosti istinski postali dio kolektivnog sjecanja a ne da se pojavljuju u iskustvu svake naredne generacije.