Iran, Kina i Rusija su potpisali sveobuhvatni strateški pakt, označavajući jednu od najznačajnijih promjena u međunarodnim odnosima 21. vijeka.

Ono što potpisivanje čini značajno drugačijim i više vrijednim jeste da eksplicitno spaja tri sile u koordinirani okvir, usklađujući ih po pitanjima od nuklearnog suvereniteta i ekonomske saradnje do vojne koordinacije i diplomatske strategije, piše middleeastmonitor.com.

Zvaničnici u Teheranu opisali su pakt kao zajedničku posvećenost „međusobnom poštovanju, suverenoj nezavisnosti i međunarodnom sistemu zasnovanom na pravilima koji odbija jednostrani pritisak“, ponavljajući slične izjave Pekinga i Moskve.

Ovaj sporazum – barem prema početnim javnim tekstovima – ne predstavlja formalni ugovor o međusobnoj odbrani sličan članu 5 NATO-a, koji obavezuje jednu stranu da brani druge vojno. Raniji pakti između Irana i Rusije uvijek su pažljivo izbjegavali obavezujuće garancije odbrane. Umjesto toga, pakt izgleda da povezuje tri velike sile u širu geopolitičku koaliciju definisanu zajedničkim protivljenjem zapadnoj vojnoj dominaciji i ekonomskom prinudu.

Centralno za sporazum je jedinstven stav protiv ponovnog uvođenja sankcija Iranu vezanih za njegov nuklearni program prema Zajedničkom sveobuhvatnom planu djelovanja (JCPOA) iz 2015. godine.

Potpisivanje pakta poklapa se sa pojačanim tenzijama između Sjedinjenih Američkih Država i Irana. Predsjednik Donald Tramp ponovio je prijetnje vojnom akcijom protiv Irana ukoliko ne dođe do dogovorenog rješenja o njegovim nuklearnim aktivnostima, čak rasporedivši udarnu grupu američkog nosača aviona u bliskoistočnom teatru. U tom kontekstu, ovaj novi strateški pakt služi Teheranu i njegovim partnerima kao tampon protiv jednostranih američkih vojnih pritisaka. Predstavljanjem ujedinjenog fronta, tri vlade ciljaju da primoraju Vašington da pregovara iz pozicije ograničenja umjesto dominacije, piše middleeastmonitor.com.