Arheolozi su otkrili izuzetno zanimljivu bazaltnu ploču s natpisom na nepoznatom jeziku, datiranu u prvom milenijumu prije nove ere. Otkriće je napravljeno u jesen 2021. godine u Dmanisiju, u Gruziji, nedaleko od jezera gdje su mještani slučajno pronašli ploču tokom pecanja.

Ploča, veličine knjige, sadrži 60 znakova, od kojih su 39 jedinstveni. Znakovi su raspoređeni u sedam horizontalnih linija, a neki se ponavljaju, što sugeriše mogućnost da su korišteni za označavanje brojeva ili znakova interpunkcije. Prema preliminarnim analizama, ovaj sistem pisanja mogao je služiti za bilježenje vjerskih obreda, građevinskih radova ili vojnih inventara.

Ploča je pronađena u sloju koji se datira u kasno bronzano ili rano gvozdeno doba, a materijal, bazalt, potiče,  iz lokalnih izvora. Tvrdoća bazalta i preciznost gravura ukazuju na visok stepen vještine drevnih majstora.

Prema riječima istraživača, ovo otkriće ima izuzetnu važnost, ne samo zbog rijetkosti pronađenog artefakta, već i zbog potencijala da otkrije nove informacije o drevnim civilizacijama koje su naseljavale Kavkaz, prenosi Oslobođenje.

Jedan od najzanimljivijih aspekata ovog natpisa jeste njegova djelimična sličnost s više drevnih sistema pisanja. Arheolozi su uočili sličnosti sa starim gruzijskim pismima, ali i s predhrišćanskim natpisima s Kavkaza. Dodatno, neki znaci vizuelno podsjećaju na bliskoistočne sisteme pisanja poput feničanskog, aramejskog i proto-sinajskog.

Uprkos tim sličnostima, natpis se ne može povezati ni sa jednim poznatim sistemom pisanja.