Naučnici su u antarktičkom ledu otkrili čudnu poveznicu između nivoa ugljen dioksida u atmosferi i prošlih globalnih pandemija koje su trajale vjekovima. Drevni led u sebi skriva mjehuriće vazduha koji, poput vremenskih kapsula, sadrže sićušne uzorke gasova iz atmosfere od prije više hiljada ili čak miliona godina, prenosi portal Index.hr.

Najbolji zapisi za proteklih 2000 godina potiču iz dvije ledene jezgre (Law Dome i WAIS Divide) koje su imale velik uticaj na kreiranje klimatskih modela i analize ciklusa ugljenika. Prije nekih 2000 godina počela su se uzdizati velika carstva, eruptirao je Vezuv, a ljudi su ratovali diljem Evrope. Kasnije su vjekovima znale harati bolesti kao što su kuga i sifilis, koje su desetkovale ljudsku populaciju.

Analize ledenih jezgri Law Dome i WAIS Divide pokazuju slične rezultate, iako postoje neke razlike u njihovim mjerenjima atmosferskog CO2. Recmo, Law Dome pokazuje brzi pad nivoa CO2 u razdoblju od 90 godina koji je dosegnuo dno 1610, prateći posljedice prvog kontakta između Starog i Novog svijeta, kada su mnogi domoroci poumirali od bolesti koje je u Ameriku donio Kristifor Kolumbo.

Broj ljudi je na tome području značajno opao, zajednice su napustile prethodno naseljena područja, ponovo je počela bujati vegetacija, a novoiznikle šume apsorbirale su ogromne količine CO2 iz atmosfere. S druge strane, jezgra WAIS Divide ne pokazuje isti dramatičan pad CO2, već postupan, koji se protezao sve do 17. vijeka, piše Science Alert, prenosi Index.hr.

Kako bi detaljnije ispitali ove razlike, paleoklimatologinja Amy King s instituta British Antarctic Survey i njeni kolege izmjerili su nivo CO2 u zasebnoj ledenoj jezgri (Skytrain Ice Rise), izbušenoj 2018.-2019. s ivice ledene ploče zapadnog Antarktika.

Analizirali su djelove Skytraina s dubine od 83.2 do 104 metra kako bi imali uvid u gasove nastale između 1454. i 1688. godine. Rezultati su pokazali da su u tom razdoblju uistinu pali nivoi ugljen dioksida, vjerovatno zbog velikih promjena u ljudskoj populaciji i kopnenoj vegetaciji. No, i taj pad je bio postupniji od onog iz jezgre Law Dome.

“Naša analiza podupire postupnije smanjenje CO2 od 0.5 ppm (djelova na milion) po decenijama od 1516. do 1670. godine”, pišu King i kolege u istraživanju, dodajući da je po deceniji, kako se smanjivao broj ljudi i ponovo bujala vegetacija, apsorbirano otprilike 2.6 gigatona CO2.

Studija pod nazivom Reconciling ice core CO2 and land-use change following New World-Old World contact objavljena je u časopisu Nature Communications.