Direktor Prirodnjačkog muzeja Andrej Vizi za PCNEN kaže da je od postavljanja platformi vidljivo uznemiravanje ptica u prirodnom rezervatu, koji bi trebao biti zatvoren za sve posjetioce – turiste i ribolovce. Po važećim zakonima i podzakonskim aktima pristup takvom rezervatu može imati samo naučnik, uz posebnu dozvolu.

Kamere postavljene na platformama pokazuju da situacija nije takva. Snimljeno je više ulaza plovila u Pančeva oka, u blizini platformi. Vidljivo je i kako ptice naglo odlijeću sa platformi, odnosno da ih nešto učestalo uznemirava. Jedan od snimaka pokazuje dva muškarca u čunu koja očigledno krivolove. Kamerama pristup imaju Nacionalni parkovi Crne Gore, Prirodnjački muzej i predstavnici francuske fondacije “Noe Conservation” koja je finansirala projekat postavljanja platformi.

“Nakon nekoliko uspješnih godina, pelikani na Skadarskom jezeru su opet suočeni sa prestankom gniježđenja. Napori domaćih i stranih organizacija i institucija u očuvanju vrste koja predstavlja zaštitni znak Skadarskog jezera u posljednjih sedam  godina su doveli do izuzetnog oporavka i rasta brojnosti. Ovaj rezultat je zajedničko dostignuće svih aktera, gdje su naučne informacije i iskustva upotrijebljene na najbolji mogući način u cilju poboljšanog rada čuvarskih službi i većeg razumijevanja lokalne zajednice”, kaže Vizi za PCNEN.

On pojašnjava da je uspjeh zaštite pelikana na Skadarskom jezeru imao i međunarodnog odjeka i prepoznatljivosti. Tvrdi da je uziman kao primjer saradnje između različitih institucija, organizacija i lokalne zajednice u Crnoj Gori.

Tokom 2020. godine brojnost pelikana je, prema zvaničnim procjenama, dostigla nekada nezamislivih 156 uspješno odgajenih mladunaca. Mnogi od njih su i prezimljavali na jezeru, što je ranije bilo nezamislivo.

“Međutim, od početka ovogodišnje sezone, njihova gnijezda su redovno desetkovana zbog krivolovaca, tako da je u martu, kada bi već trebalo da bude prvih mladunaca, kolonija prazna. Na koloniji već nekoliko dana nema ni jednog gnijezda. Čitava dva mjeseca pelikani su bezuspješno pokušavali da obnove gnjezdilište uz svakodnevno uznemiravanje nesavjesnih pojedinaca, koji bi po zakonu o nacionalnim parkovima trebalo da izdaleka zaobilaze koloniju”, ističe Vizi.

Uznemirene ptice, pojašnjava, ostavljaju nebranjena gnijezda, koja potom služe za gozbu vranama i drugim oportunističkim predatorima. Od početka sezone, procjenjuje se da je na taj način propalo više od stotinu  jaja.

“Preostaje nada da će pelikani opet pokušati da gnijezde tokom ove sezone, ali već sada je izvjesno da očekivanog uspjeha neće biti. Ovaj podatak je alarmantan ne samo za istraživače, već i za relevantne državne institucije, kao i onaj dio odgovorne javnosti koja razumije značaj zaštite pelikana kao ‘lakmus papira’ za ukupan sistem zaštite prirode u Crnoj Gori. Značajne populacije globalno zaštićenih vrsta podrazumijevaju i veću odgovornost za zaštitu na nacionalnom nivou. Jedino tako one postaju zajednički društveni resurs”, kazao je Vizi za PCNEN.

Nakon svega, on se pita: Šta u Crnoj Gori i nacionalnim parkovima možemo zaštiti ako ne možemo pelikane, koji su simbol Skadarskog jezera.

Ivan ČAĐENOVIĆ

VEZANE VIJESTI