Evropska komisija je u izvještaju o bezviznom režimu za Zapadni Balkan ocijenila da je u 2012. i 2013. godini “zloupotreba azila i dalje ugrožavala režim bez viza između Zapadnog Balkana i Evropske unije”.

Oni su, međutim, naglasili i da je “ogromna većina građana” regiona uz poštovanje odredbi koristila mogućnost da bez viza putuje u Uniju.

Kako se navodi u najnovijem izvještaju Evropske komisije Savjetu ministara EU i Evropskom parlamentu, u koji je uvid imala agencija Beta, kad je riječ o “zloupotrebama azila”, u prvih devet mjeseci ove godine stanje je ostalo skoro isto, jer je broj zahtjeva za azil iz zapadnobalkanskih zemalja u EU opao za nešto više od pet odsto.

Zato je u Njemačkoj broj molbi za azil državljana sa Zapadnog Balkana porastao 70 odsto u devet mjeseci ove godine u poređenju s istim razdobljem 2012.

Kao i u prošloj godini, u prvih devet mjeseci 2013. najviše je zahtjeva za azil došlo od građana Srbije i Makedonije, a potom Albanije i Bosne i Hercegovine.

Kako je utvrdila agencija za nadzor spoljnih granica EU Fronteks, od januara do oktobra ove godine je ukupno vlastima Švedske, Belgije, Luksemburga, Njemačke i Švajcarske, koja nije članica EU ali je u Šengen sistemu bez unutrašnjih granica Unije, zahtjeva za azil bilo u prosjeku za 5,6 odsto manje nego u istom razdoblju 2012.

Evropska komisija stavlja do znanja da je u prošloj godini više od 47.000 državljana zapadnobalkanskih zemalja zatražilo azil u državama EU, što je bilo za 63 odsto više nego u 2011. godini.

Agencija Fronteks je predočila da “postoje dvije imigracione opasnosti sa Zapadnog Balkana za EU, i to ilegalni imigranti koji ulaze u EU preko grčko-turske granice i prolaze preko Zapadnog Balkana, kao i zloupotreba viznog režima od strane državljana sa Zapadnog Balkana”, uključujući rastuće ilegalno ostajanje u EU i falsifikovanje putnih isprava što čine zapadnobalkanski građani.

U prošloj godini je najveći broj državljana Albanije, njih 12.000, ilegalno boravio u EU, iza njih je i 8.000 srpskih državljana takođe nezakonito bilo na teritoriji Unije.

Fronteks je utvrdio da su najveći broj lažnih pasoša Albanije, Bugarske i Makedonije imala lica koja su dolazila iz Albanije i sa Kosova.

U izveštaju Evropske komisije se kaže da je nužno da članice EU u direktnim susretima s najvišim zvaničnicima država Zapadnog Balkana pojačaju kampanje informisanja tamošnjeg stanovništva o pravim uslovima za azila, nastave saradnju s lokalnim vlastima, smanje medicinske povlastice za azilante, skrate i ubrzaju postupak za azil.

Komisija pored ostalog traži da se pruži pomoć  “ciljanim manjinama, posebno Romima” da bi se oni zapošljavanjem i obrazovanjem društveno-ekonomski integrisali.

Takođe se traži da se, uključujući saradnju s policijskom agencijom EU, Europolom, razotkriju i preduzmu zakonske mjere protiv onih koji organizuju odlazak “lažnih azilanata” u EU.