U Srbiji je do sada od 50.000 političkih osuđenika, rehabilitovano 2.000 nevino osuđenih,  piše “Danas”.

Na osnovu sudskih odluka po Zakonu o rehabilitaciji u Srbiji je od 2006. godine doneseno oko 2.000 rješenja o rehabilitaciji ljudi koji su bili osuđeni u periodu od 1945. do 1985. godine.

Na listi rehabilitovanih nalazi se i nekoliko poznatih ličnosti, kao što su Slobodan Jovanović, glumica Žanka Stokić, advokati Veljko Guberina i Slobodan Subotić, pisci Dragoslav Mihailović i Borislav Pekić, a krajem prošle godine rehabilitovan je i knez Pavle Karađorđević.

Međutim, i pored podnesenih zahtjeva nisu rehabilitovani četnički zločinac Dragoljub Draža Mihailović, poznati disident Milovan Đilas i predsjednik vlade u vrijeme okupacije Srbije od nacističke Njemačke Milan Nedić.

U Ministarstvu pravde Srbije kažu za “Danas” da su do sada zaključena 22 sporazuma o rehabilitacinom obeštećenju, a isplate su izvršene u 16 slučajeva, dok je u toku obezbjeđivanje novčanih sredstava za još šest sporazuma.

Ukupan iznos koje je Ministarstvo isplatilo za zaključene sporazume je više od 14 miliona dinara /više od 120.000 eura/, dok se obezbjeđuju sredstva u iznosu od još četiri miliona dinara oko (35.000 eura).

“U toku narednog mjeseca biće, prema planu, odlučeno o preostalim podnesenim zahtevima”, ističu u Ministarstvu pravde, koje nije odgovorilo na pitanje ko su ljudi kojima će biti isplaćena obeštećenja i za šta su osuđeni.

Profesor Pravnog fakulteta u Beogradu Jovica Trkulja,  ekspert za problem političke rehabilitacije, rekao je za ovaj list da je rehabilitacija političkih osuđenika jedan od važnih koraka u pravnom savladavanju autoritarne prošlosti.

“Taj korak veoma je težak i bolan, jer su tokom poluvekovne autoritarne vladavine i nepravne države u Srbiji brojna lica bila osuđivana mimo važećih pravnih normi ili na osnovu neprimerenih i necivilizacijskih propisa. Osnov kažnjavanja bila je politika partijske države i njena rigidna ideologija”, rekao je Trkulja.

U nastojanju da raskine sa praksom kršenja ljudskih prava, Narodna skupština Srbije dva puta je glasala za Zakon o rehabilitaciji, prvi put 2006. godine, a onda i 2011. godine.

Srbija još nema Zakon o otvaranju dosijea tajnih službi.