Dani u posjedu dokumenata iz srbijanskih arhiva koji dokazuju uključenost Srbije u rat u BiH
Piše: Dženana Karup-Druško
U Haškom tribunalu u toku je suđenje Momčilu Perišiću, bivšem načelniku Generalštaba Vojske Jugoslavije (od 1993. do 1998.) koga optužnica tereti za zločine nad Bošnjacima i Hrvatima u Zagrebu, Sarajevu i Srebrenici koji su se desili u periodu od 1992. do 1995. a koje su počinili Vojska Republike Srpske i Vojska Republike Srpske Krajine. Prema optužnici, ove vojske bile su dio Vojske Jugoslavije kojom je tada zapovijedao Perišić. Ovo suđenje je izuzetno važno za BiH, jer ukoliko se dokažu ovi navodi iz optužnice, više uopće neće biti upitna uloga Beograda u proteklom ratu, odnosno odgovornost Srbije i Crne Gore za genocid koji se desio u BiH. Osim toga, to bi mogli biti i ključni dokazi u procesu protiv Radovana Karadžića.
Tribunal Perišića, između ostalog, tereti da je u Beogradu formirao 30. i 40. kadrovski centar preko kojih se vršila isplata i regulirala služba oficira JNA koji su služili vojskama Republike Srpske i Srpske Krajine te da su, praktično, svi najviši oficiri Vojske RS-a i Vojske SK bili zapravo oficiri VJ. Dani su u posjedu dokumenata iz srbijanskih arhiva koji potvrđuju kako Perišićevu, tako i odgovornost Srbije i Crne Gore za sve ono što se desilo u proteklom ratu u BiH.
Vojne tajne S oznakama vojna tajna i strogo povjerljivo Momčilo Perišić je 15. 11. 1993. potpisao naredbu (3087-1), a na osnovu "naređenja predsednika SRJ od 10. 11. 1993.", kojom se formira 30. kadrovski centar. U naredbi se dalje navodi: "Mirnodopska lokacija Beograd. Vojna pošta u miru 3001 i u ratu 12103." Istom naredbom formiran je i 40. kadrovski centar, a na kraju stoji: "Formiranje centra izvršiti ODMAH."
Miodrag Starčević, bivši načelnik pravne uprave Generalštaba VJ, svjedočio je u procesu protiv Perišića, potvrđujući postojanje 30. kadrovskog centra, ali i naglašavajući da je jasno propisano u kojim slučajevima pripadnik VJ može da bude raspoređen na dužnost u inostranstvo: kada je profesionalni vojnik u službi u diplomatsko-konzularnom predstavništvu Jugoslavije, kada vrši službu u skladu s međunarodnim ugovorima i kada se upućuje na školovanje u inostranstvo. Starčević je ostao pri svojim tvrdnjama i nakon što mu je predočeno da je Drugi opštinski sud u Beogradu utvrdio da je jedan oficir VJ posredstvom 30. kadrovskog centra upućen na službu u zonu borbenih dejstava u okolini Sarajeva zbog čega je imao pravo na naknadu štete za fizičku bol?!
Bojan Dimitrijević, savjetnik ministra odbrane u vrijeme dok je tu funkciju obavljao Boris Tadić, tvrdio je da su 30. i 40. kadrovski centri u Beogradu bili "zapravo fikcija": "To nije postojeća jedinica niti postoji po nekoj hijerarhiji. To je jedna forma kroz koju se ljudi vode ako su u Vojsci RS-a. Vojska Republike Srpske jednim dobrim delom finansirana je iz Beograda i prosto je na taj način rešavan problem da to bude ta fiktivna forma kroz koju se rešavao status tih ljudi."
Iznoseći svoju odbranu u Haagu, Momčilo Krajišnik, bivši predsjednik Skupštine RS-a, izjavio je da su aktivni oficiri VRS-a dobijali plate iz Srbije. Zoran Lilić, bivši predsjednik SRJ, u svjedočenju pred Tribunalom, ispričao je da je u novembru 1993. potpisao naredbu o formiranju 30. kadrovskog centra te da su "prosečna mesečna davanja za 30. kadrovski centar bila 1.600.000 nemačkih maraka. Od 1993. do 1997. godišnje smo plaćali oko osam miliona evra za taj centar".
Po verifikaciju u Beograd Perišić je Lilića informirao 4. 9. 1996. – strogo povjerljivo i vojna tajna – o strukturi kadra 30. kadrovskog centra. Prema tom dokumentu, 3. 9. 1996. je u 30. kadrovskom centru bilo ukupno 5.093 lica: 1.708 oficira, 1.587 podoficira, 68 vojnika po ugovoru i 1.730 civilnih lica?! U pojašnjenju, Perišić predsjednika Lilića obavještava da se radi o 18 generala (?!), 1.577 oficira, 1.534 podoficira i 68 vojnika. Kako je popunjavan centar, govori sljedeća potvrda izdata od Generalštaba VJ 13. 2. 1996.: "General-major Dragomir (Milorada) Milošević, naredbom načelnika personalne uprave Generalštaba VJ od 15. februara 1994., premešten je iz garnizona Han Pijesak i postavljen na dužnost u sastavu Vojne pošte 3001 Beograd sa danom 10. 11. 1993. Postavljenje je izvršeno u vreme dok je imenovani nosio čin pukovnika. Unapređen je u čin general-majora Ukazom Predsedništva SRJ 29. 12. 1995."
Svjedok (MP 005), bivši pripadnik VRS-a, na suđenju generalu Momčilu Perišiću, rekao je da je njegov položaj u vojsci bosanskih Srba bio reguliran preko vojne pošte 3001 ili 30. kadrovskog centra Vojske Jugoslavije sa sjedištem u Beogradu. U njegovoj vojnoj legitimaciji navode se svi podaci o aktivnoj vojnoj službi, prebivalištu i činovima koje je, kao pripadnik VRS-a, dobio u Vojsci Jugoslavije. Također, navodi se da je bio na službi u VP 3001 u Beogradu što "nije tačno jer sam se sve vreme nalazio u Banja Luci u Republici Srpskoj".
Kakva su prava imali oficiri ovog centra, potvrđuje više dokumenata. Jedan od takvih je naredba Vojislava Koštunice prema kojoj pripadnici 30. kadrovskog centra imaju ista prava na stambeni fond Vojske Jugoslavije, kao i pripadnici VJ. U 30. kadrovskom centru je 28. 2. 2002. izdata potvrda Ratku Mladiću o penzijskom stažu prema kojoj on ima 47 godina i pet mjeseci staža što je bilo dovoljno za "razrešenje od profesionalne vojne službe". Prema tom dokumentu, Mladić nikad – od 1976. do 2002. – nije prekidao radni staž u Vojsci Jugoslavije. Dakle, njegov vojni i civilni šef sjedili su u Beogradu i za vrijeme rata u BiH.
Tadić i Koštunica su znali gdje je Mladić Prije 15-tak dana pred Drugim opštinskim sudom u Beogradu Branislav Puhalo, nekadašnji šef Mladićevog obezbjeđenja, svjedočio je u postupku protiv deset optuženih "za skrivanje i pomaganje haškom optuženiku". Ovaj svjedok je izjavio da on i njegovi ljudi nisu bili zaduženi za čuvanje Mladića lično, već im je zadatak bio da brinu o bezbjednosti komandanta Glavnog štaba VRS-a te ispričao: "Mladić je u Srbiju došao 1997., a tadašnji predsednik SRJ Slobodan Milošević izdao je naređenje Momčilu Perišiću, bivšem načelniku Generalštaba, da se koristi Trideseti kadrovski centar VJ, za njegovo obezbeđenje. Bio je smešten u jednoj kući na Banovom Brdu. Nikada nije boravio u kasarni na Topčideru, a o njegovoj bezbednosti brinulo je pedesetak ljudi, koji su bili smešteni u vojnim objektima. U tu svrhu iz RS-a su dopremljena vozila, među kojima i vojno vozilo Puh, koja su kasnije dobila registarske tablice VJ. Pored toga, doneli su i nekoliko sanduka municije, 20 zolja, bombe… Mladića smo štitili od kriminalaca i lovaca na ucenjene glave, nikako od države. Mi bismo kao profesionalci uhapsili Mladića da smo takvo naređenje dobili iz vrha države. Mladić se tokom 2001. slobodno šetao Beogradom. Pratili smo ga na fudbalske utakmice, u MUP, restorane…" Ta godina je bila i posljednja da su bili u Mladićevom obezbjeđenju, a svjedok je istakao da su Boris Tadić i Vojislav Koštunica morali da znaju sve to.
Vojislav Koštunica, predsjednik Jugoslavije, je 23. marta 2001. donio naredbu s oznakom "službena tajna – strogo poverljivo" kojom se ukida 30. kadrovski centar VJ. U naredbi se navodi: "Statusna pitanja (stanje u službi, pravo na stan, usavršavanje kadra, kao i ostala prava), stečena prava i obaveze, verifikacija činova, materijalna primanja i druga pitanja značajna za pripadnike 30. kadrovskog centra regulisaće se posebnim sporazumom Ministarstva odbrane SR Jugoslavije i Republike Srpske koje treba zaključiti najdalje 60 dana od dana izdavanja ove naredbe. U pripremi tog sporazuma, kao polaznu osnovu koristiti zaključke sa zajedničkog sastanka predstavnika Ministarstva odbrane SRJ i RS-a i Generalštaba VJ i VRS-a od 2. marta 2001. godine."
Svi ovi dokumenti bit će uskoro korišteni u Tribunalu u procesu protiv Momčila Perišića.
Podaci o neprijatelju
Iako je Međunarodni sud pravde (ICJ) u svojoj presudi u tužbi BiH protiv SCG napisao da niko nije "pravio zločine u ime SRJ" ili za "račun tih organa", odnosno, ICJ je utvrdio da su bosanski Srbi u Srebrenici djelovali autonomno bez direktne veze s Beogradom, to je apsolutna laž, jer postoje brojni dokazi koji potvrđuju da je Srbija direktno bila upetljana u rat u BiH, odnosno da je u Beogradu bila zvanična komanda za snage bosanskih Srba.
– Glavni štab Vojske Republike Srpske je 31. 12. 1996. pisao Personalnoj upravi Generalštaba Vojske Jugoslavije dostavljajući im Ukaz o unapređenju general-majora Stanislava Galića u čin general-potpukovnika i tražeći verifikaciju za to, tačnije, da novi čin verificira "predsednik Srbije". U obrazloženju se navodi da je Galić od 1. 9. 1992., pa do prestanka profesionalne vojne službe, bio komandant Sarajevsko-romanijskog korpusa, a "jedinice kojima je komandovao dale su značajan doprinos u borbi za spas srpskog naroda i stvaranja Republike Srpske". Ovo direktno obara tvrdnju ICJ-a po kojoj je Radovan Karadžić bio glavnokomandujući za VRS. Spomenimo da je Galića Tribunal zbog "značajnog doprinosa" osudio na doživotnu robiju.
– Generalštab Vojske Jugoslavije je 6. 2. 1993. uputio dopis glavnom štabu Vojske Republike Srpske i Vojske Republike Srpske Krajine da u "cilju pravovremenog i potpunog informisanja, procene i praćenja situacije na teritoriji RS-a i RSK i preduzimanju potrebnih mera, molimo vas da nam gake nrede do 20.00 časova telegramom dostavljate sledeće podatke: podaci o neprijatelju (sastav, raspored i jačina snaga od brigade pa na više, verovatne namere, način i pravci dejstva)…"
Poginuli srbijanski borci u Vogošći
Bivši oficir Vojske SR Jugoslavije Borivoje Tešić svjedočio je na suđenju Momčilu Perišiću i detaljno govorio o učešću jedinica Vojske Jugoslavije u operaciji Pancir 2 u Vogošći krajem 1993. i početkom 1994. U tom periodu general Tešić je bio operativac u štabu Gardijske brigade koja je bila direktno podređena Generalštabu VJ. Tešić je pred Tribunalom tvrdio da je "naređenje kojim su delovi Gardijske brigade i specijalnih jedinica Vojske Jugoslavije u decembru 1993. upućeni u BiH moralo doći iz Generalštaba VJ. Jedinica je upućena u Sarajevo kao pojačanje u opsadi Sarajeva u akciji Pancir 2., kojom je komandovao pukovnik Dušan Stupar, komandant 72. specijalizovane brigade Vojske Jugoslavije, na objekat medicinskog centra Betanija." Tri dana kasnije, 30. decembra 1993., Tešić je dobio naređenje da se pripremi i s Gardijskom brigadom krene u Vogošću, gdje se u to vrijeme nalazilo oko 200 pripadnika VJ i vod s tri tenka.
"Razlog našeg odlaska bio je da se 72. brigada izvuče sa tog prostora, da se preuzmu tela osam pripadnika te brigade i da se stabilizuje deo linije koju je držala Vogošćanska brigada. Zadnje telo smo preuzeli 25. januara 1994. kada je i započeo naš povratak za Beograd", ispričao je Tešić. Dani objavljuju imena poginulih u Vogošći: Goran Galjak (Beograd), Dragan Stojković (Beograd), Bogdan Ekmečić (Vladimirovac), Radovan Ravić (Beograd) – ovo je spisak poginulih starješina, a na spisku poginulih vojnika su: Slobodan Čolić (Pančevo), Krsto Marković (Nikšić), Goran Momčilović (Prokuplje), Mladen Stjepanović (Subotica) i Goran Maletić (Ruma).
0 Comments