Eksperti sada utvrđuju stepen oštećenja Velikog hadronskog sudarača (LHC-Large Hadron Collider), smještenog na 100 metara ispod švajcarsko-francuske granice, objavile su svjetske agencije.

Prema saopštenju CERN, za sada nije moguće govoriti o tačnim uzrocima kvara, ali se čini da je do njega doveo pogrešan električni spoj između dva magneta, koji je prouzrokovao gubitak helijuma neophodnog za hlađenje akceleratora.

Do takvih kvarova, kako je istaknuto, dolazi često kod raznih vrsta ubrzavača čestica, ali je u slučaju LHC to komplikovanije, jer se radi o ogromnom uređaju, smještenom u 27 kilometara dugom kružnom tunelu, koji radi maksimalne efikasnosti mora da ima toplotu blisku apsolutnoj nuli.

Otopljavanje gigantskog akceleratora, koje je neophodno radi opravke kvara, trajaće najmanje nekoliko nedjelja, a poslije otklanjanja kvara uređaj će ponovo morati biti ohlađen na potrebnu temperaturu, pa se pominje pauza od dva mjeseca.

CERN je još u četvrtak saopštio da je poslije uspješnog starta akceleratora, zbog kvara na transformatoru u sistemu za hlađenje, LHC morao biti zaustavljen, ali se poslije promjene tog dijela i kasnijih dodatnih kontrola pokazalo da je problem mnogo obimniji nego što se prvobitno mislilo.

Samo tri dana poslije puštanja u pogon, hakeri su provalili u kompjuter CERN što je izazvalo zabrinutost u pogledu bezbijednosti najvećeg naučnog eksperimenta u istoriji.

Neki fizičari su, pak, izrazili bojazan da bi, u slučaju da nešto krene loše naučnici u CERN mogli stvoriti Crnu rupu koja će progutati Zemlju.

Drugi, među kojima je i britanski astrofizičar Stiven Hoking smatraju da postoji manje od jedan odsto vherovatnoće da uređaj proizvede crne rupe, a ako nekim slučajem one i nastanu, nestaće u dheliću sekunde prije nego što naprave štetu.

U ovaj projekat vrijedan devet milijardi dolara, bilo je uključeno 7.000 fizičara.

Tanjug-Ekos