Piše: Veljko Radovic/Vijesti

Tragično lišen svake duhovnosti, i krut kao vojnička čizma domaće izrade, premijer Srbije se opet proslavio jednom izjavom koja se, s još dvije, ovih dana nadmeće u tome koja je više lišena svakog smisla. “Uvrede i pokušaji ponižavanja ljudi duboko su strani našoj tradiciji”, izvolio je on da kaže, onako ozbiljan. “Ja sam samo mogao da upadnem u zamku da branim ustaše, što nisam hteo”, druga je izjava po količini besmisla koji sadrži, i pripada dopredsjedniku srpske Skupštine, unuku čuvenog antifašista s Ravne gore, đenerala Draže. “Moje znanje srpskog jezika se znatno popravilo”, rekao je princ bez zemlje i prestolonasljednik ničega, slavan sa svoje lucidnosti i poliglotizma. “Sada mogu da vodim dobre razgovore na mom jeziku”. A na tom “mom jeziku” je za mnogih godina naučio da pametno kaže samo: “Ši-ve-la Sr-pi-ja!” Ali, dobar dio Srbije hoće monarhiju, “kao Britanija i Španija”. Pa, srećno! Ostali problemi su riješeni.

Sve ovo bi bilo nakazno komično da su prilike šaljive i ležerne. Ali, nijesu. Zato ovi biseri pripadaju tzv. “humoru pod vješalima”, kako su ga davno nazvali bečki Jevreji, najduhovitiji narod svijeta: galgen humor. Nedavno se ministarka poljoprivrede u Vladi Srbije, dr Ivana Dulić-Marković, usudila da opiše terorističku prirodu “proevropske” Miloševićeve partije (i onih sestrinskih “mediteranskih” i totalno “evropskih”, koje su opozicione Crnoj Gori a u Crnoj Gori) da se požrtvovano bavila prevoženjem leševa Albanaca, kao “iskonskih neprijatelja”, u hladnjačama, umjesto da u njima prevozi breskve. To joj radikalska Srbija nije oprostila, niti će ikad. Kako se uopšte usuđuje da to izgovori jedna žena, jedna doktorka nauka, i, što je najneoprostivije, jedna notorna Hrvatica?!

Da je samo žena, ona bi u patrijarhalnoj palanci bila već dovoljno nedostojna i izložena raznim oblicima rasizma. Jedan pripadnik Srpske radikalne stranke (koja ima više od zapanjujućih 40 odsto birača u nesrećnoj Srbiji?!), i to čak od onih pametnijih i umjerenijih u njoj, javno je u Skupštini rekao da je ona “ustaša” i da je njena porodica “ustaška”. Za njega je, naime, ustaško i hrvatsko isto – dotle dopire njegova sveobuhvatna radikalska pamet. On za te besramne riječi nije u Skupštini ni opomenut, kamoli kažnjen. Ni štampa Srbije nije reagovala dostojno, osim rijetkih izuzetaka, ali ona je ionako takvog sveopšteg nivoa koji nije poznat u kulturnom svijetu. On se uopšte nije, uostalom, promijenio od 1912. godine, kada je o toj štampi izvještavao Moskvu budući veliki državnik Lav Trocki, zapanjen psovačkim rangom beogradskih novina i uopšte javnog života.

Problem je u tome što se ta opasna situacija ne vidi objektivno, nego se bestidno vrijeđa jedna sposobna ministarka koja je, uostalom, izrekla nepobitnu istinu. A upravo bi radikalska, guslarska Srbija morala da zna jedan stih iz njene rodne epike: “Žari, pali, udbinski dizdare, i na tvoju kuću red će doći”. Nije time ugrožena samo dr Dulić-Marković, poreknuta je sama kultura i njen smisao, sadržan u etičkom, a niko odgovoran u Srbiji ne vidi jasno kako je ta pojava izuzetno opasna – jer se na taj način zapravo legitimiše, odobrava i širi.

Pogani, zmijski rječnik mržnje prema svemu drugom i drugačijem nije nepoznat ni razvijenijim kulturama, ali on tamo ne preovlađuje, i suzbija se na sve zakonske načine. Mora se znati da je Evropa, davno, zbunjujuće neodgovorno i nepripremljeno reagovala prvo na pojavu njemačkog fašizma, pa zatim i njegove ekstremne forme, nacizma. Koliko je ljudska vrsta strukturalno naivna i samouništavajuće neoprezna, može da svjedoči i to da u cijeloj predratnoj Evropi nije bilo više od stotine ljudi koji su suštinski znali što je nacizam u povoju, i ko je Adolf Hitler sa svojom rasističkom fiksnom idejom, iako ju je izložio svima na uvid u autobiografiji Mein kampf?! U januaru 1933. godine, Nacistička partija je bila u takvom političkom i finansijskom škripcu i pred bankrotom da je dr Jozef Gebels zapisao u dnevnik da se plaši Hitlerovog samoubistva. Ali, taj “suicidalni” firer je 30. januara te godine položio zakletvu kao kancelar Rajha! Eto što su politička predviđanja, kojih su novine Njemačke bile pune: firerova politička karijera se, prema njihovim prognozama, tobož približila neumitnom kraju. U svojoj novogodišnjoj kolumni iz 1933. godine, komentator umjerenog lista Frankfurter cajtung je pisao: “Uvrede nacista upućene našoj demokratskoj državi odbacile su i, u moćnoj kontraofanzivi, otjerale koalicione snage centralne desnice”! Drugi list je objavio da će Hitler uskoro biti zaboravljen i da je, u stvari, na neki način već zaboravljen. Nije bio, i nikad neće biti zaboravljen! Da ga ismiju, pogrešno su navodili njegovo ime i zvali ga “Adalbert”, da mu politički naškode, a neki listovi su ga proglašavali pokojnim. Čuveni ljevičarski novinar Karl fon Osjecki predvidio je, na svoju nesreću, da će, umjesto Hitlera, na vrh Nacističke stranke stupiti Gregor Štraser, manje loš od njega i “manje gunđalo od pokojnog velikog Hitlera”. Hitler mu to, naravno, nije zaboravio: prije isteka 1933. godine, njegovi nacisti su ga smjestili u koncentracioni logor, dok nije, 1935. godine, dobio Nobelovu nagradu za mir. Postiđeni hitlerovci su ga pustili iz logora, pod pritiskom javnog mišljenja civilizovanog svijeta, ali je slomljeni fon Osjecki umro, poslije samo dvije godine. Firer mu nije oprostio riječi iz njegovog žurnala: “Hitler je uspio da mobiliše glupost i neznanje”. “Gospodar masa” zavladao je sviješću i voljom rulje koja obara vrijednosti. Dok su mu jurišne trupe nacista aplaudirale, a on im trijumfatorski mahao s prozora Rajhskancelarije, objavio je u novinama koje su se još nadale optimističkom razvoju situacije: “Ovdje namjeravam da ostanem, a jedini način na koji mogu da me otjeraju odavde jeste da odem s nogama naprijed, kad budem umro”.

Veliki obožavatelj stila rada i pameti Srpske radikalne stranke, koja svuda rasprostire svoj jezik mržnje, jeste vođ ruske Liberalno-demokratske partije žirinovski, kome je suštastveno totalitarna Rusija ovih dana proslavila šezdeseti rođendan, i onda je izjavio da je za sve antiruske akcije već stotinu godina “glavni dispečer” Velika Britanija, taj “iskonski neprijatelj” Rusije. “Britanija je uvukla Rusiju i u Prvi i u Drugi svjetski rat”, rekao je on, a tu zemlju je optužio i za građanske nemire u Rusiji u avgustu 1991. godine, takođe i za “stupanje na scenu Mihaila Gorbačova koje je dovelo do uništenja cijele zemlje”. “Liberal” Žirinovski, veliki antisemit, iako je jevrejskog porijekla, glavni je organizator III svjetskog kongresa patriotskih partija, kojem će, razumije se, prisustvovati Srpska radikalna stranka koja nikome u nacionalističkoj Srbiji ne ustupa barjak “superpatriotizma”. Parola Kongresa biće: “Patrioti svih zemalja, ujedinite se!” Teško zemlji kojom prođu “patrioti”! Sam ruski predsjednik Putin nagradio je slavljenika žirinovskog Ordenom za zasluge za otadžbinu IV stepena, a to mu je velika i glasna podrška, ne samo njegovih 22 odsto birača. Uostalom, orden za patriotizam je pripao tom rasistu-antisemitu, onome koji je oduševljeno podržao kurs koji se “posljednjih šest godina” sprovodi u Rusiji i proces “ukrupnjavanja regiona”. Taj inače čuveni “srboljub” i pristaša Velike Srbije, koji se preziva Volfovič, odgovorio je “slikovito” na pitanje koje je nacionalnosti: “Ja sam rođen od majke Ruskinje i oca apotekara”. Velika ljubav između njega i radikalske Srbije malo je, ipak, natrunjena samo njegovom netaktičnom izjavom da je srpski narod, ipak, malo pleme i da bi, zato, trebalo da govori ruskim jezikom. Ali, i pored toga, velika ljubav je ostala neokrnjena, to jest ogromna.

I Francuska zna da drži na uzdi Nacionalni front čiji je lider Žan-Mari le Pen, iako je to partija desnog centra prije nego što je čisto fašistička, kao što je, recimo, Srpska radikalna stranka.

Objavljivanjem autobiografije pod naslovom Protiv plime, on je, izgleda, krenuo u novu predizbornu kampanju za novog predsjednika Francuske, koji će se birati u aprilu 2007. godine. Le Pen je podsjetio sunarodnike da je, sa svojih 77 godina, mlađi ne samo od diktatora Fidela Kastra, nego i od vatikanskog pontifeksa. “Ja sam Zoro politike Francuske, nevidljivi djelilac pravde”, objavio je svoj politički kredo u populističko-demagoškom stilu. Njegova kćer Marin, koja se uključila u kampanju za oca, izjavila je da misli kako je njen voljeni “papa” jedina alternativa u Francuskoj: “Za trideset godina, i ljevica i desnica su pokazale svoju nesposobnost da obezbijede bar minimalni odgovor na zlo koje je ščepalo Francusku”. Ona, izgleda, vidi političku poziciju oca u centru spektra, ni desno ni lijevo! A to “zlo” koje je ščepalo Francusku jesu “plima” imigranata i imigraciona politika te zemlje, a da je to veoma osjetljiva tačka politike države misli i čak 67 odsto ispitanika u nedavnoj anketi. Le Pen ubjeđuje Francuze da je njihova zemlja suviše neoprezno dopustila da imigranti “zavladaju Francuskom”. Da li je u tome sadržan ogo-ljeni rasizam, ili je, ipak, riječ samo o izrazito restriktivnoj imigracionoj politici koju preporučuje Nacionalni front?

U Njemačkoj i Austriji se oglašavaju, sve jače, pristalice novog fašizma, nazvanog “demokratskim desničarenjem” i starog nacizma, pa demokratske snage tih zemalja smatraju zadatkom trenutka, i prijekom obavezom, da se suzbijaju i suzbiju što efikasnije i što prije, da se ne razgore. Jer, između Alpa i Dunava je u 2005. godini registrovano 1.105 nacističkih i rasističkih izgreda, a to se ne smije potcijeniti. Ovih dana je Njemačka bila uzrujana brutalnim napadom u Potsdamu kraj Brandenburga za pokušaj ubistva njemačkog Etiopljanina, mladog inženjera, koje je motivisano “mržnjom prema strancima”. Iz jajeta se pomalja opasna zmija, glava joj je već napolju.
List Politika podsjeća ovih dana da je klasik etnopsihologije, dr Vladimir Dvorniković, davno zapazio izraženu sklonost ekstremizmu u srpskom narodu, jer je čovjek u njemu, po svojim “duševnim dispozicijama”, “politički ekstremist”. “Što god je umereno, kompromisno, racionalizovano, ne može da razigra njegov politički temperament ili da uopšte podstakne njegovo dublje interesovanje”, piše dr Dvorniković. I empirijsko istraživanje autoritarnosti iz 1973. godine dr Rota potvrdilo je, na nesreću, tu žalosnu ocjenu, jer je otkrilo zastrašujuće visoku autoritarnost srpske srednjoškolske omladine, s najvišim skorom na cijelom svijetu, čak većim nego kod američkih zatvorenika?! Što s tom činjenicom, skrivati je?

“Mnogim ljudima su potrebni neprijatelji, da bi na njih usmjerili frustracijsku agresiju”, piše veliki filosof Poljske Lešek Kolakovski. “Priznati da su krive naše vlastite mane, znači izvršiti atentat na samoga sebe”. Zato je napadnuta nezaštićena ministarka Vlade Srbije za “ustaštvo”, jer je za opšti neuspjeh i slom politike Srbije tako nađen “žrtveni jarac” koji je kriv za sve. U takvoj atmosferi ekstremizma i stalnog traženja krivca u drugome i drugima, gotovo je nemogućno ublažiti i ukinuti “zmijski jezik mržnje” i preći na “jezik saosjećanja”, to jest na nenasilni model komunikacije. Za početak, krive su “ustaše”, Jevreji, Amerikanci, “lažibraća” i “dukljanski Crnogorci”, izdajnički “evroslinavci”…