Poboljsana saradnja Srbije sa Haskim sudom je dovela Beograd i Podgoricu do pregovora o pridruzivanju sa Evropskom unijom, ali ce referendum u Crnoj Gori te pregovore bez sumnje prekinuti, ocjenjuje u najnovijoj analizi Institut EU za bezbjednosne studije.

“Dosad je podrska drzavnoj zajednici SCG bila ono cime je Srbija mogla da pokaze zelju da saradjuje sa Evropskom unijom, ali to moze brzo isciliti ako drzavna zajednica postane sama po sebi glavna prepreka za brzo zakljucivanje sporazuma o stabilizaciji i pridruzivanju”, ocjenjuje se u iscrpnoj studiji instituta EU.

Takodje se, na primjeru Ceske i Slovacke, ukazuje i na pogrsane procjene da je federalna drzava jemac za brze ukljucivanje u Evropsku uniju.

Istovremeno, naglasava se da je “projekat drzavna zajednica SCG bio paznje vrijedan pokusaj da se stavi tacka na beskrajna komadanja drzava u Evropi obiljezenoj integracijom i prenosom suverenih prava”.

“Dvostruki kolosjek” u pridruzivanju ce ublaziti posledice prekida pregovora, ali ce “politicke snage u Crnoj Gori biti usredsredjene na unutrasnje bitke oko toga kakva vecina i nivo glasanja su nuzni za valjan ishod” referenduma.

Autor analize Dzudi Bat primjecuje da ce posebno “vruce pitanje” biti hoce li crnogorski drzavljani u Srbiji imati pravo da glasaju na referendumu.

Pregovori SCG sa EU ce biti prekinuti za vrijeme kampanje za referendum. “Prekid pregovora moze potrajati neko vrijeme, a ukoliko bi rezultat bio negativan ili nevazeci, vlada DJukanovica bi pala i novi izbori bi bili neminovni”, navodi se u analizi.

Autor studije smatra da ukljucivanje Srbije u Evropsku uniju nije i jedini razlog podrske SCG, “zato sto mnogi Srbi osjecaju snaznu vezu s Crnom Gorom”.

Ali, kako napominje, takodje “nije jasno koliku tezinu ce crnogorski faktor imati u buducem opredeljivanju Srba”, iako “Srbi nece pokusati da sprijece Crnu Goru da napusti drzavnu zajednicu, pod uslovom da se to ostvari uz ubjedljivu vecinu u toj republici – sto danas nije slucaj”.

Drugi cinilac koji je, prema studiji, odrzao zainteresovanost Srbije za drzavnu zajednicu, jeste da je to orudje za “izvjesno ponovno ugradjivanje Kosova kao jednog sastavnog dijela SCG”.