U Hrvatskoj su vest da je vrh EU upalio zeleno svetlo za osnivanje radne grupe, tzv. petorice, koja ce ocenjivati hrvatsku saradnju sa Haskim sudom, ispratili komentarima da glavni tuzilac Karla Del Ponte tako gubi podrsku Unije

Piše: Rok Kajzer/ Delo

U Hrvatskoj su vest da je vrh EU upalio zeleno svetlo za osnivanje radne grupe, tzv. petorice, koja ce ocenjivati hrvatsku saradnju sa Haskim sudom, ispratili komentarima da glavni tuzilac Karla Del Ponte tako gubi podrsku Unije. Osnivanje grupe, u kojoj ce biti predstavnici Evropske komisije, Ministarskog saveta i predstavnici Luksemburga, Austrije i Britanije, trebalo bi da bude znak, da sve vise evropskih lidera misli da Del Ponteova nije objektivna prema Hrvatskoj.

Osnivanjem grupe bi presudjivanje da li Hrvatska u potpunosti saradjuje sa Hagom, biilo preneseno sa tuzilastva na petoricu, koja bi imala bitno meksi stav prema Hrvatskoj, istovremeno bi ocena zavisila od evropskih tela, a ne od ustanova UN-a, sto Haski tibunal jeste.

Takvo hrvatsko razmisljanje i “pomoc” prijateljskih drzava, koje ne podrzavaju interpretacije haskog tuzilastva, da puna saradnja znaci izrucivanje penzionisanog generala Ante Gotovine Haskom sudu, mogu da imaju upravo suprotne efekte, od onih koje zeli da postigne hrvatska diplomatija.

Jaci prijatelji u EU su Hrvatsku vec vise puta upozorili da je proslo vreme lobiranja i diplomatskih ofanziva i da zvanicni Zagreb mora da deluje pre svega kod kuce, da Hrvatska dakle mora da uradi sve, da nadje i da izruci optuzene za ratne zlocine.

Uz podrsku prijatelja iz Evropske narodne stranke, Hrvatska se odlucila za drugu taktiku, takvu koja bi mogla da joj donese dodatne probleme. Karla Del Ponte, koja je do sada neposredno upoznavala vrh Unije sa svojim stavovima i ocenama, sada je dobila nekakvu medjukomisiju bez pravih ingerencija i poluga moci, koja bi mogla da zapletenu hrvatsko-hasku saradnju ocenjuje samo na osnovnom nivou.

Osnivanjem petorice Hrvatska ce, bez sumnje, da pogorsa svoj polozaj u Hagu, jer je EU, koja je popustila grupi drzava, koje podrzavaju Hrvatsku medju kojima je i Slovenija, tom odlukom poljuljala ulogu i ugled tuzilastva. To ce biti dodatan argument za tvrdnju da Zagreb radije trazi diplomatske rupe, nego da intenzivno trazi begunca.

Osnivanje petorice jeste Pirova pobeda Zagreba i njegovih prijatelja, jer ce imati vise negativnih nego pozitivnih posledica. Iako bi sada ocenjivanje hrvatske saradnje sa Hagom trebalo da bude preneseno u okvir EU, neke najskepticnije drzave ce se i dalje oslanjati na misljenje haskog tuzitelja, neke, recimo Brtanija, su to vec najavile, i moci ce, uprkos mogucem povoljnijem misljenju petorice, da zaustave hrvatsko priblizavanje.

Dodatno nezadovoljstvo unutar Unije mogla bi da donese i ocena da se zbog Hrvatske sve vise razlikuju stavovi u Uniji. Tesko je verovati da ce jace clanice dozvoliti da se te male suprotnosti medju organima i clanicama EU, zbog jedne drzave kandidata, jos dodatno zaostre.

Karla Del Ponte ce bez sumnje na sto dobiti i ocene medija o osnivanju petorice. Recimo “Vjesnik”, koji je na prvoj strani objavio izvestaj sa naslovom “Del Ponteova gubi podrsku EU”.

“Vecernji list” je preneo i ostar stav slovenackog premijera Janeza Janse, da “ne sme sve da se zasniva na oceni rada Haskog suda, koji gleda sopstvene interese”. Sta je tacno Jansa time mislio, nije poznato, ali takvi stavovi su neobicni, jer pokusavaju da naprave utisak da nesto nije u redu sa Hagom, a ne sa Hrvatskom. Takve ostre stavove zastupa i najveca zagovornica Zagreba, Slovacka, gde su ubedjeni da Karla Del Ponte kaznjava Hrvatsku. Ali takvi stavovi prijateljskih drzava, mogu Hrvatskoj u odnosima sa haskim tribunalom pre da skode nego da koriste.