Hiljade dokumenata, u kojima se detaljno opisuju sramotni zlo\u010dini tokom posljednjih godina britanske imperije sistematski su uni\u0161tavani da na bi pali u ruke narednih vlada, rezultati su zvani\u010dne analize.<\/p>\n
Papiri i dokumenta koja su pre\u017eivjela \u010di\u0161\u0107enje tajno su preba\u010deni u Veliku Britaniju, gdje su bili sakriveni u arhivama Forin ofisa 50 godina, van doma\u0161aja istori\u010dara i zvani\u010dnika, pi\u0161e danas “Gardijan”.<\/p>\n
Arhiva je iza\u0161la na svjetlo dana pro\u0161le godine, kada je grupa Kenijaca, zatvorena i mu\u010dena tokom pobune Mau Mau protiv kolonijalnih vlasti, dobila pravo da tu\u017ei britansku vladu.<\/p>\n
Forin ofis obe\u0107ao je da \u0107e objelodaniti 8.800 fajlova iz 37 biv\u0161ih kolonija koji su \u010duvaju u dobro \u010duvanom cenru za komunikacije u Henslop parku u Bakingem\u0161airu.<\/p>\n
Istori\u010dar, odre\u0111en da nadgleda analizu i transfer dokumenata – Toni Bad\u017eer sa Kembrid\u017ea rekao je da otkri\u0107e arhive stavlja Forin ofis u “sramotnu i skandaloznu poziciju”.<\/p>\n
Prvi dokumenti bi\u0107e dostupni javnosti u Nacionalnom arhivu u Kjuu u Sariju.<\/p>\n
Dokumentacija u Henslop parku uklju\u010duje mjese\u010dne obavje\u0161tajne izvje\u0161taje o “eliminaciji” neprijatelja kolonijalnih vlasti u Malaji 50-tih godina 20. vijeka, zatim potvrde da su ministri u Londonu znali za slu\u010dajeve mu\u010denja i ubistava gerilaca pokreta Mau Mau u Keniji, uklju\u010duju\u0107i slu\u010daj mu\u0161karca koji je \u017eiv ispe\u010den, kao i prisilno iseljavanje mje\u0161tana ostrva Dijego Garsija u Indijskom okeanu.<\/p>\n
Me\u0111utim, postoje dokazi u pisanoj formi da najosjetljiviji dokumenti kasne britanske kolonijalne ere nisu sakriveni, ve\u0107 jednostavno uni\u0161teni.<\/p>\n
U tim dokumentima daju se instrucije za sistematsko uni\u0161tenje 1961. godine nakon \u0161to \u0408an Mekleod, dr\u017eavni sekretar za kolonije, nalo\u017eio da vlade kolonija nakon sticanja nezavisnosti ne treba da dobiju materijal koji bi “mogao da osramoti vladu NJenog veli\u010danstva” kao i pripadnike policije, vojske, administracije i dou\u0161nika, \u0161to bi “moglo da kompromituje obavje\u0161tajne izvore ili da bude neeti\u010dki iskori\u0161teno u novoj vladi”.<\/p>\n
Me\u0111u uni\u0161tenim dokumentima su i dokazi o zlostavljanju gerilaca Mau Mau u zatvorima britanskih vlasti, koji su mu\u010deni i na kraju ubijeni, o 24 nenaoru\u017eana seljaka u Malaji koje su masakrirali vojnici – pripadnici \u0160kotske garde 1948. godine, zatim veoma osjetljivi dokumenti koje su dr\u017eale kolonijalne vlasti u Adenu, gdje je obavje\u0161tajni korpus dr\u017eao tajni centar za mu\u010denje nekoliko godina 1960-tih, kao i dokumenti u Britanskoj Gvajani, koloniji \u010dija je politika zavisila od vlada SAD i \u010diji je prvi lider nakon sticanja nezavisnosti zba\u010den u pu\u010du koji je organizovala CIA.<\/p>\n
\u010cini se da dokumenti koji nisu uni\u0161teni dr\u017eani u tajnosti ne samo da za\u0161tite britansku reputaciju, ve\u0107 da za\u0161tite vladu od eventualnih sudskih postupaka, me\u0111utim, ako mala grupa zatvorenika Mau Mau bude uspje\u0161na u svojoj zakonskoj inicijativi, o\u010dekuje se da \u0107e sli\u010dan potez slijediti hiljade ljudi.<\/p>\n
Ovaj slu\u010daj pa\u017eljivo prate i biv\u0161i gerilci Eoka, koje su 1950-tih zarobili Britanci na Kipru kao i mnogi drugi koji su zatvarani i ispitivani izme\u0111u 1946. i 1967. godine.<\/p>\n
U dokumentima se vidi da je kolonijalnim zvani\u010dnicima nalo\u017eeno da razdvoje dokumentaciju koja \u0107e ostati u zemlji nakon sticanja nezavisnosti od one koja \u0107e biti predodre\u0111ena za uni\u0161tenje.<\/p>\n
Zvani\u010dnici su upozoreni da \u0107e biti procesuirani ako bilo koji dokument odnesu ku\u0107i. Kako se nezavisnost pribli\u017eavala veliki sanduci sa dokumentima uklonjeni su iz kolonijalnih ministarstava u kancelarije guvernera, gdje su pohranjeni u nove sefove.<\/p>\n
Date su jasne instrukcije da Afrikanci, u slu\u010daju Kenije, ne smiju biti uklju\u010deni u ovo “\u010di\u0161\u0107enje, osim slu\u017ebenika kenijske vlade, koji je britanski podanik evropskog porijekla”.<\/p>\n
Kada bi se neki va\u017ean dokument uklanjao iz arhive, stvaran je drugi la\u017eni, koji su stavljali na njegovo mjesto. Ako to nije bilo prakti\u010dno, dokumenti su uklanjani masovno.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hiljade dokumenata, u kojima se detaljno opisuju sramotni zlo\u010dini tokom posljednjih godina britanske imperije sistematski su uni\u0161tavani da na bi pali u ruke narednih vlada, rezultati su zvani\u010dne analize. Papiri i dokumenta koja su pre\u017eivjela \u010di\u0161\u0107enje tajno su preba\u010deni u Veliku Britaniju, gdje su bili sakriveni u arhivama Forin ofisa 50 godina, van doma\u0161aja istori\u010dara […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-81619","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vijesti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81619"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81619\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}