{"id":75477,"date":"2012-02-11T21:38:25","date_gmt":"2012-02-11T20:38:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=75477"},"modified":"2012-02-11T21:38:25","modified_gmt":"2012-02-11T20:38:25","slug":"malo-ledeno-doba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2012\/02\/11\/malo-ledeno-doba\/","title":{"rendered":"Malo ledeno doba"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Prema najnovijoj studiji, objavljenoj online (31. januar, Geophysical Research Letters) Malo ledeno doba po\u010delo je naglo krajem 13-tog vijeka. \u010cestice dima i pra\u0161ine iz vulkanskih erupcija reflektovale su sun\u010devu svjetlost natrag u svemir i na Arkti\u010dkom moru led se pro\u0161irio do epskih razmjera, prenosi portal astronomija.co.rs.<\/a><\/p>\n

“Hla\u0111enje nije i\u0161lo postepeno, bio je to nagli prelaz”, tvrdi jedan od autora studije Gifford Miller, paleoklimatolog i geolog sa Kolorado univerziteta Boulder.<\/p>\n

On i tim stru\u010dnjaka tvrde da sada sa izvjesno\u0161\u0107u mogu da identifikuju po\u010detak Malog ledenog doba, \u0161to je u pro\u0161losti bilo te\u0161ko izvodljivo.<\/p>\n

Poznato je da je u vrijeme Renesanse na sjevernoj hemisferi bilo hladnije nego u Srednjem vijeku. Ljeta su bila hladnija \u010ditavih nekoliko vjekova, i ne samo u Evropi. Do 17. vijeka temperature su pale za pola stepena Celzijusa a klizanje na zamrznutoj Temzi u Londonu ba\u0161 je bilo popularno.<\/p>\n

Zahla\u0111enja su po\u010dela u vrijeme naro\u010dito u\u010destalih vulkanskih erupcija.<\/p>\n

“U drugoj polovini trinaestog vijeka vulkanskih erupcija je bilo vi\u0161e nego u bilo kom periodu za posljednjih 1500 godina”, ka\u017ee Alan Robock, nau\u010dnik za atmosferu sa Rutgers University in New Brunswick, N.J.<\/p>\n

Da su vulkani ‘krivi’ za Malo ledeno doba i nije neka novost. Ali, zahla\u0111enje do kojeg dolazi nakon erupcije vulkana uglavnom je kratkog vijeka. Atmosfera se oporavi od materijala izba\u010denog u nebo za nekoliko godina. Ovdje je zapravo izazov objasniti \u0161ta je to doprinijelo da se Malo ledeno doba odr\u017ei toliko vjekova.<\/p>\n

“Te\u0161ko je objasniti kako vulkanizam mo\u017ee da dovede do tako dugoro\u010dnog zahla\u0111enja”, ka\u017ee Stephen Vavrus, klimatolog sa Univerziteta of Wisconsin\u2013Madison.<\/p>\n

Odgovor se mo\u017eda krije u samom ledu. U simulacijama globalne klime sa Zemljom okovanom ledom koju je sproveo Milerov tim, vulkianske erupcije doprinijele su pove\u0107anju obima Arkti\u010dkog leda. U normalnim okolnostima ovaj led bi se topio u ljetnjim mjesecima. Ali serija od \u010detiri vulkanske eksplozije, svaka oko deceniju nakon prethodne, mogle su da doprinesu da uve\u0107an led ostane stabilan, ka\u017ee Miler.<\/p>\n

Da li su ove erupcije doista doprinijele nastanku Malog ledenog doba jo\u0161 uvijek nije sasvim jasno. Dvije erupcije su se desile na ju\u017enoj hemisferi, \u0161to je mo\u017eda ubla\u017eilo njihov uticaj na sjeveru. A neke od simulacija Milerovog tima i nijesu dovele do super velikog ledenog pokriva\u010da na moru, \u010dak i sa \u010detiri erupcije.<\/p>\n

Ipak, nova studija nudi odr\u017eiv lanac doga\u0111aja, ka\u017ee Robock, spreman da se njegovi rezultati stave na probu u drugim klimatskim simulacijama.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Serija od \u010detiri vulkanske eksplozije, svaka oko deceniju nakon prethodne, mogle su da doprinesu da uve\u0107an led ostane stabilan.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-75477","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-svastara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75477\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}