{"id":60763,"date":"2011-09-10T15:04:51","date_gmt":"2011-09-10T13:04:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=60763"},"modified":"2011-09-10T15:05:38","modified_gmt":"2011-09-10T13:05:38","slug":"ruka-koja-pretka-otkriva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2011\/09\/10\/ruka-koja-pretka-otkriva\/","title":{"rendered":"Ruka koja pretka otkriva"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Studija o drevnom \u010dovekolikom bi\u0107u poznom po nazivu Australopitekus sediba<\/em> otkriva da se to bi\u0107e veralo po kro\u0161njama drve\u0107a poput majmuna, ali je imalo duga\u010dke, spretne prste, sposobne za izradu alatki i hibridna stopala koje su mu ogu\u0107avale da se hvata za grane i ujedno hoda uspravo, prenosi Tanjug.<\/p>\n

Nau\u010dnici su dosad vjerovali da je Homo habilis<\/em> bio prvi koji je izra\u0111ivao alatke na osnovu 21 fosilizovane kosti ruke stare 1,75 miliona godina, koje su prona\u0111ene u Tanzaniji zajedno sa jednim brojem artefakata.<\/p>\n

Podrobna analiza dva djelimi\u010dno fosilizovana skeleta Australopitekusa sedibe, otkrivena 2008. godine u Ju\u017enoj Africi, ukazuje da su ova bi\u0107a, koja su tumarala Zemljom prije 1,9 miliona godina, daleko ranije pravila oru\u0111e, te bi mogla da budu prvi direktni predak ljudske vrste.<\/p>\n

Palac za pravljenje alatki<\/strong><\/p>\n

Na osnovu najkompletnijeg uzorka ruke koji je ikada dosad prona\u0111en mo\u017ee se zaklju\u010diti da je Australopitekus sediba<\/em> imao izuzetno duga\u010dak palac i sna\u017ene prste kojim je mogao da pravi alatke, iako je i dalje imao mali mozak poput majmunskog, pi\u0161e u studiji objavljenoj u \u010dasopisu Science.<\/em><\/p>\n

Kosti ruke pripadale su odrasloj \u017eenki staroj izme\u0111u 20 i 30 godina. Njeni ostaci prona\u0111eni su pored skeleta dje\u010daka \u010dije su fosilizovane kosti, tako\u0111e, prou\u010davane u okviru studije.<\/p>\n

“Sedibina ruka otkriva nevjerovatan spoj osobina za koje nikada ne bismo vjerovali da mogu da se na\u0111u na jednoj istoj ruci”, kazala je koautorka studije Trejsi Kivel sa Instituta Maks Plank za Evolutivnu antropoligiju u Lajpcigu.<\/p>\n

“Palac je duga\u010dak, \u010dak du\u017ei od onog kod modernog \u010dovjeka”, objasnila je ona.<\/p>\n

“Ru\u010dni zglob je bio bolje opremljen da se nosi sa ve\u0107im tovarom nego za rukovanje alatkom. Prsti su bili duga\u010dki i tanki sposobni za sna\u017ean stisak”, dodala je Kivel.<\/p>\n

Ruka za penjanje po drve\u0107u, ali i za precizan hvat<\/strong><\/p>\n

“Ova mje\u0161avina morfologije sugeri\u0161e da je sediba ruke i dalje najvi\u0161e koristio za penjanje uz drve\u0107e, ali je, tako\u0111e, bio sposoban za precizan hvat koji je neophodan za izradu kamenih alatki”, napomenula je ona.<\/p>\n

Me\u0111u ostalim djelovima tijela koje su nau\u010dnici prou\u010davali je i sedibin mali mozak, poput \u0161impanzinog, ali sa pribli\u017eno ljudskom konfiguracijom, karlica koja ukazuje na uspravan stav kao i jedno stopalo i \u010dlanak koji “istovremeno imaju\u00a0 majmunske i ljudske anatomske osobine”, kazao je vo\u0111a istra\u017eivanja Li Berger, profesor na ju\u017enoafri\u010dkom Vitvaterstrand univerzitetu, koji je 2008. zajedno sa svojim devetogodi\u0161njim sinom otkrio fosil u jednoj pe\u0107ini u oblasti Malapa, sjeverno od Johanesburga.<\/p>\n

Na tom nalazi\u0161tu je otad otkriveno vi\u0161e od 220 kostiju koje pripadaju najmanje petoro jedinki, me\u0111u kojima ima beba, adolescenata i odraslih.<\/p>\n

Kosti \u017eenskog stopala i \u010dlanka, mo\u017eda najkompletnijih dosad prona\u0111enih uzoraka, iznenadile su paleontologe svojom\u00a0 neo\u010dekivanom mje\u0161avinom no\u017enog svoda i ahilove tetive nalik ljudskim i majmunske potkolenice.<\/p>\n

Tranzicija sa majmuna na \u010dovjeka<\/strong><\/p>\n

“Da kosti nijesu prona\u0111ene \u010dvrsto spojene, istra\u017eiva\u010di bi vjerovatno pomislili da pripadaju razli\u010ditim vrstama”, kazao je Bernard Zifel sa Vitvaterstrand univerziteta koji je, tako\u0111e, u\u010destvovao u istra\u017eivanju.<\/p>\n

Analiza 80-\u010dlanog me\u0111unarodnog istra\u017eiva\u010dkog tima nudi nova obja\u0161njenja za na\u010din na koji je izvedena tranzicija sa majmuna na \u010doveka, ali i otvara pregr\u0161t novih pitanja o evoluciji ljudske vrste.<\/p>\n

Nau\u010dnici nijesu sigurni da li je Homo genus<\/em>, kojim je obuhva\u0107en i savremeni \u010dovjek, evoluirao direktno iz Australopitekusa sedibe<\/em>, ili je Australopitekus sediba<\/em> bio tzv. “\u0107orsokak” vrsta, a Homo genus evoluirao nezavisno od njega.<\/p>\n

Jedan od glavnih problema s kojim se paleontolozi suo\u010davaju je to \u0161to se veoma malo zna o skeletnim osobinama Homo habilisa<\/em>, pa iako je sediba dobro definisan ne postoji uporedni dokaz.<\/p>\n

Ipak, na osnovu dosada\u0161njih otkri\u0107a mo\u017ee se zaklju\u010diti da je Australopitekus sediba<\/em> najbolji kandidat za pretka s kojim je zapo\u010dela evolucija ljudske vrste, naveo je Berger.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mali mozak Australopitekus sediba je poput \u0161impanzinog, ali sa pribli\u017eno ljudskom konfiguracijom.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-60763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-svastara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60763"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60763\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}