{"id":57717,"date":"2011-08-08T21:13:14","date_gmt":"2011-08-08T19:13:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=57717"},"modified":"2011-08-08T21:13:45","modified_gmt":"2011-08-08T19:13:45","slug":"u-20-veku-zabelezena-dva-velika-kraha-u-svetu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2011\/08\/08\/u-20-veku-zabelezena-dva-velika-kraha-u-svetu\/","title":{"rendered":"U 20. veku zabele\u017eena dva velika kraha u svetu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Berzanski krah, od kojeg se strahovalo tokom vikenda, u ponedeljak 8. avgusta ipak je izbegnut. U 20. veku zabele\u017eena su dva velika kraha, ali sa razli\u010ditim posledicama. Berzanski krah nije u potpunosti definisan pojam, ali se pod njim podrazumeva nagli i brz pad akcija na jednoj ili vi\u0161e berzi.<\/p>\n

Jedna od osnovnih odlika te pojave je panika investitora, koji istovremeno prodaju akcije, \u010dime stvaraju za\u010darani krug pada vrednosti. Smatra se da se mo\u017ee govoriti o krahu kada indeksi padnu za vi\u0161e od 20% za samo nekoliko dana.<\/p>\n

Okida\u010d straha od novog kraha bilo je sni\u017eavanje kreditnog rejtinga SAD, koji je od 1917. godine uvek bio na presti\u017enom nivou AAA. Prema oceni Standard end Pursa (S&P), SAD sada imaju rejting AA+ uz negativnu perspektivu.<\/p>\n

Strepnja da \u0107e do\u0107i do kraja produbljena je time \u0161to je pro\u0161le sedmice zabele\u017een sna\u017ean pad na tr\u017ei\u0161tima – 13% u Frankfurtu, skoro 11% u Parizu i skoro 10% u Londonu, dok je u Njujorku zabele\u017eena najgora semica od kraha 2008. i zabele\u017een je pad indeksa Dau D\u017eons (Dow Jones) od 5,75%. U Njujorku je u jeku krize sa rizi\u010dnim hipotekarnim kreditom od januara do oktobra 2008. zabele\u017een pad akcija do 50%. Posledice te krize u svetu jo\u0161 se ose\u0107aju, a me\u0111u njima je i du\u017eni\u010dka kriza u zemljama evro zone i SAD.<\/p>\n

Tokom 20. veka u svetu su zabele\u017eena dva velika kraha, \u010dije su posledice bile veoma razli\u010dite. Nakon kraha iz oktobra 1987. godine usledio je brzi oporavak, dok je Velika depresija iz 1929. dovela do vi\u0161egodi\u0161nje recesije, nezaposlenosti i bede, a u tom kontekstu izbio je i Drugi svetski rat.<\/p>\n

Slom berzanskih tr\u017ei\u0161ta u oktobru 1929. dogodio se nakon pucanja takozvanog \u0161pekulativnog balona, koji je naveo milione Amerikanaca da kupuju akcije posredstvom investicionih fondova, koji su jedan za drugim propadali.<\/p>\n

Indeks Dau D\u017eons (Dow Jones) je u ponedeljak 28. oktobra 1929. opao za 13%, a narednog dana, poznatog kao “crni utorak”, opao je za dodatnih 12%. Do kraja novembra izgubio je polovinu svoje vrednosti, a do sredine 1932. godine i 90% vrednosti u odnosu na period pre kraha. Tu vrednost uspe\u0107e da nadoknadi tek 1954. godine. Naime, tek nakon Drugog svetskog rada me\u0111unarodna privreda je krenula putem trajnog rasta, koje je trajao do problema 70-ih godina i novog kraha 1987, koji, me\u0111utim, nije ostavio toliko duboke posledice.<\/p>\n

Dau D\u017eons je, opet u oktobru, 19. tog meseca, opao za 23% \u0161to je najve\u0107i pad u jednom danu zabele\u017een do dana\u0161njih dana. Tim putem krenula je i ve\u0107ina svetskih berzi. Taj krah, koji su dodatno ote\u017eali tehni\u010dki problemi informati\u010dke obrade naloga, nije imao posledice.<\/p>\n

Indeksi su se brzo oporavlili i Dau D\u017eons je dve godine kasnije povratio vrednost.<\/p>\n

U skorije vreme, svetske berze su pro\u0161le kroz te\u0161ke trenutke, ali to je bilo ograni\u010deno. To se doga\u0111alo 1997. tokom krize u Aziji, 1998. kada je propao \u0161pekulativni fond LCTM kao posledica krize u Rusiji, 2000. kada je uru\u0161ena naduvana vrednost internet akcija i 2001. nakon teroristi\u010dkih napada na SAD.<\/p>\n

EurActiv<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Berzanski krah, od kojeg se strahovalo tokom vikenda, danas je, ipak, izbegnut<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-57717","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-drugi-pisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57717\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}