Na teritoriji centralnog dela Beograda nalaze se tragovi mora – badenskog, sarmatskog i panonskog vodenog basena.<\/p>\n
Pojedina nalazišta u vidu stena i fosila stavljena su pod zaštitu dr\u017eave, kao spomenici prirode od me\u0111unarodnog zna\u010daja, kao što je lokalitet ispod spomenika Pobedniku na Kalemegdanu i kod stadiona na Tašmajdanu, kazala je savetnik Prirodnja\u010dkog muzeja u Beogradu Gordane Jovanovi\u0107.<\/p>\n
Ona je objasnila da su još od nastanka Alpa, Karpata i Dinarida stvoreni uslovi za formiranje panonskog vodenog basena i podsetila da je postojalo više faza razvoja Panonskog mora, od kojih su mla\u0111a pre imala odlike jezera.<\/p>\n
Najstariju fazu predstavljalo je plitko i toplo more (badensko) s odlikama sli\u010dnim Jadranskom i Sredozemnom moru, pre oko 15 miliona godina kada su nastala i beogradska uzvišenja Kalemegdan i Tašmajdan od sprudnih litotamnijsko-briozojskih kre\u010dnjaka.<\/p>\n
Litotamnije su crvene morske alge koje, pored korala, predstavljaju najve\u0107e graditelje \u010dvrstog kopna i na prostoru izme\u0111u Slavije, Kalemegdana i \u010cubure nastali su sprudovi beli\u010dasto-\u017eutih stena izgra\u0111enih od algi, briozoa i drugih fosila, rekla je Jovanovi\u0107eva.<\/p>\n
Ona je kazala da je tašmajdanski kre\u010dnjak koriš\u0107en kao gra\u0111evinski kamen od kojeg su izgra\u0111eni deo starog Beograda, beogradska tvr\u0111ava i drugi delovi i da bi trebalo omogu\u0107iti restauraciju ovog lokaliteta, kako bi se sa\u010duvao od propadanja – zarušavanja.<\/p>\n
Pored prirodnih izdanaka, koji se lako otkrivaju gra\u0111evinskim radovima, postoji više sprudova sa ostacima fosila – mikrofaune, je\u017eevi, pu\u017eevi, školjke, koji \u010dine \u010dvrstu podlogu današnjeg Beograda.<\/p>\n
Ta podloga mo\u017ee se na\u0107i u ulicama Gavrila Principa i Jug Bogdanovoj, padini Kalemegdana, od pristaništa do Zoološkog vrta, od Tašmajdana prema severozapadu, ispod Kosovske ulice, gde ide do dubine od 40 metara i na površini kod Tašmajdana.<\/p>\n
U nekim ulicama centra grada nalazi se ispod samog asfalta – u Krunskoj, Kumanovskoj, Georgi Dimitrova i Borskoj ulici.<\/p>\n
Krajem badenskog veka, pre oko 13 miliona godina, došlo je do kolebanja mora, pomeranja obalskih linija i pove\u0107anog priticaja slatkih voda, što je izazvalo sni\u017eavanje saliniteta i nastanak novog vodenog basena "Sarmatskog mora".<\/p>\n
Zbog promenjenih uslova \u017eivota tada iš\u010dezavaju morski organizmi, a po broju vrsta nastaju siromašnije \u017eivotinjske grupe, pu\u017eevi, školjke i ribe.<\/p>\n
Tereni kroz koje je prošao vodovodni tunel od Top\u010didera do Tašmajdana izgra\u0111eni su od sarmatskih kre\u010dnjaka, isto tako i novi tunel u Resniku predvi\u0111en za zaobilaznicu oko Beograda, a ima ga i na drugim lokalitetima kao što su Omladinski stadion, temelji Beogra\u0111anke, bušotine kod Interne B klinike i na drugim mestima.<\/p>\n
"Panonski stadijum" nazvan je po Panoniji, a vodeni basen je zbog potpunog ukidanja veze \u0110erdapskog moreuza sa Crnim i Kaspijskim morem postao mali izolovani basen "Panonsko more u u\u017eem smislu", pre oko 11 miliona godina.<\/p>\n
Basen su nastanjivale vrste koje \u017eive u jezerima i rekama, a bile su sli\u010dne današnjoj fauni Kaspijskog jezera – sitni pu\u017eevi i školjke, sitni ra\u010di\u0107i i ribe.<\/p>\n
Panon je bio na prostoru na kome se sada nalaze tunel u ulici Gavrila Principa, stadion Crvene zvezde, na potezu izme\u0111u Kalemegdana i Slavije, Terazijski plato i na drugim mestima.<\/p>\n
Postoji još lokaliteta na terenima Beograda koji su u svetskoj literaturi poznati još od 19. veka i koji zavre\u0111uju da se na\u0111u na spisku zašti\u0107enih objekata, kao što su potok Karaga\u010da u Vr\u010dinu i Rakovi\u010dki potok, jedan od lokaliteta u Srbiji koji ima najviše fosila – više od 100 fosilnih vrsta.<\/p>\n
Tanjug <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na teritoriji centralnog dela Beograda nalaze se tragovi mora – badenskog, sarmatskog i panonskog vodenog basena.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-49423","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-svastara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49423"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49423\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}