{"id":49372,"date":"2008-01-30T14:22:22","date_gmt":"2008-01-30T14:22:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=49372"},"modified":"2008-01-30T14:22:22","modified_gmt":"2008-01-30T14:22:22","slug":"dan-kada-je-hitler-postao-kancelar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2008\/01\/30\/dan-kada-je-hitler-postao-kancelar\/","title":{"rendered":"Dan kada je Hitler postao kancelar"},"content":{"rendered":"

Na današnji dan, 30. januara 1933. godine, Adolf Hitler<\/a> je polo\u017eio zakletvu za kancelara, a taj datum predstavlja po\u010detak nacisti\u010dkog terora u Evropi.<\/p>\n

Mnogi konzervativni politi\u010dari sa tadašnje politi\u010dke scene u Njema\u010dkoj vjerovali su da je predsjednik Paul fon Hindenburg<\/a> u stanju da kontroliše Hitlera i njegove sljedbenike. <\/p>\n

Franc fon Papen<\/a>, politi\u010dar centra i bivši kancelar, izjavio je tada da \u0107e Hitler "za dva mjeseca biti pritjeran uza zid".<\/p>\n

U momentu kada je kulminirala privredna kriza u svijetu, koja je u Njema\u010dkoj rezultirala sa 5,5 miliona nezaposlenih, Hitler je, po mišljenju predsjednika Hindenburga, sve više postajao garant nacionalnog jedinstva. Njegova ra\u010dunica je, osim toga, bila da \u0107e vlada, u kojoj dominiraju konzervativne partije, ukrotiti Hitlera. <\/p>\n

Toga istorijskog 30.januara, zakletvu su polo\u017eila samo trojica nacista. Pored Hitlera, bili su to ministri Herman Gering<\/a> i Vilhelm Frik<\/a>.<\/p>\n

Kada je imenovan na najvišu funkciju, Hitler je bio na \u010delu tada daleko najja\u010de stranke u njema\u010dkom parlamentu, Rajhstagu, ali ni na jednim od \u010detvoro izbora odr\u017eanih 1932. godine ni za njega ni za njegovu stranku nije glasalo više od 40 odsto Njemaca. <\/p>\n

Po\u010detkom marta 1933. godine, na ponovnim izborima, Nacionalsocijalisti\u010dka partija<\/a> osvojila je 44 posto glasova bira\u010da. To je bilo dovoljno za apsolutnu ve\u0107inu. <\/p>\n

Sedam dana ranije, došlo je do po\u017eara u kojem je izgorjela zgrada Rajhstaga. To je Hitleru poslu\u017eilo kao povod da hitnim dekretom stavi van snage elementarna ljudska prava. <\/p>\n

23. marta za Hitlera su glasale sve gra\u0111anske partije. Sa dvotre\u0107inskom ve\u0107inom usvojeni su svi zakoni, koji su Hitleru omogu\u0107ili neograni\u010denu vlast i mo\u0107. <\/p>\n

Bio je to kraj višestrana\u010dkog parlamentarnog sistema. Samo je SPD glasala protiv Hitlera. Uslijedile su \u010distke i do ljeta su sve politi\u010dke partije bile, kako je to isticala Hitlerova vlada, "dobrovoljno raspuštene ili zabranjene". Samo je Vajmarski ustav<\/a> formalno ostao na snazi.  <\/p>\n

Za nekoliko mjeseci Hitler je uspostavio diktaturu koja je po\u010divala na teroru. Ve\u0107 u februaru je ukinuo slobodu štampe i okupljanja, u martu je razvlastio parlament, u aprilu i pokrajinske vlade, u maju je raspustio slobodne sindikate, u julu zabrani sve partije osim svoje NSDAP, podfsje\u0107a danas Radio Doj\u010de Vele. <\/p>\n

Osim toga, Hitler je u aprilu po\u010deo prvi bojkot jevrejski radnji, zabrane rada jevrejskim ljekarima, advokatima, novinarima, nastavnicima i profesorima. <\/p>\n

Ve\u0107 na prolje\u0107e 1933. godine formirani su prvi koncentracioni logori<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na današnji dan, 30. januara 1933. godine, Adolf Hitler<\/a> je polo\u017eio zakletvu za kancelara, a taj datum predstavlja po\u010detak nacisti\u010dkog terora u Evropi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-49372","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-svastara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49372"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49372\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}