{"id":49048,"date":"2007-01-15T12:04:05","date_gmt":"2007-01-15T12:04:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=49048"},"modified":"2007-01-15T12:04:05","modified_gmt":"2007-01-15T12:04:05","slug":"3d-mapa-tamne-materije","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2007\/01\/15\/3d-mapa-tamne-materije\/","title":{"rendered":"3D mapa tamne materije"},"content":{"rendered":"

\\\"Astronomi su "slikali" tamnu materiju koja \u010dini "okvir" na kojem le\u017ee zvezde i galaksije. Tamna materija ne reflektuje i ne emituje uo\u010dljivu svetlost mada predstavlja ve\u0107inu mase univerzuma. <\/p>\n

U studiji, koja je objavljena u \u010dasopisu "Nature" iznose se do sada najbolji dokazi da raspored galaksija prati raspored tamne materije. <\/p>\n

To je zato što tamna materija privla\u010di "obi\u010dnu" materiju svojom gravitacionom silom. <\/p>\n

Nau\u010dnici su predstavili svoje istra\u017eivanje na konferenciji za štampu na 209. kongresu Ameri\u010dkog astronomskog udru\u017eenja u Sijetlu. <\/p>\n

Istra\u017eivanje se pored ostalog sastojalao od više hiljadu satu observacija teleskopa Habl ("Hubble") koji se nalazi u zemljinoj orbiti. <\/p>\n

Prema re\u010dima jednog od nau\u010dnika, "rezultati studije predstavljaju prelepu potvrdu standardnih teorija o razvoju struktura u univerzumu tokom nekoliko milijardi godina". <\/p>\n

"Obi\u010dna" materija, gasovi, zvezde, planete i galaksije, \u010dini tek jednu šestinu ukupne mase univerzuma. Ostatak te mase je nevidljiv. <\/p>\n

Prethodne studije tamne materije su se uglavnom sastojale od simulacija dok su ovoj studiji nau\u010dnici uspeli da, kako tvrde, naprave trodimenzionalnu mapu njene distribucije. <\/p>\n

Ovaj izazov za astronome se poredi sa pravljenjem mape nekog grada na osnovu snimaka uz vazduha tokom no\u010di a na kojima se vidi samo osvetljenje na ulicama. Tamna materija je nevidljiva tako da su samo osvetljene galaksije vidljive golim okom. <\/p>\n

Savijanje svetlosti<\/strong><\/p>\n

Mapa rasporeda tamne materije je napravljena na osnovu merenja otprilike pola miliona udaljenih galaksija. <\/p>\n

Autor studije Ri\u010dard Masi i njegove kolege koristile su metodu koja se zasniva na merenju slabih gravitacionih sila i njihov uticaj na svetlost da bi utvrdili prisustvo tamne materije. <\/p>\n

Da bi svetlost sa udaljenih galaksija stigla do Zemlje ona mora da pro\u0111e kroz tamnu materiju koja je pak savija na veoma sli\u010dan na\u010din na koji se svetlost savija kada prolazi kroz obi\u010dno so\u010divo. <\/p>\n

"Mi statisti\u010dki shvatamo kako te galaksije treba da izgledaju", rekao je dr. Masi iz Kalifornijskog instituta za tehnologiju (Caltech) u Pasadeni. <\/p>\n

"Ako stavite tamnu materiju na put svetlosti, ona \u0107e svojom gravitacionom silom da je savije i promeni njenu putanju. Kada se to dogodi, menja se i slika galaksija iz kojih dopire. To zna\u010di da mi te galaskije vidimo na iskrivljeni na\u010din, kao da je svetlost prošla kroz niz so\u010diva…u ovom slu\u010daju ta so\u010diva su ustvari tamna materija", ka\u017ee dr. Masi. <\/p>\n

Da bi napravili trodimenzionalni prikaz, odnoso, dodali dimenziju daljine, observacije napravljene sa Habla kombinovane su sa snimcima napravljenim kroz teleskope na Zemlji. <\/p>\n

Mapa rasporeda tamne materije potvr\u0111uje da se galaksije nalaze unutar "grudvi" tamne materije.<\/p>\n

Te "grudve" su povezane mostovima tamne materije koji se zovu "filamenti". "Grudve" i "filamenti" \u010dine mre\u017eu koja je nalik na paukovu. <\/p>\n

Nau\u010dnici tvrde da je ovo veliki korak u pravcu razumevanja uticaj tamne materija na univerzum iako su u ovoj studiji izmereni tek dva kvadratna stepena od ukupno 40 hiljada kvadratnih stepena neba. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\"Astronomi su "slikali" tamnu materiju koja \u010dini "okvir" na kojem le\u017ee zvezde i galaksije. Tamna materija ne reflektuje i ne emituje uo\u010dljivu svetlost mada predstavlja ve\u0107inu mase univerzuma. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-49048","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-svastara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49048\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}