Iako veran svetosavskoj crkvi, da li mitropolit Amfilohije, ipak, gaji ambicije da postane poglavar samostalne pravoslavne crkve u Crnoj Gori, pogotovu otkako nije izabran za patrijarha Srpske pravoslavne crkve?<\/p>\n
Pi\u0161e: Milenko Pe\u0161i\u0107<\/strong><\/em><\/p>\n Ono što je drugi \u010dovek Ruske pravoslavne crkve rekao Filipu Vujanovi\u0107u, crnogorski predsednik je mogao verovatno da \u010duje i u februaru 2009. godine u Moskvi od patrijarha Kirila. A verovatno je to isto Igoru Lukši\u0107usaopštio i patrijarh srpski u Beogradu.<\/p>\n A mitropolit volokolamski Ilarion je u Podgorici jasno poru\u010dio da u Crnoj Gori postoji jedna kanonska crkva na \u010dijem je \u010delu mitropolit Amfilohije i „mala grupa samozvanaca koja se \u017eeli prikazati kao crkva".<\/p>\n Ovakav stav „ministra spoljnih poslova" ruske crkve nije nikakav srpski inat. Pravoslavne crkve se ne osnivaju po policijskim stanicama, kao Miraševa CPC, niti partijskim dekretima, kao što to piše u novom programu vladaju\u0107e Demokratska partije socijalista. I da li \u0107e Milo \u0110ukanovi\u0107 i njegovi partijski istomišljenici prestati da sanjaju „patrijaršiju" na Cetinju? Sigurno da ne\u0107e. Pa zašto je visoki crkveni diplomata dolazio u Beograd i Podgoricu u isto vreme kada i premijer Crne Gore u svoju prvu zvani\u010dnu posetu Srbiji?<\/p>\n Verovatno da oja\u010da Amfilohijeve pozicije u predstoje\u0107im razgovorima o definisanju pravnog polo\u017eaja pravoslavne crkve u Crnoj Gori. Ilarion je crnogorskoj javnost objasnio kako nije mogu\u0107e formirati novu crkvu svaki put kada se formira nova dr\u017eava. A da li je iza zatvorenih vrata, kod svojih sagovornika, ipak, ispipavao puls o mogu\u0107nosti da Mitropolija crnogorsko-primorska dobije širu crkvenu autonomiju, kao uvod u autokefaliju? Odgovor na ovo pitanje bi\u0107e poznat po potezima koje u narednom periodu budu vukli vukli crnogorski dr\u017eavni vrh i SPC.<\/p>\n U svakom slu\u010daju, glas najve\u0107e pravoslavne crkve u svetu s pa\u017enjom se sluša i u Beogradu i Podgorici. Iako za sada ne znamo rezultate ove crkvene šatl-diplomatije, za po\u010detak \u0107e biti dovoljno ako su ubla\u017eene napetosti izme\u0111u Patrijaršije i Podgorice. Naro\u010dito otkako je Filip Vujanovi\u0107 izjavu patrijarha Irineja, da su Srbi i Crnogorci isti narod, shvatio kao uvredu.<\/p>\n Za pet godina samostalnosti Crna Gora je napravila ogroman napredak. Postala je kandidat za EU, na dobrom je putu da uskoro postane i \u010dlanica NATO-a, ali ceo dr\u017eavno-nacionalni projekat ima jedan problem – nedovoljno Crnogoraca. Kao glavni krivci za manjak Crnogoraca ozna\u010deni su Beograd i Srpska pravoslavna crkva.<\/p>\n Po poslednjem popisu, u Crnoj Gori \u017eivi 45 odsto Crnogoraca, a crnogorskim jezikom govori tek 37 odsto gra\u0111ana.<\/p>\n Mitropolija crnogorska-primorska je zbog rezultata popisa ozna\u010dena kao strano telo. Od referenduma 2006. godine od Mitropolije se ne tra\u017ei samo da bude lojalna novoj dr\u017eavi, ve\u0107 i da aktivno u\u010destvuje u formiranju novog crnogorskog identiteta.<\/p>\n Sam premijer Lukši\u0107 ne krije da o\u010dekuje da „pravoslavna crkva u Crnoj Gori bude podrška dr\u017eavi i da poka\u017ee više sluha prema crnogorskoj naciji".<\/p>\n Iako veran svetosavskoj crkvi, da li mitropolit Amfilohije, ipak, gaji ambicije da postane poglavar samostalne pravoslavne crkve u Crnoj Gori, pogotovu otkako nije izabran za patrijarha Srpske pravoslavne crkve? Ima elemenata koji idu u prilog ovakvom razmišljanju. Amfilohije je odnedavno po\u010deo da koristi istorijsku titulu „arhiepiskop cetinjski", a osnovao je i Episkopski savet, mo\u017eda zametak budu\u0107eg Sinoda. To se mo\u017ee nazreti iz jednog zvani\u010dnog saopštenja iz 2010. godine u kojem se ka\u017ee da: „Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori sa\u010dinjavaju Eparhije Srpske pravoslavne crkve: Mitropolija crnogorsko-primorska i Eparhije budimljansko-nikši\u0107ka, zahumsko-hercegova\u010dka i mileševska. Arhijereji tih eparhija, shodno saborskoj odluci, \u010dine Episkopski savjet pod predsjedništvom arhiepiskopa cetinjskog i mitropolita crnogorsko-primorskog…"<\/p>\n U intervjuu za Atlas televiziju, Amfilohije je objasnio da bilo koja mitropolija mo\u017ee da postane autokefalna, ali da je to isklju\u010divo odluka crkve i da bi za to bila potrebna ne samo saglasnost SPC ve\u0107 i svih pomesnih patrijaršija, navode\u0107i primer Kiparske crkve koja je autokefalnost stekla u 4. veku.<\/p>\n To teoretski zna\u010di da nije nemogu\u0107e da Mitropolija crnogorsko-primorska postane autonomna cetinjska arhiepiskopija. Ali, malo je verovatno da bi se Sveti arhijerejski sabor SPC, bar u skorije vreme, odva\u017eio na tako krupan korak i dao punu autonomiju pravoslavnoj crkvi u Crnoj Gori po modelu Ohridske arhiepiskopije. \u010cak i kada bi za to imala podršku Carigradske i Moskovske patrijaršije, SPC bi time rizikovala dezintegraciju i povratak na stanje pre ponovnog ujedinjenja 1920. godine. Po istom receptu bi onda mogla da nastane i pravoslavna crkva u Bosni i Hercegovini, što su pojedini bošnja\u010dki lideri i tra\u017eili, tokom ratova devedesetih godina, ali i pravoslavna crkva u Hrvatskoj.<\/p>\n Zvani\u010dni Beograd, okupiran svojim problemima, ve\u0107 je umoran od neosnovanih optu\u017ebi iz Podgorice kako ne gleda blagonaklono na crnogorsku nezavisnost i kako koristi Srpsku pravoslavnu crkvu da produbljuje podele me\u0111u vernicima. Boris Tadi\u0107 je odmah posle referenduma o nezavisnosti posetio Crnu Goru i poru\u010dio da Srbija ho\u0107e da sa njom gradi prijateljske i dobrosusedske odnose. Njegov stav da Srbi u Crnoj Gori ne mogu biti manjina, zato što ne mogu biti ni fizi\u010dka ni istorijska manjina, nije prepisan iz nekakvog Garašaninovog „Na\u010dertanija". \u010cinjenicu da su se Srbi vekovima ra\u0111ali i postojali u Crnoj Gori ne mo\u017ee da promeni crkva, \u010dak i da iz svog naziva izbaci prefiks „srpska".<\/p>\n Da je pravoslavna crkva po svom karakteru nadnacionalna i vaseljenska i da je njen cilj da objedinjuje – pokazuje i primer Aleksandrijskog patrijarhata koji u svojoj kanonskoj jurisdikciji obuhvata vernike u više od 50 dr\u017eava.<\/p>\n Ali, Balkan nije Afrika.<\/p>\n Politika<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Iako veran svetosavskoj crkvi, da li mitropolit Amfilohije, ipak, gaji ambicije da postane poglavar samostalne pravoslavne crkve u Crnoj Gori, pogotovu otkako nije izabran za patrijarha Srpske pravoslavne crkve?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-47809","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-drugi-pisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47809\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}