{"id":47199,"date":"2009-12-19T12:55:19","date_gmt":"2009-12-19T12:55:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=47199"},"modified":"2009-12-19T12:55:19","modified_gmt":"2009-12-19T12:55:19","slug":"crnogorske-banke-da-bi-prezivjele-kreditiraju-jedna-drugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2009\/12\/19\/crnogorske-banke-da-bi-prezivjele-kreditiraju-jedna-drugu\/","title":{"rendered":"Crnogorske banke da bi pre\u017eivjele kreditiraju jedna drugu"},"content":{"rendered":"

Nešto manja od Conecticutta, balkanska dr\u017eava Crna Gora je dobro mjesto ako \u017eelite da gledate \u010distu vodu Jadrana, šarmantne srednjovjekovne gradi\u0107e kakav je Kotor, ali i finansijski slom koji visi u vazduhu, piše reporter agencije Reuters<\/em>, u opširnom \u010dlanku o stanju bankarskog sektora u Crnoj Gori. <\/p>\n

– Neizmirenje obaveza i zakašnjele isplate bankama su narasli i prijete, kako bankarskom sektoru, tako i kompletnoj ekonomiji dr\u017eave koja je podnijela zahtjev za \u010dlanstvo u Evropskoj uniji. Nekada dio Republike Jugoslavije, Crna Gora koristi euro van eurozone, jer nije njen dio – napisao je reporter Adam Taner, prenose\u0107i utiske sa nedavne posjete Crnoj Gori.<\/p>\n

Sli\u010dan scenario, kako je dodao, odigrao se u potpuno druga\u010dijim zemljama poput Irske, Islanda i Letonije i „iako je mala vjerovatno\u0107a da \u0107e mala dr\u017eava poput Crne Gore uzdrmati zapadni finansijski svijet, ona bi mogla signalizirati nastavak gungule u dijelu Evrope koji stupa na scenu". Kockanjem na oporavak cijena nekretnina, neke od crnogorskih banaka te\u017ee kupovini vremena, šemama koje obuhvataju refinansiranje, mutne imovinske fondove i revolving kredite.<\/p>\n

– Banke tra\u017ee na\u010dine da unište toksi\u010dna sredstva – ka\u017ee Dragan Prelevi\u0107, vode\u0107i advokat u oblasti nekretnina.<\/p>\n

Globalni finansijski eksperti tvrde da neke banke vuku kredite jedne od drugih. Jedan direktor, koji je \u017eelio da ostane anoniman, opisuje pozajmice koje banke \u010dine jedne od drugih za finansiranje otplate zajmova, kao šemu ponovljenih pozajmica koju slijede i neki klijenti, samo u manjem obimu.<\/p>\n

– Mi to radimo svakih par mjeseci, na taj na\u010din pre\u017eivljavamo," ka\u017ee ovaj direktor. <\/p>\n

"Na\u017ealost, to je legalno", dodao je on.<\/p>\n

Bankari širom nekad komunisti\u010dke, isto\u010dne Evrope, mo\u017eda su previše spori da bi prepoznali mogu\u0107e gubitke iz lošeg duga u za\u010detku kolapsa tr\u017eišta nekretnina, ka\u017eu eksperti.<\/p>\n

Banke odla\u017eu proglašavanje neizmirenih kredita, a raspolaganje imovinom koja se koristi kao kolateral, mo\u017eda ne bi bilo problem kada bi se cijene nekretnina oporavila. U slu\u010daju da se to ne dogodi, to bi moglo uticati i na mati\u010dne banke kao što su Ma\u0111arski OTP, Societe Generale, Hypo Group Alpe Adria iz Austrije i Slovena\u010dka NLB.<\/p>\n

Direktor Centralne banke Ljubiša Krgovi\u0107 navodi da \u010detvrtina svih kredita u Crnoj Gori kasni sa pla\u0107anjem, dok se 10 procenata njih ne pla\u0107a i vjerovatno \u0107e biti zavedeni kao gubici. Banke u Crnoj Gori, koje su ostvarila svoju nezavisnost od Srbije 2006. godine, „na razli\u010ditim nivoima pori\u010du koliko su loše precijenile razli\u010dite nekretnine u vrijeme buma," ka\u017ee trgovac. Neke od njih produ\u017eavaju grejs periode ili ponovo pregovaraju o uslovima, potez koji dr\u017ei loš dug van njihovih finansijskih izvještaja.<\/p>\n

Najve\u0107a banka u Crnoj Gori, Crnogorska komercijalna banka (CKB), podru\u017enica OTP-a, restrukturirala izme\u0111u \u010detvrtine i te\u0107ine svojih kredita, navodi izvršni direktor Georg Bobvos, dodaju\u0107i da me\u0111unarodne banke imaju stro\u017ee standarde. Advokat Prelevi\u0107 ka\u017ee da neke banke u Crnoj Gori idu i dalje. <\/p>\n

"Oni osnivaju paralelne imovinske fondove koji ih preuzimaju. Na taj na\u010din oni samo kupuju vrijeme", ka\u017ee on.<\/p>\n

U prošlosti su neki krediti na nepoketnosti (SPV – Investicije posebne namjene) mogli ostati van bilansa banke pod pretpostavkom da su to sigurne investicije. Kako je pad cijena nekretnina u\u010dinio kredite rizi\u010dnijim, banke su postale obavezne da pove\u0107aju provizije za kredite koji su prošli loše.<\/p>\n

Predrag Drecun, direktor najve\u0107e banke u doma\u0107em vlasništvu, Prve banke (MNSE:NKBA), ka\u017ee da je ta finansijska institucija namjeravala da stvori svoj sopstveni SPV za prodaju sredstava stranom investitoru, ali je to zabranio regulator nakon što ih je Vlada spasila prošle godine.<\/p>\n

Branka Pavlovi\u0107, izvršni direktor Societe Generale Podgori\u010dka banka, navodi da njena banka nije koristila SPV da sa\u010duva sredstva van finansijskih knjiga, ali da razmatra stvaranje jednog za finansiranje novog sjedišta. \u010crtomir Mesari\u0107, izvršni direktor NLB Montenegrobanke, ka\u017ee da je njihova podru\u017enica ponovo pregovarala o uslovima manje od 20 procenata maloprodajnih kredita.<\/p>\n

Prema Banci za me\u0111unarodna poravnanja, strane banke su, u prvoj polovini 2009. godine, pozajmile 3,6 milijardi ameri\u010dkih dolara klijentima u Crnoj Gori. Italijanske banke su ulo\u017eile najviše – 2,23 milijarde US dolara, uglavnom kroz direktne zajmove crnogorskim bankama i firmama, a zatim slijede njema\u010dke banke, sa 1,15 milijardi dolara. Ovo je veoma malo u pore\u0111enju sa stotinama milijardi koje su evropske banke pozajmljivale evropskim zemljama u razvoju.<\/p>\n

– Ukoliko se (crnogorske) banke ne oslobode "toksi\u010dnih nekretnina" koje su finansirale po ogromnim cijenama, suo\u010di\u0107e se sa potrebom da izvrše ogromnu kapitalizaciju banaka. U tom slu\u010daju, mislim da \u0107e neke od njih bankrotirati – ocijenio je advokat Prelevi\u0107.<\/p>\n

SEEbiz<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nešto manja od Conecticutta, balkanska dr\u017eava Crna Gora je dobro mjesto ako \u017eelite da gledate \u010distu vodu Jadrana, šarmantne srednjovjekovne gradi\u0107e kakav je Kotor, ali i finansijski slom koji visi u vazduhu, piše reporter agencije Reuters, u opširnom \u010dlanku o stanju bankarskog sektora u Crnoj Gori. – Neizmirenje obaveza i zakašnjele isplate bankama su narasli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-47199","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-drugi-pisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47199"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47199\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}