Skenderbeg po drugi put me\u0111u Albancima i Srbima<\/p>\n
Pi\u0161e: Slavomir Kosti\u0107\/Danas<\/strong><\/em><\/p>\n Pre nekoliko godina, usred Prištine, Albanci su podigli spomenik \u0110ur\u0111u Kastriotu Skenderbegu, bez sumnje najkrupnijoj li\u010dnosti njihove istorijske prošlosti, \u010doveku koji se \u010detvrt veka, gotovo sve do svoje smrti 1468. godine u Lješu na jadranskoj obali, uporno borio protiv turskog zavojeva\u010da, a za slobodu svog i drugih balkanskih naroda. Nedavno je i Gimnaziji u Preševu vra\u0107eno staro ime "Skenderbeg", \u010dime je ispravljena greška od pre dve decenije, kada je Miloševi\u0107eva vlast, nekriti\u010dki i antiistorijski, promenila naziv najelitnijoj srednjoj školi u ovom gradu.<\/p>\n Dobro je što je to ura\u0111eno i u Preševu i na Kosovu, ali nije u redu što na Skenderbegovom spomeniku nije ispisana njegova biografija, makar i u kra\u0107oj verziji, koja bi snagom istine o toj znamenitoj li\u010dnosti i istorijskoj veli\u010dini doprinela ubla\u017eavanju me\u0111uetni\u010dkih tenzija na prostoru Zapadnog Balkana. Izme\u0111u ostalog, makar koliko to bilo neprihvatjivo javnosti u Prištini i na Kosovu, na spomeniku moraju biti ispisani stihovi crnogorskog vladike Petra Drugog Petrovi\u0107a Njegoša u njegovom najboljem knji\u017eevnom delu, "Gorskom vijencu", gde on \u017eali zbog Skenderbegove smrti. "Skenderbeg je srca Obili\u0107a, al umrije tu\u017enim izgnanikom", zakukao je zbog njegove smrti Njegoš, budu\u0107i da je Skenderbeg umro u Lješu, 1468. godine, koji se tada nalazio pod okupacijom Mleta\u010dke Republike.<\/p>\n Dakle, i pre dvadesetak godina, kada je Skenderbeg bio nepo\u017eeljan, i danas, kada su mu podigli spomenik u Prištini i vra\u0107eno njegovo ime Gimnaziji u Preševu, što je sasvim u redu, podjednako je nepo\u017eeljna njegova biografija. A na pitanje zašto je to tako, odgovor valja potra\u017eiti u samoj biografiji, ta\u010dnije u onim njenim detaljima koji govore o srpsko-albanskim odnosima u vremenu prodora Turaka na Balkansko poluostrvo i zajedni\u010dke borbe balkanskih naroda protiv osmanlijskog zavojeva\u010da.<\/p>\n Ko je bio \u0110ura\u0111 Kastriot Skenderbeg kazuju sve istorije sveta, na svim jezicima. Sin Ivana Kastriota, istaknutog plemi\u0107a, "albanske gospode", koji je osim \u0110ura\u0111a imao još trojicu sinova, Repoša, Stanišu i Konstantina. Majka mu je bila Vojislava, k\u0107i uglednog srpskog vlastelina iz Pologa. \u010cestito ga nije ni pomilovala, jer je za taoca i jemca odveden još kao de\u010dak na dvor sultana Sulejmana Prvog, gde je primio islam i dobio ime " Skenderbeg". Istorija kazuje da je ime dobio po ugledu na "Iskandera", Grka Aleksandra Velikog, kojeg su isto\u010dnja\u010dke pri\u010de u\u010dinile popularnim i kod Turaka.<\/p>\n Skenderbeg je u "hrvanju, borenju i d\u017eilitanju" nadmudrio suparnike, pa mu je sultan Murat Drugi, kao osamnaestogodišnjaku, podario "konji\u010dki kor" sa pet hiljada ratnika i nagradio ga \u010dinom sand\u017eak-bega. Njegova potonja sudbina da odbegne sa "konji\u010dkim korom" na hriš\u0107ansku stranu i potom da \u010detvrt veka ratuje protiv sultanove vojske, zajedno sa srpskim despotima, poljskim kraljem Vladislavom i erdeljskim plemi\u0107em Janošem Hunjadijem, odvela ga je u katoli\u010danstvo. Ucenjen od pape Pija Drugog, koga su više uzbu\u0111ivali pravoslavni "šizmatici" od turskih najezda i pustošenja, Skenderbeg je svesno pristao na tu \u017ertvu. Ipak, kada je 1468. godine umro od "jake groznice" nije sahranjen u Hilandaru, pored oca i brata, u "arbanaškom pirgu", gde i danas po\u010divaju zemni ostaci Ivana i Repoša Kastriota, ve\u0107 mu je telo polo\u017eeno u pravoslavnoj crkvi Svetog Nikole, poviše gradi\u0107a Lješa.<\/p>\n Skenderbeg je osim bra\u0107e, imao i pet sestara. Najstarija Mara udala se za Stefana Crnojevi\u0107a, Vlajica za Stefana Balši\u0107a, dok se Skenderbegov sin jedinac Ivan, još za o\u010deva \u017eivota, o\u017eenio Irinom, \u0107erkom Lazara Brankovi\u0107a i unukom još slavnijeg dede – \u0110ura\u0111a Brankovi\u0107a, despota srpskog. Svest o pravoslavnom poreklu \u0110ur\u0111a Kastriota Skenderbega najviše se odr\u017eala u Crnoj Gori. Najve\u0107e bratstvo u crnogorskom plemenu Ku\u010di, Drekalovi\u0107i, neguje predanje o Skenderbegu kao svom praocu, po \u010dijem je unuku Drekalu proisteklo \u010ditavo bratsvo. Ali ni istinu da je Skenderbegov deda, Pavle Kastriot, \u010diji je porodi\u010dni feud obuhvatao sela u slivu reke Mate u srednjoj Albaniji, sa 50 florina darovao srpsku mitropoliju u Bogorodici Ljeviškoj u Prizrenu kojoj je kralj Milutin darovao mnoga imanja u Metohiji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Skenderbeg po drugi put me\u0111u Albancima i Srbima<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-46231","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-drugi-pisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46231"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46231\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}