Radio Most: Da li Crnogorska pravoslavna crkva ima pravo da gradi svoje hramove u Srbiji? Na ovu temu pri\u010daju proto\u0111akon Ljubomir Rankovi\u0107, direktor izdava\u010dke ku\u0107e "Glas crkve" i ipo\u0111akon Nenad Stevovi\u0107, poverenik i oponumo\u0107enik Crnogorske pravoslavne crkve u Srbiji. <\/p>\n
Pi\u0161e: Omer Karabeg\/RSE<\/strong><\/em><\/p>\n KARABEG:Nedavno je ministar vera u Vladi Srbije Milan Radulovi\u0107 izjavio da Crnogorska pravoslavna crkva ne mo\u017ee da gradi svoje verske objekte u Srbiji jer nije registrovana kao crkva. On je rekao da je ta crkva u Srbiji registrovana kao udru\u017eenje gra\u0111ana, a udru\u017eenja gra\u0111ana ne mogu graditi crkve. Sla\u017eete li se sa ovim gospodine Rankovi\u0107u? <\/p>\n RANKOVI\u0106: Naravno da se sla\u017eem, jer ne samo u Srbiji, nego i u celome svetu, hramove i verske objekte mogu graditi samo verske organizacije, odnosno crkve. <\/p>\n STEVOVI\u0106: Na pitanje da li \u0107e se graditi hram Crnogorske pravoslavne crkve u Srbiji, moj odgovor je – da. A na pitanje da li \u0107emo se pomiriti sa diskriminacijom crnogorskih vjernika, kojih u Srbiji ima 70.000, samo zato što su druge vjere moj odgovor je – ne. Mi ho\u0107emo svoja prava i poru\u010dujemo Vladi Srbije i svim politi\u010dkim partijama u Srbiji da ne odustajemo od svojih prava koje imamo kao gra\u0111ani Srbije. Ne\u0107e se valjda jedino Crnogorcima u Srbiji nare\u0111ivati iz Nemanjine 11, gdje je sjedište Vlade Srbije, u kojoj crkvi treba da se mole. Jasno je da Crnogorska pravoslavna crkva postoji, ona je zvani\u010dno registrovana u Crnoj Gori kao vjerska organizacija , a osnovana je prije više vijekova kao izraz \u017eelje crnogorskog naroda. Koliko znam, Srpska pravoslavna crkva nije registrovana u Crnoj Gori, ali to, naravno, prepreka za njeno djelovanje, pošto je Crna Gora zemlja koja priznaje savremena civilizacijska dostignu\u0107a u oblasti vjerskih sloboda.<\/p>\n RANKOVI\u0106: Da bi jedna pravoslavna crkva bila crkva, ona mora da bude priznata od strane svih pravoslavnih crkava. Zna\u010di, ona dobija legitimitet jedino ako je priznaju kanonske crkve pravoslavnoga sveta, po\u010dev od Vaseljenske patrijaršije, pa do Ruske, Rumunske, Bugarske, Srpske crkve i tako dalje. Ovo udru\u017eenje gra\u0111ana koje sebe naziva Crnogorskom pravoslavnom crkvom nije kanonska pravoslavna crkva jer kanonska pravoslavna crkva na podru\u010dju teritorije Crne Gore jeste crkva \u010dije je sedište u Cetinjskom manastiru i \u010diji je mitropolit njegovo visoko pravosveštenstvo arhiepiskop Amfilohije. Udru\u017eenje gra\u0111ana "Krstaš" iz Lov\u0107enca koje ho\u0107e da gradi crkvu je civilno udru\u017eenje koje ne mo\u017ee da se bavi verskim i crkvenim poslovima sve dotle dok ne bude registrovano kao crkva i dok ta crkva ne bude priznata od strane svih pravoslavnih crkava. <\/p>\n KARABEG: Gospodine Stevovi\u0107u da li je Crnogorska pravoslavna crkva kanonska pravoslavna crkva?<\/p>\n STEVOVI\u0106: Jasno je da je Crnogorska pravoslavna crkva autokefalna i jasno je da ne mo\u017ee nešto da ne postoji zato što to nekome ne odgovara. Crnogorci u Srbiji nemaju namjeru da se pravdaju i objašnjavaju zašto \u017eele da koriste svoje pravo na slobodu vjeroispovijesti i da grade svoju crkvu. Jedino \u0107e vlasti u Srbiji morati da se pravdaju ako odbiju registraciju Crnogorske pravoslavne crkve ili zabrane gradnju njene crkve. No, ne\u0107e se pravdati samo gra\u0111anima Srbije, ve\u0107 i me\u0111unarodnom faktoru. Mora\u0107e da objasne zašto progone jednu naciju i njene pripadnike u Srbiji u 21. vijeku. Neka se niko ne zavarava da \u0107e se Crnogorci u Srbiji slo\u017eiti s time da im bude zabranjena gradnja crkve u Srbiji, dok u isto vrijeme Srpska pravoslavna crkva slobodno djeluje u Crnoj Gori. Nijesmo mi ljudi drugoga reda da bismo prihvatili da nosimo \u017eute trake oko ruke samo zato što ne pripadamo ve\u0107inskoj naciji ili ve\u0107inskoj vjeri u ovoj dr\u017eavi. Mi smo ravnopravni gra\u0111animi Srbije i ne pada napamet da se odri\u010demo svojih vjerskih prava u korist druge crkve samo zato što to neko tra\u017ei od nas. Ovo pitanje se ne\u0107e sma\u0107i s dnevnog reda sve dok Crnogorci ne budu imali pravo na slobodu vjeroispovijesti u Srbiji. Ako ne bude dobre volje da se poštuje Ustav Srbije koji garantuje slobodu vjeroispovijesti, mi ne\u0107emo odustati od ravnopravnosti, makar ovaj proces trajao godinama. Mi nemamo šta da objašnjavamo. Naš zahtjev je jednostavan – ho\u0107emo da gradimo svoju crkvu. Ko ima nešto protiv, neka se pravda. <\/p>\n RANKOVI\u0106: Kada je gospodin Stevovi\u0107 prvi put rekao "mi smo druge vere", mislio sam da se radi o lapsusu. Me\u0111utim, sada je ponovo rekao "mi ne\u0107emo da se odri\u010demo svoje vere i da pripadamo drugoj". Ovde se pre svega radi o istoj, pravoslavnoj veri. Pa \u010dak i Crnogorci, hajde da prihvatimo da je to nacionalno opredeljenje, su svakako pripadnici pravoslavne veroispovesti. Ne radi se, dakle, o dve vere, ve\u0107 o jednoj, istoj pravoslavnoj veri. Me\u0111utim, gospodin Miraš Dedei\u0107, koji je na \u010delu tog udru\u017eenja koje sebe naziva Crnogorskom paravoslavnom crkvom, nije duhovno lice, on je raš\u010dinjeni sveštenik koga niko ne priznaje. Voleo bih da mi gospodin Stevovi\u0107 ka\u017ee koja od pravoslavnih crkava u hriš\u0107anskom svetu priznaje Crnogorsku pravoslavnu crkvu i gospodina Miraša Dedei\u0107a za njenog duhovnog poglavara.<\/p>\n STEVOVI\u0106: Nakon pada srpske dr\u017eave pod okupaciju Otomanske imperije Srpska crkva je bila kontrolisana od strane patrijaršije u Carigradu. Za sve to vrijeme Crnogorska pravoslavna crkva je bila nezavisna i autokefalna crkva koja je bila u stalnom, viševijekovnom ratu sa Turcima. Crnogorska pravoslavna crkva je bila priznata i od strane Svetog sinoda Ruske pravoslavne crkve, kao i od ekumenskog patrijarha u Carigradu. Ja bih napomenuo da je 1219. godine Sava Nemanji\u0107 za mito dato caru Teodoru u Nikeji dobio nekanonsku, privremenu, usmenu saglasnost za osnivanje Srpske autokefalne arhiepiskopije. Car Dušan da bi se proglasio carem uzdi\u017ee Srpsku pravoslavnu crkvu na rang patrijaršije jer cara kruniše patrijarh. Tako je Srpska pravoslavna crkva nekanonski stekla svoj autokefalni status zbog \u010dega je na nju ba\u010dena anatema od strane Vaseljenske patrijaršije. Za razliku od nje, Crnogorska pravoslavna crkva je stekla punu autokefalnost neprekidnom borbom svog naroda za slobodu, poštuju\u0107i na\u010delo – slobodan narod jednako samostalna dr\u017eava jednako autokefalna crkva. Srpska pravoslavna crkva kupuje tomos 1879. godine poslije Berlinskog kongresa, a zatim ga za milion i petsto hiljada švajcarskih franaka, odnosno 300 hiljada dukata u zlatu, kupuje ponovo 1920. godine. Postavlja se pitanje zašto Srpska pravoslavna crkva kupuje dva tomosa u vremenskom razmaku od 41 godine kada se on izdaje samo jednom? Odgovor je jednostavan. Ona je \u017eeljela da tim aktom potvrdi svoje nekanonsko i nasilni\u010dko ponašanje prema Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi i njezino ukidanje voljom kralja Aleksandra kao posljedica Podgori\u010dke skupštine 1918. godine. Srpska pravoslavna crkva je priznavala Crnogorsku pravoslavnu crkvu do 1918. godine kao autokefalnu. Srpski istori\u010dari i crkveni istori\u010dari su priznavali Crnogorsku pravoslavnu crkvu: i Kati\u0107 i Veselinovi\u0107 i Jevgenije Popovi\u0107 i Nikodim Milaš i Marinkovi\u0107 i Jevrem Igumanovi\u0107 i \u0110oko Slijep\u010devi\u0107 i Vladimir Dedijer i Ljubomir \u0110urkovi\u0107 i profesor bogoslovije \u0106upi\u0107 i Radoslav Gruji\u0107 i Boško Striha i Branislav \u0110ur\u0111ev i mnogi drugi. Crnogorsku pravoslavnu crkvu je priznala Ruska pravoslavna crkva o \u010demu svjedo\u010di diptih iz 1850. godine, a Amfilohije je 1992. godine tra\u017eio da se to iz njega izbriše. Pisao je molbu ruskom patrijarhu Alekseju. Ruska crkva je priznavala Crnogorsku pravoslavnu crkvu još prije doba vladika iz dinastije Petrovi\u0107a Njegoša. Vaseljenska crkva iz Carigrada je priznavala Crnogorsku pravoslavnu crkvu o \u010demu svjedo\u010di sintagma iz 1855. godine koju je objavio srpski istori\u010dar Nikodim Milaš. Crnogorska pravoslavna crkva nije tra\u017eila tomos od Carigrada jer je sa Carigradom vodila viševjekovni rat. Pa zar nije i ukaz kralja Aleksadra iz 1920. godine o ukidanju Crnogorske pravoslavne crkve dokaz njenog postojanja. U tom ukazu se ka\u017ee da Crnogorska pravoslavna crkva prestaje s radom. Ne mo\u017ee prestati sa radom nešto što ne postoji.<\/p>\n RANKOVI\u0106: Staro je pravilo da kad \u010dovek nema argumenata, onda prosipa bujicu re\u010di. Sve ovo što je gospodin Stevovi\u0107 nabrojao odnosi se isklju\u010divo na pravoslavnu Mitropoliju crnogorsko-primorsku, \u010diji je poglavar arhiepiskop Amfilohije, mitropolit crnogorsko- primorski, a ne na nekakvo samozvano udru\u017eenje gra\u0111ana koje sebe naziva crkvom. To prebacivanje Srpskoj pravoslavnoj crkvi kako je ona kupila tomos o autokefalnosti je toliko stara i zlonamerna pri\u010da da je uopšte ne treba ni komentarisati. To je svojevremeno ohridski arhiepiskop Homatijan prebacivao svetom Savi, me\u0111utim vreme i vekovi su pokazali da je Srpska pravoslavna crkva obogatila pravoslavlje i hriš\u0107anstvo brojnim svetiteljima i zna\u010dajnim duhovnim iskustvima. Ali, ja ponovo molim gospodina Stevovi\u0107a da mi ka\u017ee da li igde u svetu ima i naznake da neko planira ili pomišlja da prizna Miraša Dedei\u0107a i njegove pristalice kao pravoslavnu kanonsku crkvu. <\/p>\n STEVOVI\u0106: Crnogorska pravoslavna crkva je registrovana i u Rusiji, i u Hrvatskoj, i u Austriji, i u Sjedinjenim Ameri\u010dkim Dr\u017eavama i u Australiji. Tamo ve\u0107 egzistiraju naše crkvene opštine i pristupilo se izgradnji vjerskih objekata. Crnogorsku pravoslavnu crkvu – to je veoma poznato – priznaju Bugarska, Gruzijska i Italijanska pravoslavna crkva, kao i više manjih crkava. Mislim da je svima jasno da nije potrebno da se crkve izme\u0111u sebe priznaju, jer to nijesu dr\u017eave i diplomatska predstavništva. Crkva \u017eivi sama za sebe. <\/p>\n RANKOVI\u0106: Nijedna kanonska pravoslavna crkva ne priznaje to civilno udru\u017eenje gra\u0111ana koje sebe naziva crkvom. Me\u0111utim, ukoliko u tim zemljama, koje je pomenuo gospodin Stevovi\u0107, postoje nekakva sli\u010dna nekanonska udru\u017eenja, ne pori\u010dem da je mogu\u0107e da se oni me\u0111usobno priznaju. Znam, na primer, da u Bugarskoj postoji raskol, pa je mogu\u0107e da se nekakva tamošnja raskolni\u010dka crkva ili dru\u017eina i ova u Crnoj Gori, na \u010delu sa Mirašem Dedei\u0107em, me\u0111usobno priznaju. <\/p>\n STEVOVI\u0106: Srpska crkva vrši zatiranje Crnogoraca, Crnogorske pravoslavne crkve i same Crne Gore \u010dime se potvr\u0111uje protivjevan\u0111eljski i protivekumenski karakter srpskog pravoslavlja. Ja bih to nazvao srpskim pravoslavnim fundamentalizmom koji propovijeda da Srbi imaju sve ono što drugi nemaju. Po toj logici sve je srpsko: srpska su jaja, srpski je Badnjak, svije\u0107a je srpska, govori se o srpskom krštenju, srpskom Bo\u017ei\u0107u, srpskoj Novoj godini, srpskom Olimpu, srpskoj Sparti, srpskoj vjeri, Crnogorci su Srbi, Makedonci su Srbi, srpski je Bog, to jest Bog je Srbin. Istorijski korijeni te logike su u organskom srastanju osvaja\u010dke srpske dr\u017eave, Srpske pravoslavne crkve i srpske vjere. U tom duhu je nastao i Zakon o crkvama i vjerskim zajednicama Republike Srbije gdje se u \u010dlanu 19, koji se odnosi na naziv vjerske organizacije, ka\u017ee da se u registar ne mo\u017ee upisati vjerska organizacija \u010diji naziv ili dio naziva izra\u017eava identitet vjerske zajednice ili vjerske organizacije koja je ve\u0107 upisana u registar. Po ovom zakonu se vrši diskriminacija etni\u010dkih Crnogoraca u Srbiji i krše njihova vjerska i ljudska prava. Ujedno, ovakvim diskriminatorskim postupkom Srbija krši i svoj sopstveni ustav kojim je zagarantovano pravo na slobodu vjeroispovijesti.<\/p>\n RANKOVI\u0106: Toliko je Srpska pravoslavna crkva diskriminatorska i toliko su Srbi hegemonisti da je, recimo, odmah posle formiranja srpske patrijaršije 1920. godine, drugi srpski patrijarh i poglavar Srpske pravoslavne crkve bio je veliki jerarh Gavrilo Do\u017ei\u0107 koji je bio Crnogorac. Jedan od danas najuglednijih arhijereja Srpske pravoslavne crkve je njegovo visoko preosveštenstvo mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije, koji je bio jedan od kandidata za izbor patrijarha, kada je izabrana njegova svetost patrijarh Pavle. On i danas apsolutno slovi kao jedan od prvih kandidata za poglavara Srpske pravoslavne crkve. Dakle, potpuno je neumesno i neargumentovano tvrditi da je Srpska pravoslavna crkva diskriminatorska i da \u017eeli da iskoreni crnogorsku veru. Me\u0111utim, ja imam jedan predlog i savet. Ako zbilja kod Crnogoraca postoji jaka \u017eelja da imaju svoju samostalnu crkvu treba da kod svih pomesnih pravoslavnih crkava pokrenu pitanje svoga priznavanja, to jeste dobivanja autokefalije. Ako to priznanje dobiju, istog trenutka \u0107e ceo svet, pa i mi Srbi, priznati da je to samostalna crkva.<\/p>\n STEVOVI\u0106: Zašto se ne mo\u017ee registrovati Crnogorska pravoslavna crkva u Srbiji, a mo\u017ee u Hrvatskoj, Rusiji, Austriji, Americi, Australiji i raznim drugim dr\u017eavama? Zašto Crnogorci ne mogu da ostvare svoja ljudska i vjerska prava u Srbiji \u010dak ni sada kada im je \u010ditav svijet priznao dr\u017eavu? Zašto samo Srbija i Srpska pravoslavna crkva negiraju i pori\u010du Crnogorsku pravoslavnu crkvu, Crnogorce pa i crnogorsku dr\u017eavu smatraju\u0107i je srpskom, to jest drugom srpskom nezavisnom dr\u017eavom? Na ova pitanja treba da odgovori Srbija, srpski narod, srpska inteligencija, pa i sama Srpska pravoslavna crkva. Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici mogu odgovoriti na to pitanje tek kada se izvrši proces lustracije i denacifikacije Srba i Srbije kao epilog njihovog u\u010deš\u0107a u ratovima na tlu bivše Jugoslavije. Napomenuo bih da je Nikolai Velimirovi\u0107 u\u010dio da je srpski nacionalizam najstariji u Evropi. A još se u "Na\u010drtaniju" Ilije Garašanina iz daleke 1844. godine navodi se da je Dušanovo carstvo preuzelo ulogu "drugog Rima". U tom duhu djeluje i Srpska pravoslavna crkva u Crnoj Gori denacionalizuju\u0107i Crnogorce, devastiraju\u0107i njene spomenike i predstavljaju\u0107i najve\u0107u prepreku evropskoj emancipaciji crnogorskog društva.<\/p>\n KARABEG: Gospodine Rankovi\u0107u, da li Srpska pravoslavna crkva priznaje crnogorsku naciju?<\/p>\n RANKOVI\u0106: Pravo da vam ka\u017eem nema nikakvog zvani\u010dnog dekreta. Ne postoji dokument kojim je Srpska pravoslavna crkva priznala ili nije priznala Crnogorce kao naciju. Ako pitate mene li\u010dno, ja priznajem pravo svakom \u010doveku da sebe proglasi ovim ili onim, da ka\u017ee – ja sam ro\u0111en tu i tu i ja sam to i to.<\/p>\n KARABEG: Da li vlast Srbije time što ne\u0107e da registruje Crnogorsku pravoslavnu crkvu i što joj ne dozvoljava da gradi svoje hramove ugro\u017eava slobodu verosipovesti Crnogoraca koji \u017eive u Srbiji, kako tvrdi gospodin Stevovi\u0107? <\/p>\n RANKOVI\u0106: \u017deleo bih da raš\u010distimo jednu stvar kada upotrebljavamo izraz Crnogorska pravoslavna crkva. Jedina Crnogorska pravoslavna crkva je ona \u010diji je poglavar i mitropolit Amfilohije. Tu crkvu priznaje ceo svet i tu crkvu priznajemo i mi ovde u Srbiji. Ovo što vi pominjete je civilno udru\u017eenje gra\u0111ana, to nije crkva. Srpski narod, srpska dr\u017eava i Srpska pravoslavna crkva priznaju jedino crkvu gospodina Amfilohija. Udru\u017eenje, na \u010dijem je \u010delu Miraš Dedei\u0107, samo sebe zove Crnogorskom pravoslavnom crkvom. To je prakti\u010dno isto kao kada bi sebe proglasili naslednicima nekog spartanskog kralja ili kao kada bih ja u Valjevu proglasio Srpsku pravoslavnu crkvu, a sebe patrijarhom. Pa ko bi \u017eivi u svetu to priznao? Po ustavu i zakonu ove zemlje, crkve, bogomolje, hramove, verske objekte mogu da grade samo kanonski priznate crkve. Gospodin Stevovi\u0107 i njegove pristalice mogu da grade crkvu u Lov\u0107encu, ali samo sa blagoslovom nadle\u017enog episkopa Ba\u010dke eparhije, gospodina Irineja Bulovi\u0107a. <\/p>\n STEVOVI\u0106: Crnogorskog mitropolita na \u010delo Crnogorske pravoslavne crkve nije postavljao pe\u0107ki patrijarh, niti mu je politi\u010dke prerogative i klerikalne vlasti dodjeljivao sultan carskom ispravom ili pak neki drugi organ bilo koje strane dr\u017eave, pa samim tim ne\u0107e ni danas Crnogorska pravoslavna crkva dozvoljavati da joj izgradnju odobrava bilo koja druga crkva, makar to bila i Srpska pravoslavna crkva. Nas dozvola Srpske crkve ne interesuje jer su se crnogorske vladike uvijek birala izjašnjavanjem Crnogoraca, okupljenih pod otvorenim nebom ispred Cetinjskog manastira. Neka niko ne misli da \u0107emo pognuti glavu i moliti druge da nam dozvole da u\u017eivamo vjerske slobode koje nam pripadaju. Mi \u0107emo podnijeti zahtjev za registraciju Crnogorske pravoslavne crkve u Srbiji. U slu\u010daju da budemo odbijeni, idemo dalje, \u017eali\u0107emo se Ustavnom sudu Srbije, a ako i to ne pro\u0111e, idemo u \u017denevu, Strasbur, idemo do kraja. Moramo se boriti da dobijemo sva prava koja imaju i druge nacionalne zajednice koje \u017eive u multietni\u010dkoj, multikulturnoj i multikonfesionalnoj Srbiji. A mi smo etni\u010dka zajednica od 70.000 ljudi.<\/p>\n RANKOVI\u0106: Voleo bih da znam datum kada se Crnogorska pravoslavna crkva registrovala u cetinskoj opštini kao verska organizacija, koliko je prošlo godina od tada, kakva je to njena tradicija? <\/p>\n STEVOVI\u0106: Crnogorska pravoslavna crkva je bila samostalna 700 godina, od 1220. do 1920. godine. I za tih 700 godina na njenom tronu je bilo 44 mitropolita. Svi mitropoliti su bili Crnogorci, izuzev jednog za vrijeme knjaza Danila, kada je knjaz Danilo prekinuo teokratiju i postao samo svjetovni vladar dinastije Petrovi\u0107a, odvojio, dakle, crkvu od dr\u017eave. Tada je na tron Crnogorske pravoslavne crkve došao Nikanor Ivanovi\u0107, Srbin iz Zadra. On je u\u010destvovao u atentatu na knjaza Danila nekoliko godina kasnije, a nakon toga je pobjegao iz Crne Gore. <\/p>\n RANKOVI\u0106: Malopre ste rekli da se vaša crkva legalno registrovala u Crnoj Gori. Mo\u017eete li mi re\u0107i datum kada se to udru\u017eenje gra\u0111ana registrovalo, kako ka\u017eu u štampi, u nekoj crnogorskoj mesnoj zajednici ili opštini kao Crnogorska pravoslavna crkva. Koje godine je to bilo? <\/p>\n STEVOVI\u0106: Do 1920. godine Crnogorska crkva je bila autokefalna, a 30. oktobra te nesre\u0107ne godine ona je nasilno ukinuta. Stvoreno je ujedinjeno srpsko kraljevstvo koje je evoluiralo pod razli\u010ditim imenima, najprije kao Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, zatim kao Kraljevina Jugoslavija i kona\u010dno kao Socijalisti\u010dke Federativne Republike Jugoslavija, sve do 1993. godine kada je veliko srpsko ujedinjeno kraljevstvo po\u010delo da se raspada. U tom trenutku je došla demokratija i stvoreni su uslovi da se registruje i da ponovo po\u010dne sa radom Crnogorska pravoslavna crkva, koja sve to vrijeme nije bila nestala, ve\u0107 jednostavno nije bila u mogu\u0107nosti da funkconiše. <\/p>\n RANKOVI\u0106: Zna\u010di 1993. godine. Dakle ta crkva ima tradiciju od 13 godina, a u Cetinjskom manastiru je ostao poglavar pravoslavne crkve u Crnoj Gori mitropolit Amfilohije. Velika crnogorska svetinja manastir Ostrog tako\u0111er je pod jurisdikcijom te mitropolije, što je sasvim ispravno i dobro, zatim manastir Savina i mnoge druge svetinje i crkve po Crnoj Gori. Ovde se radi, ponavljam, o jednom samozvanom, civilnom, gra\u0111anskom udru\u017eenju. Nemam ništa protiv toga da jedno takvo udru\u017eenje postoji, ali ono ne mo\u017ee sebe nazivati crkvom. Ako jednoga dana bude volja celoga crnogorskog naroda da ima svoju samostalnu crkvu, zna se put – to je tra\u017eenja priznanja od svih pomesnih pravoslavnih crkava. Ali, koliko znam, veoma je mali broj Crnogoraca koji izra\u017eavaju tu zelju i koji pripadaju udru\u017eenju koje se zove Crnogorska pravoslavna crkva na \u010dijem je \u010delu gospodin Miraš Dedei\u0107. <\/p>\n STEVOVI\u0106: Srpska pravoslavna crkva je u Crnoj Gori od 1920. godine, sjedište joj je u Cetinjskom manastiru, a njeni vjernici u Crnoj Gori su Srbi. Ima ih oko 30 posto. Crnogorci su vjernici Crnogorske pravoslavne crkve. To nije mala grupa ljudi. Svako ko se izjašnjava kao Crnogorac vjernik je Crnogorske pravoslavne crkve. Ne postoji nijedan Crnogorac koji je vjernik neke druge crkve osim Crnogorske. Ja tu ne vidim apsolutno nikakav problem. Jedini problem je u tome što jedna crkva \u017eeli da primorava neke druge vjernike da ulaze u njene hramove i da se mole pred njenim oltarom. <\/p>\n KARABEG: I na kraju, da li mislite da \u0107e Crnogorci koji \u017eive u Srbiji i pripadaju Crnogorskoj pravoslavnoj dobiti svoj hram u Lov\u0107encu, gde nameravaju da ga grade?<\/p>\n STEVOVI\u0106: Ja sam u to uvjeren i pozivam i Radio Slobodna Evropa i predstavnike Srpske pravoslavne crkve da do\u0111u i prisustvuju osvještavanju temelja hrama Svetog Pravednog Ivana Crnojevi\u0107a u Lov\u0107encu. Mislim da bi prisustvo velikodostojnika Srpske pravoslavne crkve bilo dobrodošlo kao prilog toleranciji na ovim prostorima i potvrda bliskosti izme\u0111u crnogorskog i srpskog naroda i naše dvije dr\u017eave. Ponavljam, ubije\u0111en sam da \u0107e se realizovati projekat igradnje crnogorske pravoslavne crkve u Srbiji. <\/p>\n RANKOVI\u0106: Mo\u017eda \u0107e oni na neki na\u010din uspeti da osvete temelje tog hrama i da ga podignu, ali ponavljam po stoti put, ovde se ne radi ni o kakvoj crkvi. To je produkt jednog vremena, jednog politi\u010dkog incident koji se dogodio 1993. godine. I taj hram, ako bude podignut, osta\u0107e kao spomenik jednog tragi\u010dnog vremena i naših gluposti. Mislim da to nikada ne\u0107e biti crkva i da \u0107e veruju\u0107i narod u Crnoj Gori i dalje pripadati tamo gde i treba da pripada – svojoj crkvi u Crnoj Gori koja je u sastavu kanonski priznate, autokefalne Srpske pravoslavne crkve. A veruju\u0107i ljudi Lov\u0107enca znaju put ako \u017eele da grade hram, a to je da se obrate svome kanonskom episkopu, gospodinu Irineju Bulovi\u0107u, \u010dije je sedište u Novom Sadu. Uveren sam da nikakvih problema ne\u0107e biti, da \u0107e on do\u0107i i osvetiti hram, hram u kome \u0107e se svi mo\u0107i da se mole Bogu, i Srbi, i Crnogorci, i Rusini, i Slovaci, i \u010cesi, i nikada se niko u tom hramu ne\u0107e osetiti kao tu\u0111in. Naprotiv, svako \u0107e se ose\u0107ati kao svoj na svome. Sve drugo je, što bi Njegoš rekao, zabadanje trna u zdravu nogu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Radio Most: Da li Crnogorska pravoslavna crkva ima pravo da gradi svoje hramove u Srbiji? Na ovu temu pri\u010daju proto\u0111akon Ljubomir Rankovi\u0107, direktor izdava\u010dke ku\u0107e "Glas crkve" i ipo\u0111akon Nenad Stevovi\u0107, poverenik i oponumo\u0107enik Crnogorske pravoslavne crkve u Srbiji. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-46146","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-drugi-pisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46146"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46146\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}