Deceniju i po od uspostavljanja visestranacja, crnogorsko drustvo ulazi u fazu politickog sazrijevanja koju obiljezava drustveni konsenzus o vaznim pitanjima za njen razvoj<\/p>\n
Pi\u0161e: Vukosav Jokanovic<\/strong><\/em><\/p>\n Deceniju i po od uspostavljanja visestranacja, crnogorsko drustvo ulazi u fazu politickog sazrijevanja koju obiljezava drustveni konsenzus o brojnim vaznim pitanjima za njen razvoj. Cinjenica da oko 80 odsto gradjana, bez obzira na politicko opredjeljenje i nacionalnu pripadnost, zagovara pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji, ubjedljiva vecina koja se suprotstavlja potapanju kanjona Tare, kao i splasnjavanje politickih tenzija kada se govori o raspisivanju referenduma, samo potvrdjuju taj trend. Novu evolutivnu fazu razvoja crnogorskog politickog drustva, s druge strane, karakterise evidentna nemoc aktuelne politicke elite da drustveni konsenzus institucionalizuje i pretoci u politicki dogovor. <\/p>\n Portparol SDP-a i sef kabineta predsjednika Skupstine Crne Gore Branislav Radulovic, podsjeca da je politicki konsenzus, bez obzira na tadasnju duboku podijeljenost crnogorskog drustva, prvi put u republici postignut u vrijeme NATO intervencije, 1999. godine, kada je parlament usvojio Deklaraciju o gradjanskom miru. Ta deklaracija, prema njegovim rijecima, nastala je kao izraz svijesti politickih elita u parlamentu da se Crna Gora nalazi na rubu gradjanskog sukoba i svi su prepoznali neophodnost da izglasaju taj dokument. Aktuelna Deklaracija o Tari, ocjenjuje on, je izvorno gradjanska inicijativa, produkt oslobodjene ekoloske i gradjanske svijesti, i ona je uspostavila konsenzus na nivou interesa gradjanina pojedinca, nezavisno kojoj politickoj strukturi pripada. Zbog toga je neophodno, smatra Radulovic, da crnogorski parlament izglasa tu volju, odnosno uspostavi politicki konsenzus. <\/p>\n – Na drugoj strani imamo paradoks da sva istrazivanja pokazuju da je preko 80 odsto gradjana za evropske integracije, a kad nam je sest nevladinih organizacija ponudilo dokument o Evropskim integracijama, sve partije su ga odbile, izuzev SDP-a. To govori da politicke elite u toj sferi ne prepoznaju ni minimalni zajednicki imenitelj. Imamo uspostavljen drustveni konsenzus i svijest gradjana da su evropske integracije jedina buducnost Crne Gore, ali politicke elite nijesu u stanju da to materijalizuju – objasnjava Radulovic. <\/p>\n Sve ovo, smatra on, je dokaz da crnogorsko drustvo sazrijeva i da je 15 godina visepartijskog sitema produkovalo kvalitet – dovelo je do generacijskih promjena, novih saznanja u stanovnistvu, dok su i same politicke elite prepoznale da radikalizacijom politicke scene ne mogu postici nista. Sada je bitno, kaze on, da drustveni konsenzus bude ovjeren u parlamentu. <\/p>\n Koordinator u CEDEM-u Rade Bojovic uocava s jedne strane \u201csazrijevanje politickog drustva, a s druge zamor socijalnog materijala\u201d, sto za posljedicu ima odsustvo institucionalnog konsenzusa. <\/p>\n – Imamo saglasnost javnosti oko ciljeva, ali i problem sa politickom klasom, gdje ne postoji saradnja na realizaciji konsenzusa ubjedljive vecine. To je kontraverzna situacija koja ce se morati rjesavati – upozorava Bojovic. <\/p>\n On, takodje, uvidja da postoji niz pitanja iz ekonomije i prava, oko kojih postoji saglasnost naroda, gotovo plebiscitarna, ali da unutar politicke klase ima mnogo vise podjela i konfrontacija i dodaje: <\/p>\n – Crna Gora je dobrim dijelom posvadjana oko tema koje su jos vaznije. Na primjer, ne postoji konsenzus oko lustracije, a javno mnjenje je podijeljeno i oko pitanja ratnih zlocina ili clanstva u NATO paktu. Iako ima ohrabrujucih naznaka, vise postoji konsenzus oko nacela i ciljeva, ali ne i oko sadrzine. Ako cete u Evropu, a necete da saradjujete sa Hagom, onda znaci da nijeste saglasni oko sustine tog procesa. Kad otvorimo pitanje sadrzine, odnosno sve etape jednog procesa, konsenzus ne postoji i vide se uobicajene linije cijepanja – konstatuje Bojovic. <\/p>\n Politicka klasa, koja je na sceni od institucionalizacije visestranacja, u velikoj mjeri je potrosena i izmedju sebe ne odrzava nuznu komunikaciju. Ta klasa, ocjenjuje on, tesko moze uspostaviti konstruktivno jedinstvo i odredjena pitanja oko kojih postoji konsenzus pretociti u politicku akciju, i predvidja: <\/p>\n – Aktuelna politicka elita ce postojati do rjesavanja drzavnog pitanja, a tek onda se otvara prostor za drugacije politicke odnose. <\/p>\n I Branislav Radulovic smatra da su za novo vrijeme potrebne nove elite i da \u201cdefinitivno oni koji su svoje karijere politicara poceli krajem 80-ih godina nijesu ti koji mogu da izvedu do kraja proces, jer ne nose evropske vrijednosti\u201d. <\/p>\n – Crna Gora mora da reformise politicke elite. Period koji predstoji ce znaciti promjenu samih nosilaca politicke vlasti u Crnoj Gori, koji moraju bastiniti nove vrijednosti – oslobodjeni nacionalizma, spremni na dijalog, koji poznaju institucije i koji su obrazovani na evropskim postulatima – kaze on. <\/p>\n Portparol DPS-a Predrag Sekulic tvrdi da je njegova partija otvorena za svaku vrstu konsenzusa, oko onoga sto su njene programske osnove, prije svega priblizavanje Evropi, puno obnavljanje crnogorske drzavnosti, kao i stvaranje ambijena za sto brze ekonomske i drustvene reforme. On smatra da, ako postoji nacionalni konsenzus oko priblizavanja EU, onda to podrazumijeva i prihvatanje svih ostalih uslova. <\/p>\n – Neophodno je u parlamentu brzo donositi evropske zakone, kako je to radila Slovenija, bez mnogo rasprave. Tako nesto ce biti neophodno i Crnoj Gori. Ako govorimo o konsenzusu o evropskim vrijednostima, moramo biti iskreni do kraja. Znaci, opozicija nece moci svako malo da izadje na ulice i protestuje iz iracionalnih razloga. To znaci da se bojkotom ne rjesavaju stvari, da postujemo volju vecine i demokratske standarde – zakljucuje Sekulic. <\/p>\n Ne idu zajedno Lovcenske straze i plemenske skupstine <\/p>\n Portparol SNP-a, Miomir Vojinovic, kaze da u njegovoj partiji, kad govore o konsenzusu, misle prije svega na odnos prema nacionalnom i drzavnom pitanju. <\/p>\n – Najkrupnija razlika jeste gledanje na drzavno-pravni status i tu smo jos 2003. godine postigli konsenzus – da se 2005. godine odrze neposredni izbori za Skupstinu zajednice SCG, i predvidjeli mogucnost referenduma 2006. Ako DPS pogazi neposredne izbore, onda se stvari veoma komplikuju i otvara se pitanje da li je vise moguce voditi dijalog – kaze Vojinovic, upozoravajuci pri tom na radikalizaciju stavova na krajnjim polovima oba bloka, koje personifikuju Lovcenske straze ili plemenske skupstine. <\/p>\n On tvrdi da se SNP zalaze za dijalog i kompromis, ali da u ovom trenutku prepreku za konsenzus predstavlja aktuelna vlast, \u201ckoja je pribjegla politickom, pravnom, cak i ustavnom nasilju\u201d, gazeci Ustavnu povelju. <\/p>\n Najava SNP-a u Skupstini minule sedmice, da ce podrzati organizaciju referenduma, prema misljenju portparola SDP-a Branislava Radulovica, je ipak ohrabrujuci momenat. <\/p>\n Konsenzus, prema njegovim rijecima, treba da se postigne oko tri osnovna principa – kada ce biti referendum, pod kojim uslovima i da bude medjunarodno kontrolisan. <\/p>\n Predrag Sekulic smatra da, nakon potpisivanja Beogradskog sporazuma, vise ne postoji ostra podijeljenost po pitanju crnogorske drzavnosti. <\/p>\n – Bez obzira na istrazivanja koja pokazuju rast brojnosti onih koji su za puno obnavljanje drzavnosti, sve vise preovladava svijest da ce i nakon referenduma, posto Crna Gora dobije stolicu u UN, gradjani obje drzave zivjeti u punoj slozi i harmoniji – zakljucuje Sekulic. <\/p>\n Vijesti <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Deceniju i po od uspostavljanja visestranacja, crnogorsko drustvo ulazi u fazu politickog sazrijevanja koju obiljezava drustveni konsenzus o vaznim pitanjima za njen razvoj<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45335","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-drugi-pisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45335"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45335\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}